Nhà bán hàng tìm cách kéo khách khỏi Shopee, TikTok Shop

Khui gói hàng áo yếm dệt kim mua trên Shopee, chị Trân nhận kèm tấm thiếp "than thở" của nhà bán rằng "các sàn tăng phí quá cao".

Nội dung thiếp cho rằng Shopee và TikTok Shop càng ngày càng nâng phí, khiến giá bán trên sàn tăng đáng kể. Nhà bán kêu gọi khách chuyển qua mua trực tiếp tại website thương hiệu để giảm 30% so với giá trên sàn.

"Tôi bất ngờ vì không nghĩ mua trực tiếp được hứa hẹn rẻ hơn nhiều đến thế", chị Huyền Trân, phường Long Bình (TP HCM), cho biết.

Tương tự, anh Minh Nhật, phường Bàn Cờ (TP HCM) mới đây cũng nhận "tâm thư" sau khi đặt mua hai thùng sữa. Người bán giới thiệu địa chỉ cửa hàng trực tiếp, số điện thoại đặt mua qua Zalo để nhận thêm ưu đãi, cam kết giao miễn phí trong bán kính 5 km với đơn trên 300.000 đồng.

"Tôi dùng thông tin này để đặt mua thử thì được tặng thêm sữa chua, giao lập tức. Nhân viên chat rất nhiệt tình và năn nỉ đừng mua qua sàn nữa", anh cho biết.

Những lời nhắn xuất hiện khi người bán muốn giảm phụ thuộc vào sàn. Chị Thu Huyền, kinh doanh đồ gia dụng và phụ kiện ôtô tại TP HCM cho biết đã cố gắng giảm lệ thuộc sàn 3 năm qua, bằng cách tích lũy thông tin khách hàng thu thập được để kéo về Zalo.

"Trước đây tôi cũng làm rồi nhưng lần này nghiêm túc hơn vì chỉ dựa vào sàn thì giờ như làm không công cho họ", chị nói.

Theo các nhà bán hàng và chuyên gia, xu hướng nhà bán Shopee, TikTok Shop tìm cách kéo khách về mạng xã hội, website hay cửa hàng trực tiếp xuất phát từ việc phí sàn - gồm hoa hồng và các chi phí khác ngày càng cao.

Từ đầu năm, cả TikTok Shop và Shopee đều có vài lần tăng phí hoa hồng và phí giao dịch. TikTok Shop mới đây thông báo từ 12/10 sẽ áp thêm phí vận hành logistics 3.000-65.000 đồng mỗi kiện hàng trên 10 kg.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, chỉ ra việc các sàn liên tục tổ chức đợt kích cầu bằng lễ hội mua sắm đến sinh nhật quanh năm cũng tạo áp lực chi phí cho người bán. "Khoảng 90% hội viên có bán hàng trên sàn cho biết càng bán càng lỗ", bà nói ở họp báo gần đây.

Phản hồi VnExpress, TikTok Shop cho biết không cấm nhà bán hàng đính kèm thiệp trong gói hàng để giới thiệu, kêu gọi mua qua các kênh khác. Song, sàn khuyến nghị không thực hiện cách này. Nhà bán nên xây dựng quan hệ lâu dài với khách hàng bằng chất lượng sản phẩm, dịch vụ và thông tin minh bạch.

Theo Shopee, phiếu cảm ơn, phiếu bảo hành chứa số điện thoại người bán trong gói hàng không bị xem là vi phạm giao dịch bên ngoài. Tuy nhiên, nội dung có mang tính chất quảng cáo, điều hướng, lôi kéo người mua giao dịch ngoài Shopee, hoặc gây ảnh hưởng đến uy tín, danh tiếng sàn sẽ bị xem là vi phạm chính sách.

Cố gắng kéo khách khỏi các sàn nhưng hầu hết nhà bán không có ý định rời nền tảng. Thực tế, nửa đầu 2026, số lượng nhà bán trên Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt tổng cộng 613.800, tăng hơn 14% so với cùng kỳ. Theo bà Hạnh, các hội viên xem đó là chi phí học hỏi, giữ hiện diện. "Họ sợ nếu rời sàn sẽ hoàn toàn biến mất khỏi thị trường và tâm trí người tiêu dùng", bà kể.

Đồng quan điểm, ông Trần Lâm, chuyên gia đào tạo bán hàng trực tuyến kiêm CEO Julyhouse, nhận định hiện nhiều doanh nghiệp ở trạng thái "bán để giữ thị phần hơn là tối đa hóa lợi nhuận".

Ngoài ra, trong bối cảnh mua sắm trực tuyến dần đã thành thói quen thường nhật nhờ cung cấp nhiều tiện ích và dịch vụ bảo vệ quyền lợi người mua, các thương hiệu, nhà bán vì thế không thể từ bỏ. Huyền Trân cho hay sau khi nhận thông điệp giảm giá 30% trong gói hàng, chị vẫn chốt đơn trên ứng dụng.

"Mua qua sàn được đảm bảo hoàn trả nếu mình không ưng ý. Tôi chỉ mua trực tiếp khi cửa hàng đó quá quen thuộc, rủi ro đổi trả gần như không có", chị nói.

Bán các mặt hàng đồ thủ công từ len và quà tặng doanh nghiệp trên sàn từ 2015, chị Maria Phan, phường Thuận Hóa (Huế), cho hay phí sàn đã tăng từ khoảng 5% lên 30% trong thập niên qua, nhưng không có ý định tìm kênh kinh doanh mới.

"Trừ việc lỗ nặng nếu đơn bị hoàn và chịu phí hai chiều, sàn ra đơn nhìn chung ổn định, nên tôi vẫn duy trì", chị nói. Hiện chị Maria Phan kinh doanh cả 3 sàn Shopee, TikTok Shop và Lazada.

Mời gọi khách hàng chuyển qua kênh khác được cho là mẹo đối phó tạm thời. Theo ông Lâm, giải pháp bền vững là phát triển sản phẩm khác biệt, có câu chuyện thương hiệu để nâng giá trị gia tăng. Đồng thời, cần tối ưu thêm vận hành chuỗi cung ứng, giảm lãng phí và tăng tỷ lệ khách quay lại.

Shopee và TikTok Shop cho biết đang tích cực hỗ trợ nhà bán thông qua đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, các chương trình đào tạo đa dạng, vận hành gian hàng, livestream và tuân thủ nghĩa vụ thuế, pháp lý kinh doanh online.

Trong đó, TikTok Shop có gói hỗ trợ dành riêng cho hàng Việt trị giá 100 tỷ đồng; Shopee phối hợp với Hà Tĩnh, Hải Phòng tổ chức livestream đưa đặc sản, sản phẩm OCOP và hàng "Made-in-Vietnam" tiếp cận người tiêu dùng.

Ở góc độ chính sách, bà Vũ Kim Hạnh cho rằng nhà quản lý cần tăng giám sát, quản lý hoạt động vận hành, thu phí các sàn, tiếp thu kinh nghiệm từ nước ngoài.

Hiện hầu như các nước không ấn định một mức trần hoa hồng chung cho các nền tảng thương mại điện tử. Tuy nhiên, xu hướng chung là yêu cầu minh bạch hóa chi phí, cân bằng quyền lợi các bên. Ví dụ, Trung Quốc quy định nền tảng phải công khai quy tắc thu phí ở vị trí nổi bật trên trang chủ và lấy ý kiến khi sửa quy tắc.