Chi phí sản xuất tăng, giá nhiên liệu và lãi suất cao, cùng những bất ổn thương mại đang khiến nhiều nông dân phải vay thêm tiền để duy trì hoạt động. Với những trang trại nhỏ và nông dân trẻ, áp lực ngày càng lớn.
Mắc kẹt giữa nợ nần
Nền nông nghiệp Iowa vốn đã phải đối mặt với nhiều khó khăn trong mấy năm qua. Chi phí đầu vào tăng, xu hướng tập trung đất đai và sản xuất vào các trang trại lớn hơn, cùng với cạnh tranh từ nước ngoài đã làm giảm biên lợi nhuận của nhiều hộ nông dân.
Nhưng theo một số nông dân, thời gian gần đây xuất hiện thêm những cú sốc mới khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.
Một trong những vấn đề lớn nhất là chi phí sản xuất. Giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, máy móc và các loại vật tư nông nghiệp tăng khiến nông dân phải chi phí nhiều hơn ngay từ đầu vụ. Trong khi đó, doanh thu phụ thuộc rất lớn vào giá ngô, đậu tương và các mặt hàng nông sản trên thị trường quốc tế.
Đối với những hộ phải vay vốn để mua vật tư hoặc trang trải chi phí sản xuất, áp lực còn lớn hơn. Họ thường phải vay tiền trong mùa vụ và chỉ có thể hoàn trả sau khi thu hoạch và bán nông sản. Khi lãi suất tăng, chi phí tài chính trở thành gánh nặng mới.
Tình trạng này nghiêm trọng hơn với các trang trại nhỏ và những nông dân trẻ mới bước vào ngành.
Ông Mark Mueller - Chủ tịch Hiệp hội trồng ngô Iowa, cho biết trang trại của ông chỉ đang “cầm cự để sống sót”. Ông cảnh báo rằng ngày càng nhiều nông dân đứng trước nguy cơ phá sản hoặc phải nghỉ làm nông.
Theo ông Mueller, những người trẻ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng hơn cả vì họ thường không có nhiều tài sản hoặc nguồn vốn dự phòng. Trong khi đó, những người muốn bắt đầu hoặc mở rộng trang trại phải đối mặt với chi phí lớn về đất đai, máy móc và vốn vay.
“Một số người nói rằng họ thậm chí không thể giao lại trang trại gia đình cho con trai”, ông Mueller nói. Theo ông, tình hình chưa đến mức như cuộc khủng hoảng nông nghiệp nghiêm trọng của Mỹ trong những năm 1980, nhưng “đang trở nên tồi tệ”.
Trong cuộc khủng hoảng nông nghiệp Mỹ những năm 1980, hàng loạt nông dân mất khả năng trả nợ, giá đất nông nghiệp sụt giảm và nhiều trang trại bị tịch thu.
Khi giá nông sản giảm hoặc chi phí sản xuất tăng, dòng tiền của trang trại bị thu hẹp. Nếu lãi suất đồng thời tăng, nông dân có thể phải vay thêm để trả các khoản chi phí hiện tại. Điều này tạo ra vòng xoáy tài chính ngày càng khó kiểm soát.
Một cú sốc khác đến từ giá nhiên liệu. Cuộc chiến ở Iran khiến giá dầu diesel ở Iowa tăng gần 80%. Axios dẫn lời các nông dân cho biết, chi phí diesel tăng cao làm tăng chi phí vận hành máy kéo, máy gặt và các thiết bị nông nghiệp khác. Với những trang trại có diện tích lớn, lượng nhiên liệu sử dụng mỗi mùa vụ là rất đáng kể.
Khi chi phí nhiên liệu tăng, nông dân phải lựa chọn giữa việc tăng vốn vay, cắt giảm các hoạt động không thiết yếu hoặc giảm đầu tư cho mùa vụ tiếp theo.
Điều này đặc biệt nguy hiểm với các trang trại đã có tỷ lệ nợ cao. Một khoản chi phí tăng thêm tưởng như nhỏ có thể trở thành vấn đề lớn nếu trang trại đang hoạt động với biên lợi nhuận rất thấp.
Iowa là một trong những bang sản xuất ngô quan trọng của Mỹ, vì vậy nông dân tại đây phụ thuộc đáng kể vào thị trường xuất khẩu.
Các chính sách thuế quan và mâu thuẫn thương mại có thể khiến nông sản Mỹ giảm khả năng cạnh tranh tại một số thị trường. Canada là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Iowa, chiếm khoảng 30% lượng hàng hóa xuất khẩu của bang, trong khi Mỹ và Canada đang trong giai đoạn chiến tranh thương mại leo thang.
Iowa được xem như một chỉ dấu quan trọng cho tình trạng của ngành nông nghiệp Mỹ nói chung. Nếu áp lực tài chính tiếp tục kéo dài, vấn đề có thể lan sang các bang khác thuộc vùng Vành đai ngô, trong đó có Kansas, Nebraska và Missouri.
Các chính sách của Tổng thống Donald Trump đã gây ra những vấn đề tài chính đặc biệt nghiêm trọng với nông dân, đặc biệt là người trồng ngô, khiến Iowa đặc biệt dễ bị tổn thương.
Vùng nông thôn Iowa vốn là khu vực trung thành với đảng Cộng hòa.
“Ở Iowa, chúng ta nên chuẩn bị cho việc mất tất cả, chắc chắn là cuộc đua thống đốc, có thể cả cuộc đua Thượng viện, và ai còn biết những gì khác nữa”, một cố vấn tranh cử của đảng Cộng hoà tại Iowa và các bang khác, nói.
Đầu tuần này, Tổng thống Trump tổ chức cuộc họp báo tại Nhà Trắng để công bố kế hoạch xây nhà máy thép quy mô lớn tại Iowa, dự kiến sẽ là nhà máy lớn nhất nước Mỹ.
Tuy nhiên, các chính trị gia Iowa lưu ý rằng mãi đến năm 2030 nhà máy trị giá 15 tỷ USD mới đi vào hoạt động, quá muộn để mang lại sự hỗ trợ tức thời cho những người đang gặp khó khăn.
