Mốc 100 USD sắp bị phá?
Vài ngày trước, khi giá dầu vọt lên hơn 90 USD/thùng, nguyên nhân trực tiếp được cho là do những căng thẳng chiến sự giữa Israel và Iran gây ra. Tuy nhiên, đợt tăng giá này trên thực tế còn có gốc rễ từ vấn đề sâu xa hơn: đó là những cú sốc nguồn cung toàn cầu, hiện đang làm gia tăng lo ngại về lạm phát hàng hóa trên khắp thế giới.
Gần đây, động thái cắt giảm xuất khẩu dầu thô của Mexico đã làm tăng sức ép toàn cầu, khiến các nhà máy lọc dầu ở Mỹ - nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới - tiêu thụ nhiều thùng dầu nội địa hơn. Các lệnh trừng phạt của Mỹ đã khiến hàng hóa của Nga bị mắc kẹt trên biển, và nguồn cung từ Venezuela có thể là mục tiêu tiếp theo. Các cuộc tấn công của phiến quân Houthi vào tàu chở dầu ở Biển Đỏ đã làm trì hoãn các đơn hàng vận chuyển dầu thô. Bất chấp tình trạng hỗn loạn như vậy, OPEC và các đồng minh vẫn tiếp tục cắt giảm sản lượng.
Cuộc khủng hoảng đang khiến dầu liên tục tăng giá, và dầu Brent – thước đo tiêu chuẩn toàn cầu – có nguy cơ phá mốc 100 USD lần đầu tiên sau gần hai năm. Điều này làm tăng thêm mối lo ngại về lạm phát, hiện có nguy cơ cản trở cơ hội tái đắc cử của Tổng thống Mỹ Joe Biden và làm phức tạp thêm các cuộc thảo luận nhằm cắt giảm lãi suất của các ngân hàng trung ương.
Các chuyến hàng dầu từ Mexico - một nhà cung cấp lớn ở châu Mỹ - đã giảm 35% trong tháng trước, xuống mức thấp nhất kể từ năm 2019 khi Tổng thống Andres Manuel Lopez Obrador cố gắng thực hiện lời hứa giúp đất nước ngừng nhập khẩu nhiên liệu tốn kém. Vào tuần trước, các sản phẩm xuất khẩu của Mexico là dầu thô chua, nặng, đặc và phù hợp sử dụng cho nhiều nhà máy lọc dầu. Hiện tại, mức xuất khẩu loại dầu này thậm chí còn giảm hơn nữa khi công ty dầu mỏ do nhà nước kiểm soát Pemex đã hủy một số hợp đồng cung cấp cho các nhà máy lọc dầu nước ngoài.
Quyết định đó đã làm xôn xao thị trường dầu mỏ trên toàn thế giới. Giá của Mars Blend - một loại dầu thô chua có độ đặc trung bình - trong những ngày gần đây đã tăng lên mức cao hơn nhiều năm so với dầu thô nhẹ West Texas Middle. Dầu Mars thường giao dịch ở mức thấp hơn so với WTI. Dầu thô Brent đạt 90 USD/thùng vào tuần trước, mức cao nhất kể từ tháng 10 năm ngoái. JPMorgan cho biết nó có thể đạt 100 USD vào tháng 8 hoặc tháng 9 tới.
Trong khi đó, thị trường dầu thô ở châu Âu bị áp lực cao hơn bởi các cuộc tấn công của Houthi ở Biển Đỏ, khiến hàng triệu thùng dầu thô phải đi vòng quanh châu Phi, làm trì hoãn một số nguồn cung trong nhiều tuần. Sự gián đoạn đối với đường ống quan trọng ở Biển Bắc, tình trạng bất ổn ở Libya và một đường ống bị hư hỏng ở Nam Sudan cũng góp phần thúc đẩy đà tăng giá, trong khi các lệnh trừng phạt của Mỹ trở thành rào cản đối với các tàu chở dầu của Nga – vốn trước đây vận chuyển dầu cho các khách hàng, bao gồm Ấn Độ.
Sự hạn chế về nguồn cung có thể còn trở nên gay gắt hơn trong những tuần tới. Chính quyền ông Biden có thể áp dụng lại các biện pháp trừng phạt với cáo buộc rằng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro không thực hiện những lời hứa hướng tới các cuộc bầu cử tự do và công bằng.
Nguồn cung bị siết chặt giữa lúc nhu cầu đang tăng lên. Các nhà máy lọc dầu của Mỹ đang chuẩn bị tăng cường sản xuất nhiên liệu cho mùa hè, khi hàng triệu người Mỹ ra đường và mức tiêu thụ xăng lên đến đỉnh điểm. Các kho dự trữ xăng ở Bờ Đông đông dân đang bị thắt chặt và hoạt động sản xuất ở Mỹ và Trung Quốc cũng đang báo hiệu sự gia tăng sử dụng nhiên liệu. Ở châu Á, lợi nhuận lọc dầu cao hơn khoảng 50% so với mức trung bình theo mùa trong 5 năm, cho thấy nhu cầu tốt.
Giá dầu thô tăng đã cản trở kế hoạch của chính quyền ông Biden nhằm bổ sung thêm nguồn dự trữ dầu khẩn cấp của Mỹ, vốn đã chạm mức thấp nhất trong 40 năm sau đợt giảm giá chưa từng có sau khi xung đột Ukraine bùng nổ. Đây cũng là một rủi ro chính trị đối với ông Biden khi giá lương thực và năng lượng vẫn ở mức cao.
Vikas Dwivedi, chiến lược gia dầu khí toàn cầu của Macquarie Group, cho biết giá dầu thô tăng cuối cùng có thể buộc OPEC+ phải dừng một số đợt cắt giảm sản lượng. Giá dầu trên 90 USD về cơ bản có thể dẫn đến sự sụt giảm nhu cầu toàn cầu và cuối cùng là buộc giá giảm xuống mức thấp hơn, theo JPMorgan.
Nhưng cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy điều đó sẽ xảy ra.
