Ông Yoshihisa Maeda, 78 tuổi, sống trong một căn nhà tại Yoyogi, Tokyo, trên khu đất rộng khoảng 200m2. Theo ước tính, khu đất này có giá trị khoảng 300 triệu yên, tương đương gần 50 tỷ đồng.
Thế nhưng, bữa ăn hàng ngày của ông chỉ gồm món natto - đậu tương lên men truyền thống của Nhật Bản và một túi giá đỗ giá 31 yên (khoảng 5.000 đồng).
Ông Maeda không có lương hưu, không tham gia bảo hiểm y tế và căn nhà của ông không được trang bị hệ thống điều hòa hay gas.
Trong suốt cuộc đời, ông chỉ đi làm đúng hai năm rưỡi. Nguồn tiền sinh hoạt chủ yếu đến từ người cháu, với khoản chu cấp 50.000 yên (khoảng 8,1 triệu đồng) mỗi tháng và 200.000 yên (khoảng 32,7 triệu đồng) từ hai khoản bổ sung vào tháng 2 và tháng 6 hằng năm. Tổng thu nhập cả năm của ông vào khoảng hơn một triệu yên, tức chưa đến 200 triệu đồng.
Nói ngắn gọn, ông Maeda là người giàu về tài sản nhưng nghèo về tiền mặt.
Khi tài sản lớn không tạo ra dòng tiền
Nhiều người mơ ước sở hữu một mảnh đất có giá trị vài chục tỷ đồng. Tuy nhiên, câu chuyện của ông Maeda là minh chứng sống động cho một sự thật ít được để ý: tài sản lớn không tự động mang lại một cuộc sống thoải mái.
Mảnh đất ông Maeda đang sở hữu nằm ở Yoyogi, khu vực được giới đầu tư bất động sản đánh giá là "đất vàng" của Tokyo.
Nếu bán đi, ông có thể sống dư dả trong nhiều chục năm. Nếu cho thuê, ông sẽ có một dòng tiền đều đặn hàng tháng. Nếu thế chấp, ông có thể huy động vốn để xoay xở khi cần thiết.
Thế nhưng, ông Maeda không thực hiện bất kỳ phương án nào trong số đó. Khi được hỏi lý do tại sao không bán đất, ông chỉ trả lời bằng một câu ngắn gọn: "Phiền phức lắm”.
Đây không phải là lối sống tối giản được lựa chọn một cách tự nguyện. Đây là trạng thái mắc kẹt, khi tài sản bị đóng băng và không thể chuyển hóa thành tiền mặt để phục vụ nhu cầu sống hàng ngày.
Bài toán thanh khoản trong tài chính cá nhân
Trong lĩnh vực tài chính cá nhân, có một khái niệm quan trọng được gọi là tính thanh khoản, tức là khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt một cách nhanh chóng và với chi phí hợp lý.
Một căn nhà trị giá 50 tỷ đồng không phải là một tài sản có tính thanh khoản cao. Chủ sở hữu không thể mang nó ra chợ để mua thực phẩm, không thể dùng để thanh toán viện phí khi ốm đau, cũng như không thể cắt một phần mảnh đất để đổi lấy thuốc men.
Ông Maeda đang sống với mức chi tiêu 50.000 yên mỗi tháng, tương đương chưa đầy 9 triệu đồng. Ông không dám ăn ngoài, không dám mua quần áo mới và không dám đi khám bệnh.
Ở tuổi 78, với cân nặng chỉ 40kg và gần 40 năm không đến bệnh viện, ông Maeda đang đặt cược toàn bộ cuộc sống của mình vào một giả định duy nhất: sẽ không có bất kỳ biến cố sức khỏe nào xảy ra.
Nếu biến cố đó xảy ra, ông không có bảo hiểm y tế. Ông không có tiền mặt để chi trả. Ông chỉ có mảnh đất, một tài sản không thể bán trong một ngày, một tuần, thậm chí một tháng.
Người phụ nữ Mỹ và nỗi sợ tài chính tương tự
Câu chuyện của ông Maeda không phải là một trường hợp cá biệt. Bà Aimee Elizabeth, 50 tuổi, sống tại Las Vegas, Mỹ, cũng sở hữu khối tài sản trị giá 5,3 triệu USD, tương đương khoảng 137 tỷ đồng.
Bà từng tham gia chương trình truyền hình thực tế "Extreme Cheapskates" (Những người cực kỳ tiết kiệm) của kênh TLC để chia sẻ về lối sống hà tiện cực đoan của mình.
Bà Elizabeth tính toán từng phút để tắt bình nóng lạnh, qua đó tiết kiệm khoảng 80 USD tiền điện mỗi tháng.
Bà từng dùng thức ăn đóng hộp dành cho mèo để chiêu đãi bạn bè. Bà sở hữu một con dao gọt hoa quả nhưng không rửa bằng nước và mỗi lần sử dụng xong, bà chỉ lau bằng giấy ăn rồi cất vào tủ.
Bà Elizabeth có rất nhiều tiền, nhưng bà không tiêu.
Điểm chung giữa ông Maeda và bà Elizabeth là ở cách họ tích lũy tài sản như một phương tiện để đối phó với nỗi sợ hãi - sợ mất kiểm soát, sợ tương lai bất định, sợ không có đủ.
Tuy nhiên, chính việc tích lũy không đi kèm với khả năng chi tiêu hợp lý khiến họ rơi vào một nghịch lý: càng tích lũy nhiều, họ càng không dám tiêu; và càng không dám tiêu, họ càng sống trong cảnh thiếu thốn dù sở hữu khối tài sản khổng lồ.
Không phải ai cũng cần bán hết tài sản để có một cuộc sống thoải mái. Tuy nhiên, có một nguyên tắc cơ bản trong tài chính cá nhân mà bất kỳ nhà đầu tư nào cũng cần ghi nhớ: tài sản phải có khả năng tạo ra dòng tiền, hoặc ít nhất phải có tính thanh khoản đủ để chuyển thành tiền khi cần thiết.
Một căn nhà cho thuê sẽ tạo ra dòng tiền hàng tháng. Một danh mục cổ phiếu có thể được bán trong vài giây. Một khoản tiền gửi tiết kiệm sẽ sinh lãi theo kỳ hạn. Nhưng một mảnh đất không bán, không cho thuê, không thế chấp, đó là một “tài sản chết”. Nó có thể rất đẹp trên giấy tờ, nhưng nó không giúp chủ sở hữu trả tiền ăn hàng ngày.
Ông Maeda không phải là người nghèo theo nghĩa thông thường. Ông là người giàu tài sản nhưng nghèo tiền mặt.
Trong một hệ thống tài chính mà tiền mặt là phương tiện thanh toán thiết yếu, việc sở hữu nhiều tài sản nhưng không có tiền mặt tạo ra một dạng nghèo đặc biệt - thứ nghèo mà bất kỳ ai nhìn vào cũng tưởng rằng chủ sở hữu đang rất giàu.
Theo News Post Seven, Yahoo! News Japan
