Trong nhiều năm trở lại đây, nơi ở của ông Đặng Lê Nguyên Vũ tại trang trại M’Drắk, Đắk Lắk thường được nhắc đến với hình ảnh những “nhà hang” bằng đá nằm biệt lập giữa núi rừng. Tuy nhiên, trước giai đoạn này, người sáng lập Trung Nguyên từng có một không gian sống hoàn toàn khác.
Trong bài viết Cuộc sống bí ẩn của Đặng Lê Nguyên Vũ đăng năm 2023, website Trung Nguyên Legend đã hiếm hoi công bố một bức ảnh với chú thích trực tiếp: “Ngôi nhà Đặng Lê Nguyên Vũ ở trước khi dọn về nhà hang”.
Bức ảnh cho thấy căn nhà mái dốc nằm giữa một khoảng xanh gần như tách biệt hoàn toàn với đô thị. Ngay phía trước là hồ nước rộng, xen giữa những tảng đá tự nhiên; phía sau và hai bên là cây cối cùng những dãy núi kéo dài. Nhìn tổng thể, công trình không nổi bật nhờ kích thước hay vật liệu hào nhoáng mà gây chú ý bởi cách nó gần như hòa vào cảnh quan.
Ngôi nhà ông Đặng Lê Nguyên Vũ ở trước khi dọn về nhà hang (Ảnh N.H/Trung Nguyên Legend)
Ngôi nhà thấp thoáng giữa hồ nước, đá và núi rừng
Từ hình ảnh, có thể thấy ngôi nhà được tổ chức theo phương ngang, thấp tầng, với hệ mái dốc lớn và phần hiên rộng mở ra phía hồ. Những bậc thang dẫn từ mặt nhà xuống sát mép nước tạo nên sự kết nối trực tiếp giữa không gian sinh hoạt và cảnh quan bên ngoài.
Điểm đặc biệt là thiên nhiên dường như không bị “dọn chỗ” để nhường cho kiến trúc. Những cây lớn vẫn mọc sát nhà, đá tự nhiên được giữ lại quanh hồ, trong khi màu nâu của gỗ, xám của đá và mái nhà gần như chìm giữa các tông xanh bao quanh.
Điều này cũng tương đồng với cách Trung Nguyên Legend mô tả toàn bộ trang trại M’Drắk. Theo bài viết năm 2023, khu vực này trước đây từng có những vùng đồi trọc, đất bị xói mòn. Ông Vũ được cho là yêu cầu trồng lại rừng; người quản lý trang trại sử dụng các đường đồng mức để giữ nước mưa, bổ sung hữu cơ cho đất và phục hồi cây xanh qua nhiều năm.
Bởi vậy, hồ nước, cây cối hay những lớp đá xuất hiện quanh căn nhà không chỉ đóng vai trò trang trí. Chúng tạo thành một phần của tổng thể sống mà ở đó, kiến trúc được đặt giữa thiên nhiên thay vì tách khỏi thiên nhiên.
Khung cảnh trang trại ở M’Drắk, nơi ông Đặng Lê Nguyên Vũ sống gần gũi với thiên nhiên (Ảnh Trung Nguyên Legend)
Bộ rường cột cổ 300 năm, bên trong không đặt nặng sự xa hoa
Một nguồn tư liệu về kiến trúc trang trại M’Drắk được lưu từ năm 2011 cung cấp thêm những mô tả hiếm hoi về công trình được gọi là “ngôi nhà trung tâm của trang trại”.
Theo tư liệu này, kiến trúc ngôi nhà là sự pha trộn giữa nhà cổ Trung Bộ, Nam Bộ và một số nét gợi nhớ hình thái nhà miền núi phía nam Trung Quốc. Đáng chú ý, phần kết cấu chủ đạo sử dụng bộ rường cột khoảng 300 năm tuổi được mua từ miền Đông Nam Bộ.
Đáng chú ý hơn cả là tinh thần nội thất. Tư liệu mô tả công trình không có nhiều đồ dùng sang trọng, không nhấn vào vật liệu nội thất đắt tiền. Thay vào đó là những khoảng thoáng, hàng cột cao, cửa kính rộng, bề mặt gỗ và một chiếc bàn dài gợi liên tưởng tới ghế Kpan của người Ê Đê.
Nhờ nền nhà được nâng cao, từ bên trong có thể nhìn ra núi rừng, hồ nước và những trảng cỏ phía xa. Cách mở tầm nhìn này cũng lý giải phần nào cảm giác rộng và thoáng khi quan sát bức ảnh hiếm hoi được Trung Nguyên Legend công bố.
Một số hình ảnh khác về ngôi nhà theo tư liệu về trang trại M’Drắk năm 2011
Bên cạnh nhà chính còn có một không gian được gọi là “vọng nguyệt lầu”, nối bằng hành lang. Công trình phụ sử dụng cột gỗ, mái ngói liệt, diềm mái có họa tiết cánh sen, bốn phía thông thoáng. Đây từng được mô tả là nơi chủ nhân dùng bữa, uống trà hoặc tiếp bạn bè thân hữu giữa gió núi.
Rời ngôi nhà cổ để chuyển sang một không gian còn gần thiên nhiên hơn
Điều đáng chú ý là sau khi chuyển sang nhà hang, căn nhà cũ dường như vẫn được bảo tồn.
Trong lần trở lại M’Drắk năm 2023, tác giả bài viết trên Trung Nguyên Legend cho biết đã tới thăm nơi ông Vũ từng ở trước đó. Theo ghi nhận, từ khi chuyển sang nhà hang nhiều năm trước, ông Vũ được nói là chưa trở lại căn nhà này. Dù vậy, hằng ngày vẫn có người dọn dẹp, cửa vẫn khép hờ và đồ đạc bên trong được giữ nguyên.
Nhìn từ căn nhà gỗ bên hồ đến những nhà hang bằng đá về sau, có thể nhận thấy một nét tương đồng trong cách lựa chọn không gian sống của ông Vũ: vật liệu tự nhiên, công trình thấp, nhiều khoảng mở và sự hiện diện áp đảo của cây cối, đá, mặt nước.
Ông Vũ chuyển vào ngôi nhà trong hang sau này (Ảnh Báo Tiền Phong)
Nếu ở căn nhà cũ, kiến trúc được đặt sát thiên nhiên, thì khi chuyển sang nhà hang, ranh giới này còn được thu hẹp hơn nữa khi đá trở thành chính một phần của không gian ở.
