Thời gian gần đây, lượng thép cuộn cán nóng (HRC) khổ rộng từ 1.900mm trở lên của Trung Quốc nhập khẩu vào Việt Nam có dấu hiệu tăng bất thường.
Theo số liệu từ hải quan, trong tháng 5, sản lượng nhập khẩu mặt hàng này lên tới 181.000 tấn, tăng hơn 25 lần so với cùng kỳ 2024 (6.831 tấn).
Trong khi đó, giá nhập khẩu thép HRC khổ rộng trong tháng 5 bình quân là 534 USD/tấn, giảm 6% so với tháng 5/2024.
Lũy kế 5 tháng đầu năm nay, lượng nhập khẩu các loại thép HRC khổ rộng từ 1.900mm trở lên từ Trung Quốc về Việt Nam lên tới 430.000 tấn, cao gấp 12 lần so với 5 tháng đầu năm ngoái. Trong đó, loại thép khổ rộng 2.000mm chiếm 86,7% lượng nhập trong 5 tháng đầu năm.
Thép cuộn cán nóng khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc chủ yếu là các mác thép thông dụng, phổ biến (Q235B, Q355B, SAE 1006, SS400, A36…), được nhập khẩu để sử dụng như HRC thông thường (sản xuất tôn, ống thép, gia công kết cấu,…)
Số liệu nhập khẩu tăng bất thường cho thấy có dấu hiệu rõ ràng của hành vi lẩn tránh thuế chống bán phá giá tạm thời đối với sản phẩm thép cán nóng nhập khẩu từ Trung Quốc, áp dụng từ tháng 2/2025.
Trong diễn biến liên quan, ngày 26/7/2024, Bộ Công Thương chính thức điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá (CBPG) đối với một số sản phẩm thép cán nóng có xuất xứ từ Ấn Độ và Trung Quốc.
Ngày 21/2/2025, Bộ Công Thương ban hành quyết định về việc áp dụng thuế chống bán phá giá tạm thời đối với một số sản phẩm thép cán nóng có xuất xứ từ Trung Quốc. Hàng hóa bị áp thuế là một số sản phẩm sắt, thép hợp kim hoặc không hợp kim được cán phẳng, được cán nóng, độ dày từ 1,2-25,4 mm; chiều rộng không quá 1.880 mm, chưa được gia công quá mức cán nóng;…
Từ khi Cục Phòng vệ Thương mại có quyết định khởi xướng điều tra vụ việc, xu hướng dịch chuyển sang nhập khẩu hàng khổ 1.900-2.000mm từ Trung Quốc đã bắt đầu diễn ra ngày càng mạnh mẽ.
Đại diện Cục Phòng vệ Thương mại hôm 19/6 cho biết, đang có hiện tượng thép HRC khổ rộng nhập khẩu nhiều vào Việt Nam. Đây là sản phẩm không nằm trong diện điều tra, áp thuế chống bán phá giá tạm thời theo quyết định hồi tháng 2.
Đại diện Cục Phòng vệ thương mại cho hay đã có kiến nghị và gửi thông tin cho Cục Hải quan để đề nghị tăng cường giám sát việc nhập khẩu các sản phẩm thép cán nóng có khổ rộng lớn hơn 1.880 mm, đảm bảo việc khai báo chính xác và ngăn chặn các trường hợp gian lận.
Theo các chuyên gia, nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời thì xu hướng nhập khẩu thép cán nóng không chỉ dừng lại ở khổ rộng 1.900-2.000mm mà còn mở rộng nhập khẩu các khổ lớn hơn 2.000mm để sử dụng như thép cán nóng thông thường.
Hành vi lẩn tránh thuế không chỉ làm triệt tiêu hiệu quả chính sách thuế chống bán phá giá mà còn tạo ra môi trường cạnh tranh méo mó, thiếu công bằng, tiềm ẩn nguy cơ gian lận thương mại có hệ thống, ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp sản xuất trong nước.
