Nghịch lý giữa nguồn cung nhà ở giá rẻ và nhu cầu thực tế của sinh viên cho thấy bài toán không chỉ nằm ở số lượng chỗ ở, mà còn ở vị trí, khả năng kết nối, chất lượng dịch vụ và phương thức tổ chức, phân bổ nguồn cung.
Khu nhà ở sinh viên Pháp Vân - Tứ Hiệp (phường Yên Sở). Ảnh: Dung Nhi
Phòng trọ giá cao vẫn được sinh viên chấp nhận
Trong những ngày đầu tháng 9-2026, khi các trường đại học, cao đẳng bắt đầu đón sinh viên nhập học, thị trường nhà trọ và nhà ở dành cho sinh viên bước vào mùa cao điểm. Tuy nhiên, khảo sát của phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tại Khu nhà ở sinh viên Pháp Vân - Tứ Hiệp (phường Yên Sở) và Khu nhà ở sinh viên Mỹ Đình II (phường Từ Liêm) cho thấy, nhiều chỗ ở vẫn chưa được sử dụng. Khu nhà được thiết kế với quy mô 5.520 chỗ ở, song đến nay vẫn còn hơn 50% số chỗ chưa được đưa vào sử dụng.
Trong khi đó, tại Khu nhà ở sinh viên Mỹ Đình II, tình hình khả quan hơn, song vẫn còn hơn 20% số chỗ ở chưa được cho thuê. Theo Ban Quản lý tòa nhà, giá thuê là 393.000 đồng/người/tháng, thanh toán 6 tháng/lần và đặt cọc tương đương 1 tháng tiền thuê; các chi phí điện, nước khoảng 300.000 đồng/tháng. Thủ tục thuê khá đơn giản, sinh viên chỉ cần có đơn đăng ký và xác nhận của trường đại học, cao đẳng là có thể hoàn thiện hồ sơ theo quy định.
Nếu các khu nhà ở dành cho sinh viên vẫn còn nhiều chỗ trống, thì ở các khu nhà trọ quanh trường đại học, cao đẳng, nhu cầu thuê lại tăng cao, khiến nguồn cung phòng phù hợp trở nên khan hiếm. Ghi nhận tại khu vực quanh các trường đại học: Thương mại, Ngoại ngữ, Giao thông vận tải..., thuộc các khu vực Cầu Giấy, Mai Dịch, Mỹ Đình, đường Hồ Tùng Mậu..., cho thấy mật độ nhà trọ khá dày, song để tìm được một phòng có vị trí thuận lợi, mức giá phù hợp với khả năng chi trả của sinh viên là không dễ dàng. Giá phòng phổ biến khoảng 2-5 triệu đồng/tháng. Trong đó, những phòng khoảng 2 triệu đồng/tháng dành cho 2 người không dễ tìm do nguồn cung ở phân khúc này hạn chế.
Tại khu vực các tuyến phố Tạ Quang Bửu, Giáp Bát, Giải Phóng, nơi tập trung nhiều trường đại học như: Bách khoa Hà Nội, Kinh tế Quốc dân, Mở Hà Nội..., giá thuê năm nay tăng khoảng 15% so với năm ngoái. Những căn phòng diện tích khoảng 20-25m² có giá từ 3 triệu đồng đến 4,5 triệu đồng/tháng, chưa bao gồm điện, nước và các khoản dịch vụ, cao gấp nhiều lần so với nhà ở sinh viên. Tuy nhiên, nhiều sinh viên vẫn chấp nhận mức giá này bởi lợi thế về vị trí, thời gian di chuyển và điều kiện sinh hoạt.
Nhiều giải pháp tháo gỡ nghịch lý cung - cầu
Theo Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý nhà thành phố Hà Nội (Sở Xây dựng Hà Nội) Đỗ Văn Sâm, một trong những nguyên nhân khiến tỷ lệ lấp đầy tại một số khu nhà ở sinh viên chưa cao là hạ tầng kết nối với các trường học và khu dân cư xung quanh chưa thực sự thuận lợi. Đơn cử, Khu nhà ở sinh viên Pháp Vân - Tứ Hiệp chưa thực sự hấp dẫn sinh viên do vị trí tương đối xa trung tâm và các trường đại học. Từ đây đến các trường đại học: Bách khoa Hà Nội, Kinh tế Quốc dân, Xây dựng... khoảng 6-7km, trong khi điều kiện giao thông chưa thực sự thuận tiện, thời gian di chuyển kéo dài. Cùng với đó, một số hạng mục cơ sở vật chất tại khu nhà ở bắt đầu xuống cấp khiến nơi đây chưa thu hút được nhiều sinh viên.
Để nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ nhà, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý nhà thành phố Hà Nội Đỗ Văn Sâm cho biết, Trung tâm đang triển khai nhiều giải pháp. Trong đó, tập trung xử lý kịp thời các sự cố về thang máy, điện, nước, máy bơm; sửa chữa các hạng mục trong phòng ở và từng bước nâng cấp trang thiết bị. Đơn vị cũng nghiên cứu, tạo điều kiện để sinh viên lắp đặt thêm một số thiết bị phù hợp với nhu cầu sinh hoạt thực tế như: điều hòa, máy giặt, bếp ăn...
Trung tâm cũng đề xuất thành phố mở rộng đối tượng được thuê nhà. Thay vì chỉ tập trung vào sinh viên đại học, đối tượng thụ hưởng có thể được mở rộng tới sinh viên các trường cao đẳng, trung cấp nghề trên địa bàn. Một giải pháp khác là cải thiện khả năng kết nối giao thông. Theo đó, Trung tâm phối hợp với các đơn vị vận tải công cộng nghiên cứu tăng cường tuyến, lượt xe buýt vào các khung giờ cao điểm, tạo thuận lợi cho sinh viên di chuyển giữa nơi ở và trường học. Đồng thời, Trung tâm phối hợp với các trường đại học tăng cường cung cấp thông tin về nhà ở sinh viên, các tiện ích và điều kiện thuê, giúp người học có thêm lựa chọn.
“Theo lộ trình đặt ra, với các giải pháp đang được triển khai đồng bộ, Trung tâm kỳ vọng Khu nhà ở sinh viên Pháp Vân - Tứ Hiệp sẽ đạt tỷ lệ lấp đầy từ 85%-90% vào giai đoạn 2027-2028 và Khu nhà ở sinh viên Mỹ Đình II đạt 100% tỷ lệ lấp đầy”, ông Đỗ Văn Sâm chia sẻ.
Đẩy mạnh các giải pháp, nâng cao chất lượng những phòng ở đang bỏ trống để biến thành nguồn cung thực sự cũng là yêu cầu đặt ra đối với phát triển nhà ở cho sinh viên trong thời gian tới. Khi những yếu tố này được đáp ứng, nguồn cung hiện có mới được khai thác hiệu quả, góp phần giảm áp lực lên thị trường nhà trọ và không để lãng phí tài sản công.
