Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam vừa ban hành Thông tư số 14 quy định về tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại (NHTM), chi nhánh ngân hàng nước ngoài (sau đây viết tắt là ngân hàng).
Thông tư này không áp dụng đối với NHTM được kiểm soát đặc biệt; NHTM được can thiệp sớm thực hiện lộ trình tuân thủ tỷ lệ an toàn vốn theo văn bản chấp thuận của NHNN quy định tại điểm a khoản 1 Điều 159 Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
- TIN LIÊN QUAN
-
NHNN ban hành Thông tư mới về tỷ lệ an toàn vốn các ngân hàng, hiệu lực từ 15/9
Theo đó, Thông tư 14 thay thế quy định cũ về cách các ngân hàng tính toán rủi ro khi cho vay, trong đó hệ số rủi ro đối với một số lĩnh vực như vay mua nhà ở xã hội, cho vay SME, nông nghiệp, nông thôn... được điều chỉnh giảm.
Cụ thể, đối với cho vay doanh nghiệp SME, hệ số rủi ro được giảm từ 90% xuống còn 85%; hệ số rủi ro đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn được quy định ở mức 50%. Hệ số rủi ro tín dụng của khoản cho vay kinh doanh chứng khoán được ấn định ở mức 150%.
Đối với cho vay nhà ở xã hội, nếu "tỷ lệ cho vay so với tài sản thế chấp thấp" dưới 40%, ngân hàng quy định hệ số rủi ro là 20%. Thậm chí khi tỷ lệ cho vay so với tài sản thế chấp cao hơn, hệ số này vẫn chỉ từ 35% đến tối đa 50% rất thấp so với bất động sản thông thường.
Siết chặt tín dụng bất động sản thương mại
Đối với bất động sản thương mại, Thông tư 14 lại điều chỉnh theo hướng siết chặt hơn, ưu tiên những dự án có pháp lý minh bạch, tài sản bảo đảm rõ ràng và giá trị cao.
Theo đó, khoản phải đòi bất động sản thương mại thế chấp bằng bất động sản thương mại đủ tiêu chuẩn phải đáp đứng được ba điều kiện gồm:
Thứ nhất, tài sản bảo đảm là nhà ở có sẵn, bất động sản thương mại có sẵn, được chuyển nhượng và có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật.
Trong đó, nhà ở là công trình có mục đích xây dựng để ở và phục vụ nhu cầu sinh hoạt của gia đình, cá nhân; bất động sản thương mại có sẵn là công trình xây dựng có sẵn không có mục đích xây dựng để ở và phục vụ nhu cầu sinh hoạt của gia đình, cá nhân.
Thứ hai, ngân hàng có quyền hợp pháp để xử lý bất động sản là tài sản bảo đảm theo thỏả thuận và theo quy định của pháp luật về giao dịch bảo đảm, pháp luật về nhà ở và quy định của pháp luật khác có liên quan.
Thứ ba ngân hàng phải xác định giá trị tài sản đảm bảo theo quy định.
Nguyên tắc xác định giá trị của tài sản bảo đảm là bất động sản
(i) Việc xác định giá trị của tài sản bảo đảm là bất động sản thực hiện theo quy định nội bộ của ngân hàng về định giá tài sản bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
(ii) Tổ chức có chức năng thẩm định giá hoặc bộ phận độc lập với bộ phận phê duyệt tín dụng của ngân hàng thực hiện xác định giá trị của tài sản bảo đảm theo quy định nội bộ của ngân hàng.
Trước đó, tại phiên họp Chính phủ ngày 7/8, đề cập đến lo ngại tín dụng đang "chảy" mạnh vào bất động sản và chứng khoán, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng phân tích tốc độ tăng tín dụng vào hai lĩnh vực này đúng là cao hơn mức bình quân chung, song điều đó phù hợp với định hướng tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản. Khi dự án được gỡ vướng về pháp lý, nhu cầu vốn để triển khai là tất yếu.
Với lĩnh vực chứng khoán, Thống đốc cho biết mặc dù có tốc độ tăng nhưng tỷ trọng chỉ chiếm 1,5% tổng dư nợ, không gây rủi ro hệ thống.
Đặc biệt, NHNN khẳng định vẫn luôn theo dõi sát các chỉ số an toàn. Tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung – dài hạn hiện vẫn dưới ngưỡng 30%. Đồng thời, liên tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng cân đối vốn theo kỳ hạn, đảm bảo an toàn hệ thống.
