Theo Baijiahao, cô Lý – một nữ doanh nhân ở Trung Quốc, đã chi 5 triệu NDT (hơn 18 tỷ đồng) để đấu giá thành công toàn bộ một tòa nhà gồm 17 căn hộ từ ngân hàng thông qua quy trình xử lý nợ xấu. Sau khi hoàn tất thanh toán và sang tên theo đúng quy định, cô được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu bất động sản. Về mặt pháp lý, tòa nhà này đã thuộc quyền sở hữu hợp pháp của cô.
Tuy nhiên, khi tiến hành tiếp nhận tài sản, cô Lý lại không thể tiếp cận tòa nhà do vấp phải sự phản đối quyết liệt từ những người đang sinh sống bên trong – phần lớn là công nhân cũ của doanh nghiệp từng quản lý khu nhà.
Vào ngày 12/2/2026, cánh cổng sắt dẫn vào khu nhà tiếp tục được gia cố bằng các thanh thép mới. Phía bên trong, một cư dân cao tuổi lớn tiếng nói: “Cô không được làm vậy! Chúng tôi đã ở đây 30 năm, đây là nhà của chúng tôi!”.
Một số người còn xuất trình các giấy tờ góp vốn xây nhà tập thể từ nhiều thập kỷ trước để khẳng định quyền lợi.
Ảnh: Baijiahao
Theo lời các hộ dân, vào khoảng ba thập kỷ trước, họ từng đóng góp tiền theo chương trình xây dựng nhà ở tập thể do doanh nghiệp phát động nhằm cải thiện điều kiện sinh hoạt. Sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính và nhận các giấy tờ liên quan, họ chuyển đến sinh sống ổn định tại đây trong thời gian dài. Con cái được sinh ra, người thân qua đời, cuộc sống của nhiều gia đình gắn bó với tòa nhà suốt nhiều thế hệ.
Điều khiến các cư dân bất ngờ là doanh nghiệp sau đó đã mang tài sản này đi thế chấp ngân hàng mà họ không hề hay biết. Khi doanh nghiệp phá sản và giải thể, khoản vay trở thành nợ xấu, buộc ngân hàng phải tiến hành xử lý tài sản đảm bảo theo quy định pháp luật Trung Quốc, dẫn đến việc tòa nhà được đưa ra đấu giá công khai.
Từ góc độ pháp lý, quy trình xử lý tài sản của ngân hàng được cho là tuân thủ đầy đủ quy định hiện hành. Việc cô Lý tham gia đấu giá, thanh toán và hoàn tất thủ tục sang tên cũng được thực hiện hợp lệ. Điều này đồng nghĩa với việc quyền sở hữu tài sản đã được xác lập rõ ràng trên hệ thống đăng ký bất động sản. Tuy nhiên, mâu thuẫn phát sinh khi quyền sở hữu hợp pháp của người mua mới không trùng khớp với quyền lợi của những người đang cư trú lâu năm.
Phía cô Lý cho rằng nếu 17 hộ dân có tranh chấp liên quan đến quyền lợi thì cần làm việc với doanh nghiệp cũ hoặc ngân hàng, thay vì ngăn cản chủ sở hữu hợp pháp tiếp nhận tài sản. Trong khi đó, các hộ dân cho biết doanh nghiệp đã giải thể còn ngân hàng chưa đưa ra phương án giải quyết thỏa đáng cho những người góp vốn xây nhà trước đây nên họ chỉ còn cách tìm đến cô Lý.
Sự khác biệt trong cách hiểu về quyền lợi đã khiến hai bên rơi vào tình trạng đối đầu kéo dài. Nhiều nỗ lực hòa giải từ phía chính quyền địa phương được cho là chưa đạt kết quả. Một số cư dân vẫn giữ quan điểm không rời đi trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Ảnh: Baijiahao
Trên mạng xã hội Trung Quốc, vụ việc nhanh chóng gây ra nhiều tranh luận trái chiều. Một số ý kiến nhấn mạnh rằng quyền sở hữu tài sản hợp pháp cần được tôn trọng, đặc biệt trong trường hợp giao dịch mua bán đã hoàn tất theo đúng quy định. Ngược lại, không ít người cho rằng các cư dân lớn tuổi là những người chịu thiệt thòi trong quá trình chuyển đổi của doanh nghiệp và không thể bị đẩy vào tình trạng mất nơi ở.
Các chuyên gia Trung Quốc nhận định rằng bản chất vụ việc xuất phát từ mối quan hệ tài chính giữa người lao động và doanh nghiệp trong quá khứ. Khoản tiền góp vốn xây nhà của công nhân về thực chất là quan hệ nghĩa vụ giữa họ với đơn vị sử dụng lao động. Khi doanh nghiệp mang tài sản đi thế chấp và sau đó phá sản, quyền lợi của người góp vốn không được xử lý dứt điểm, dẫn đến tranh chấp kéo dài.
Trong khi đó, ngân hàng – với vai trò là bên nhận thế chấp – có quyền xử lý tài sản đảm bảo khi khoản vay trở thành nợ xấu. Tuy nhiên, việc tài sản đang có người cư trú lâu dài khiến rủi ro phát sinh sau giao dịch được chuyển sang cho bên mua đấu giá.
Hiện hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung, khiến vụ việc tiếp tục rơi vào bế tắc.
(Theo Baijiahao)
