Hôm nay 29.1, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp - Môi trường, Trường ĐH Thủy lợi và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đã tổ chức ký kết biên bản thảo luận để triển khai dự án SATREPS nhằm xây dựng hệ thống cảnh báo sớm sạt lở đất và lũ bùn đá ở Huế.
GS Nguyễn Trung Việt và đại diện Văn phòng JICA ở Việt Nam sau khi ký kết biên bản thảo luận để triển khai dự án SATREPS
ẢNH: QUỐC TUẤN
Kết quả chính của dự án là xây dựng được một hệ thống cảnh báo sớm sạt lở đất và lũ bùn đá tại các khu vực rủi ro cao ở Huế. Các nhà khoa học sẽ xây dựng bản đồ nguy cơ sạt lở đất và lũ bùn đá tỷ lệ lớn, phát triển và số hóa hệ thống cảnh báo sớm (EWS) để tăng cường kết nối và truyền tải thông tin rủi ro, cảnh báo đến người dân địa phương. Dự án còn hướng tới nhiều tác động khác, trong đó có đào tạo, nâng cao năng lực cho các chuyên gia và nhà nghiên cứu Việt Nam trong lĩnh vực đánh giá rủi ro sạt lở đất.
Trường ĐH Thủy lợi là cơ quan quản lý dự án, ĐH Gunma Nhật Bản là cơ quan điều phối các hoạt động kỹ thuật dự án. Hai trường sẽ phối hợp với nhiều đối tác uy tín để đồng triển khai các nhiệm vụ khuôn khổ dự án. Phía Nhật Bản gồm ĐH Tokyo City, ĐH Saitama. Phía Việt Nam có Viện Khoa học địa chất và khoáng sản, Trường ĐH Xây dựng Hà Nội, Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu (Sở Nông nghiệp và Môi trường Huế), Trung tâm Giám sát điều hành đô thị thông minh (Sở KH-CN Huế).
Dự án sẽ chính thức triển khai từ tháng 6.2025 đến tháng 6.2030 với tổng kinh phí dự án khoảng 3,43 triệu USD (tương đương 89,2 tỉ đồng). Trong đó, vốn ODA không hoàn lại từ Nhật Bản tương đương 56,6 tỉ đồng, vốn Cơ quan khoa học và Công nghệ Nhật Bản cấp cho các đối tác phía Nhật Bản tương đương 28,3 tỉ đồng. Vốn đối ứng của Việt Nam là 4,3 tỉ đồng (do ngân sách nhà nước và Trường ĐH Thủy lợi đảm bảo).
GS Nguyễn Trung Việt, Hiệu trưởng Trường ĐH Thủy lợi, nhận định đây là dấu mốc khởi đầu của một hành trình hợp tác nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ giữa Việt Nam và Nhật Bản. Chương trình càng có ý nghĩa bởi mục tiêu là phục vụ việc ứng phó với các thách thức từ thiên tai, đặc biệt là sạt lở đất và lũ bùn đá, vốn đang ngày càng nghiêm trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ở Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trên thế giới.
GS Việt chia sẻ: "Năm 2025 đã chứng kiến Việt Nam tiếp tục đối mặt với những hậu quả nặng nề từ thiên tai, đặc biệt từ mưa lũ và sạt lở đất. Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tính đến ngày 24.12.2025, thiên tai đã làm 468 người chết và mất tích, 741 người bị thương; hơn 4.100 ngôi nhà bị sập, cuốn trôi, gần 349.000 ngôi nhà khác bị hư hỏng, tốc mái và thiệt hại kinh tế ước tính lên đến hàng nghìn tỉ đồng.
Riêng TP.Huế năm 2025 đã trải qua 3 đợt mưa lũ lớn, với lượng mưa trung bình vượt 40% so với cùng kỳ các năm trước, dẫn đến ngập lụt kéo dài ở các khu vực nội thành và ngoại ô. Sạt lở đất xảy ra tại nhiều vị trí trên địa bàn toàn tỉnh gây thiệt hại cho hàng trăm hộ dân, làm sập đổ một số công trình cổ và ảnh hưởng đến du lịch - ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương".
GS Việt cam kết, với vai trò là một trong những đơn vị chủ chốt tham gia dự án SATREPS, Trường ĐH Thủy lợi cam kết sẽ huy động tối đa nguồn lực về con người, cơ sở vật chất và năng lực khoa học để triển khai dự án đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng và hiệu quả cao nhất các nội dung đã thỏa thuận.
