Nhiều dư địa cho Việt Nam và Brazil hợp tác mở rộng không gian xuất khẩu

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông DIONATHAN SANTOS, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch điều hành Phòng Thương mại và Công nghiệp Brazil - Việt Nam (BVC), cho biết Việt Nam và Brazil cần phối hợp, cùng đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu nhằm giảm phụ thuộc vào các đối tác truyền thống trong năm 2026. Ông Dionathan Santos nói:

- Trong năm 2026, Brazil và Việt Nam đều có chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Chúng tôi không nhìn nhận đây chỉ là mối quan hệ giữa hai thị trường đơn lẻ, mà là mối liên kết giữa các khối thị trường với nhau. 

Đó là sự kết nối giữa các quốc gia ASEAN và các quốc gia thuộc khối Mercosur (Thị trường chung Nam Mỹ). Theo cách tiếp cận này, Việt Nam được định vị như một nền tảng để các doanh nghiệp Brazil thâm nhập thị trường ASEAN, trong khi Brazil đóng vai trò là nền tảng để các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Mercosur và toàn bộ Nam Mỹ.

Điều này đặc biệt quan trọng với định hướng của hai nước trong nỗ lực đa dạng hóa thị trường xuất khẩu trong những năm tới. Việt Nam có nhiều lợi thế cạnh tranh mà không phải quốc gia Đông Nam Á cũng có được, nổi lên như một trong những nền kinh tế cạnh tranh nhất trong khu vực. 

Ở chiều ngược lại, Brazil chiếm khoảng một nửa quy mô thị trường, cũng như có hệ thống logistics thuộc nhóm tốt nhất Nam Mỹ. Đây là cửa ngõ giúp Việt Nam tiếp cận thị trường trong khu vực trở nên dễ dàng hơn.

* Hiện doanh nghiệp Brazil đang tìm kiếm điều gì tại Việt Nam?

- Khi chúng tôi bắt đầu kết nối các doanh nghiệp Brazil với thị trường Việt Nam, phần lớn doanh nghiệp Brazil khi đó chỉ quan tâm đến việc bán hàng vào Việt Nam, chủ yếu là xuất khẩu nguyên liệu thô và hàng hóa cơ bản. 

Tuy nhiên, ngày càng có nhiều doanh nghiệp Brazil đến Việt Nam không chỉ để bán hàng, mà còn để đầu tư và hợp tác, qua đó mở rộng hoạt động sang châu Á và Đông Nam Á, đặc biệt với lĩnh vực hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) mà cụ thể là ngành công nghiệp thực phẩm.

Bên cạnh đó, một số ngành như điện tử cũng đang thu hút sự chú ý. Brazil không chỉ muốn bán nguyên liệu thô mà muốn tích hợp vào các lĩnh vực kỹ thuật cao. Trong đó thúc đẩy hợp tác về năng lượng xanh như ethanol, thủy điện và hydro xanh.

Lĩnh vực logistics cũng như các ngành truyền thống như dệt may và may mặc đang chứng kiến xu hướng các doanh nghiệp dịch chuyển hoạt động sản xuất sang Việt Nam, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào Trung Quốc.

Đối với lĩnh vực nông nghiệp, bản thân các doanh nghiệp tại Brazil kỳ vọng Việt Nam không phải là đối thủ mà là đối tác bổ trợ, cùng phát triển trong lĩnh vực công nghệ chế biến và sản xuất máy móc nông nghiệp. Ví dụ các ngành công nghệ cao như bán dẫn, thiết bị bay không người lái (drone) cho nông nghiệp và công nghệ khai khoáng cũng là những mảng mà chúng tôi muốn hợp tác.

* Dù tiềm năng rất lớn, kết quả hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Brazil hiện nay dường như vẫn chưa tương xứng. Nguyên nhân chính dẫn tới việc này là gì?

- Theo tôi, nguyên nhân lớn nhất đến từ sự bất ổn của kinh tế toàn cầu. Chúng ta đang sống trong một thế giới có nhiều xung đột và biến động hơn trước.

Cả hai quốc gia đang đi đúng hướng, chủ động hội nhập và triển khai nhiều chiến lược phù hợp. Nhưng khi kết quả chưa đạt như kỳ vọng, cần nhìn rộng hơn vào bối cảnh kinh tế toàn cầu, thay vì chỉ đánh giá mối quan hệ song phương một cách tách biệt.

Đối với các sản phẩm Việt Nam, tôi không cho rằng vấn đề nằm ở tiêu chuẩn chất lượng. Song vấn đề lớn nhất mà các doanh nghiệp Brazil gặp phải khi làm việc với doanh nghiệp Việt chính là giao tiếp. Chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn trong việc liên hệ với các đối tác do những khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ và niềm tin khiến quá trình tiếp cận ban đầu và xây dựng quan hệ kinh doanh trở nên rất khó khăn.