Nghị định 141/2026/NĐ-CP ban hành ngày 29/4/2026 đã chính thức sửa đổi Nghị định 68 và nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh (tính từ ngày 1/1/2026) lên 1 tỷ đồng mỗi năm, tạo ra thay đổi đáng kể trong cách thực hiện nghĩa vụ thuế của nhóm đối tượng này.
Chia sẻ với phóng viên, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas đánh giá cao Nghị định diễn ra với tốc độ rất nhanh, trước thời gian dự kiến, chỉ vài ngày sau khi kỳ họp Quốc hội kết thúc.
Điều này giúp quy định mới kịp thời có hiệu lực trước thời hạn kê khai và nộp thuế Quý I/2026. Nhờ đó, các hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng không còn phải nộp tờ khai và tiền thuế cho quý I.
Quy định mới giúp tránh tình huống phải nộp rồi lại điều chỉnh hoặc xin hoàn thuế, từ đó giảm đáng kể thủ tục hành chính.
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas.
Theo quy định mới, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng mỗi năm được miễn thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập cá nhân (TNCN).
Về thủ tục, nguyên tắc ông Tuấn nhấn mạnh điểm quan trọng cần ghi nhớ là hộ kinh doanh dưới ngưỡng 1 tỷ đồng không phải nộp tờ khai thuế mà chỉ cần thông báo doanh thu cho cơ quan thuế theo thời hạn quy định.
Các hộ mới thành lập trong 6 tháng đầu năm cần thực hiện thông báo trước ngày 31/7, còn các trường hợp khác thực hiện trước ngày 31/1 của năm tiếp theo.
Đối với các trường hợp cụ thể, nếu hộ kinh doanh chưa nộp tờ khai và cũng chưa nộp thuế thì không cần thực hiện kê khai cho quý I năm 2026 mà chỉ cần thực hiện thông báo doanh thu theo quy định mới.
Nếu đã nộp tờ khai nhưng chưa nộp thuế, cần xem xét lại dự kiến doanh thu cả năm. Khi dự kiến doanh thu vượt 1 tỷ đồng thì giữ nguyên tờ khai và thực hiện nộp thuế như đã kê khai. Ngược lại, nếu xác định doanh thu không vượt ngưỡng thì cần làm thủ tục hủy tờ khai đã nộp và chuyển sang thực hiện thông báo doanh thu.
Trong trường hợp đã nộp cả tờ khai và tiền thuế, cách xử lý cũng tương tự. Nếu doanh thu dự kiến vượt 1 tỷ đồng thì tiếp tục thực hiện nghĩa vụ thuế như bình thường cho các kỳ tiếp theo. Nếu doanh thu không vượt ngưỡng, hộ kinh doanh cần hủy tờ khai đã nộp và thực hiện thủ tục hoàn thuế hoặc bù trừ vào kỳ sau theo quy định hiện hành.
Nhìn chung, quy định mới mang lại sự thuận lợi rõ rệt cho hộ kinh doanh, đặc biệt là nhóm có doanh thu trung bình. Việc nắm đúng nguyên tắc và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh sẽ giúp các hộ giảm rủi ro và tiết kiệm đáng kể thời gian khi thực hiện thủ tục với cơ quan thuế.
Ngoài ra, các hộ có doanh thu không quá 1 tỷ đồng vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nếu có nhu cầu, qua đó chủ động hơn trong giao dịch với khách hàng doanh nghiệp và các đối tác khác.
Một điểm đáng chú ý, ông Tuấn cho hay Nghị định 141 cơ bản chỉ thay đổi về ngưỡng miễn thuế, còn phương pháp tính thuế không thay đổi so với trước đây.
Như vậy, trong trường hợp doanh thu vượt 1 tỷ đồng, thuế TNCN chỉ tính trên phần vượt ngưỡng.
Ngược lại, đối với thuế GTGT chỉ cần vượt ngưỡng miễn 1 đồng, toàn bộ phần doanh thu chịu thuế sẽ phải quay trở lại tính từ đồng doanh thu đầu tiên. Đối với hộ kinh doanh, quy định này dường như vẫn tạo ra sự thiếu công bằng.
Doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng sẽ phải đóng toàn bộ tiền thuế GTGT. Ảnh minh hoạ AI
Theo bà Lê Thị Duyên Hải, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký VTCA Hội tư vấn thuế Việt Nam cho rằng đang có một sự chênh lệch không hề nhỏ trong ranh giới giữa các hộ kinh doanh ở sát và hộ kinh doanh vượt qua ngưỡng 1 tỷ đồng.
"Chúng ta có cách tính rất nhanh với một hộ kinh doanh 1 tỷ 50 triệu đồng, đâu đó phải đóng thuế GTGT từ 10 triệu đến 50 triệu đồng, tuỳ theo ngành nghề, theo tỷ lệ thuế GTGT", bà Lê Thị Duyên Hải phân tích và cho rằng với hộ kinh doanh, đây là một khoản tiền không nhỏ.
Rõ ràng là một lợi ích họ đã nhìn thấy, song, chỉ vượt một chút, hộ kinh doanh phải đóng vài chục triệu tiền thuế cũng làm khiến họ "xót ruột". Do đó, bà Hải cho rằng đây là vấn đề, không loại trừ trường hợp trở thành một cơ chế thúc đẩy tâm lý muốn thực hiện hành vi bất chính.
Để có lợi hơn về khoản tiền thuế này, hộ kinh doanh có thể tìm cách tách nhỏ doanh thu để doanh thu chỉ dưới ngưỡng 1 tỷ, từ đó có lợi hơn về khoản tiền thuế này.
"Giữa câu chuyện bản chất của thuế GTGT đối với hộ kinh doanh, cần cân nhắc mong muốn của hộ kinh doanh để đảm bảo rằng hộ kinh doanh vừa tuân thủ pháp luật, nhưng cũng được hưởng lợi ích chính đáng. Hạn chế vì những lợi ích này có thể dẫn đến hành vi lách, chia nhỏ, hành vi có thể dẫn đến vi phạm pháp luật", bà Lê Thị Duyên Hải chia sẻ.
