Cả chủ dự án lẫn đơn vị môi giới đều bị phạt
Theo trình bày của ông H. (ngụ tại TP Đà Nẵng), năm 2019 ông ký hợp đồng giữ chỗ và hợp tác đầu tư với Công ty C. (trụ sở tại TPHCM) để giữ quyền ưu tiên mua một nền đất thuộc dự án khu nhà ở tại tỉnh Bình Dương (nay thuộc TPHCM sau sáp nhập).
Theo thỏa thuận, tổng giá trị góp vốn là 1,25 tỷ đồng, được chia thành 4 đợt theo tiến độ triển khai dự án. Trong đợt đầu, ông H. đã nộp 500 triệu đồng và nhận phiếu thu do Công ty C. lập.
Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, Công ty C. không triển khai các hạng mục của dự án như đã cam kết trong hợp đồng. Ông H. cho biết đã nhiều lần yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục thực hiện hợp đồng hoặc hoàn trả tiền nhưng không nhận được phản hồi.
Trong quá trình tìm hiểu, ông H. được biết Công ty C. được chủ đầu tư ủy quyền đàm phán và ký kết các giao dịch với khách hàng liên quan đến dự án, nhưng không được phép huy động vốn. Việc huy động vốn của công ty này và chủ đầu tư từ khách hàng sau đó bị cơ quan chức năng xác định là không đúng quy định.
Tháng 9/2023, cơ quan chức năng ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với cả hai doanh nghiệp. Trong đó, Công ty C. bị xác định có hành vi huy động vốn trái quy định tại dự án thông qua việc ký các hợp đồng giữ chỗ và hợp tác đầu tư với khách hàng.
Cơ quan chức năng buộc công ty phải hoàn trả phần vốn đã huy động không đúng quy định. Tuy nhiên, sau khi cơ quan chức năng ban hành quyết định xử phạt, ông H. vẫn chưa được hoàn lại tiền.
Tháng 11/2024, ông H. khởi kiện ra tòa, yêu cầu hủy hợp đồng đã ký và buộc Công ty C. hoàn trả tiền gốc 500 triệu đồng cùng tiền lãi tính từ tháng 9/2023.
Phải trả thêm tiền lãi
Về phía bị đơn, đại diện Công ty C. cho rằng hợp đồng được ký kết trên cơ sở tự nguyện. Dự án chậm tiến độ do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 kéo dài và những thay đổi trong quy định pháp luật về đầu tư, đồng thời đề nghị ông H. tiếp tục thực hiện hợp đồng khi dự án hoàn thiện pháp lý.
Tại phiên tòa sơ thẩm, TAND Khu vực 2 - TPHCM nhận định hợp đồng giữ chỗ và hợp tác đầu tư giữa ông H. và Công ty C. không phù hợp quy định pháp luật nên tuyên bố hợp đồng vô hiệu.
Tòa tuyên buộc Công ty C. phải trả cho ông H. tổng cộng 600 triệu đồng, bao gồm 500 triệu đồng tiền gốc và 100 triệu đồng tiền lãi. Khoản tiền này phải được thanh toán một lần ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật.
Không đồng ý với việc phải trả khoản tiền lãi 100 triệu đồng, đại diện Công ty C. đã kháng cáo.
Tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử TAND TPHCM xác định tại thời điểm ký hợp đồng với ông H., Công ty C. không có quyền huy động vốn, dẫn đến giao dịch vi phạm điều cấm của pháp luật và bị tuyên vô hiệu.
Do giao dịch vô hiệu, Công ty C. phải hoàn trả cho ông H. số tiền 500 triệu đồng đã nhận. Đồng thời, vì doanh nghiệp chậm thực hiện nghĩa vụ hoàn trả sau quyết định xử phạt của cơ quan nhà nước, TAND TPHCM buộc công ty phải trả thêm 100 triệu đồng tiền lãi chậm trả, tính theo mức 10%/năm từ tháng 9/2023 đến thời điểm xét xử sơ thẩm.
