Sau mỗi dự án mở đường quy mô lớn, bài toán “đầu thừa đuôi thẹo” lại xuất hiện. Khi phần đất bị thu hồi không đồng đều, phần diện tích còn lại trở nên manh mún, méo mó, không đủ điều kiện xây dựng nhưng vẫn được tận dụng bằng mọi cách. Hệ quả là những công trình có mặt tiền chỉ vài chục centimet, chiều sâu hạn chế, thiếu ánh sáng, bí bách và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặc biệt trong công tác phòng cháy chữa cháy.
“Nhà siêu mỏng là hệ quả của quá trình mở đường, nhưng cũng phản ánh nhu cầu bảo toàn giá trị tài sản của người dân sau thu hồi đất.”
Các chuyên gia quy hoạch cho rằng, Hà Nội cần kiên quyết xử lý từ gốc. Những thửa đất không đủ điều kiện xây dựng phải được hợp khối với các lô liền kề hoặc thu hồi để hình thành không gian công cộng, điểm dừng chân, mảng xanh đô thị. Quan trọng hơn, cơ chế bồi thường, hỗ trợ cần đủ thuyết phục để người dân đồng thuận. Nếu không, những “lưỡi dao bê tông” sẽ tiếp tục mọc lên, làm méo mó diện mạo các tuyến đường hiện đại vừa được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng.
“Với người dân, phần đất còn lại không phải đất thừa, mà là phần tài sản cuối cùng sau giải phóng mặt bằng.”
Theo quan sát của phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, có những ngôi nhà mặt tiền chỉ rộng chưa đầy hai mét, sâu chỉ vỏn vẹn bốn mươi centimet nhưng vẫn được cải tạo để kinh doanh.
“Tôi sẵn sàng bàn giao phần đất còn lại nếu có phương án đền bù thỏa đáng hoặc được bố trí một vị trí phù hợp hơn để tiếp tục kinh doanh,” bà T.T.L, một hộ dân nằm trên tuyến đường kết nối cầu Tứ Liên chia sẻ.
Trong ảnh, anh Triệu Thành, thợ xây được chủ nhà thuê để cải tạo căn nhà với chiều dài một mét, vừa đủ một người đi lại.
Sau giải tỏa, nhiều căn nhà sâu nhất cũng chỉ sáu mươi centimet.
Những thửa đất có hình thù "kỳ quặc" xuất hiện sau giải phóng mặt bằng phục vụ dự án cầu Trần Hưng Đạo.
Đứng trước phần đất còn lại chưa đầy 5m², ông N.V.H., một hộ dân trong diện giải tỏa cho biết: “Diện tích tuy nhỏ nhưng đây vẫn là đất mặt đường. Nếu bỏ không thì rất lãng phí, trong khi gia đình tôi còn phải lo sinh kế sau khi bị thu hồi phần lớn nhà đất.”
Tuyến đường hiện đại nhưng vẫn tồn tại các điểm nhấn phản cảm về kiến trúc.
Không ít hộ dân cho rằng khoản bồi thường giúp ổn định cuộc sống trước mắt, nhưng phần đất còn lại mới là nguồn lực lâu dài. Khi các cây cầu hoàn thành, giá trị thương mại của những tuyến phố mới được kỳ vọng gia tăng đáng kể.
