"Tôi chỉ gắn link giới thiệu sản phẩm, mỗi tháng nhận vài chục triệu đồng hoa hồng từ nền tảng thương mại điện tử, vậy có phải kê khai và nộp thuế không?". Đây là thắc mắc của nhiều người làm Affiliate trong bối cảnh thu nhập từ các nền tảng số như Facebook, YouTube, TikTok, Shopee... ngày càng tăng.
Theo quy định hiện hành, cá nhân, hộ kinh doanh có thu nhập từ Affiliate phải kê khai khoản hoa hồng này để xác định nghĩa vụ thuế.
Cá nhân có doanh thu từ hoạt động này trên 1 tỷ đồng mỗi năm sẽ phải nộp thuế 7%, trong đó thuế thu nhập cá nhân 2% và 5% VAT, do đây là khoản thu kinh doanh dịch vụ.
Trường hợp cá nhân không đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế, khoản hoa hồng từ Affiliate được coi là thu nhập từ tiền lương, tiền công. Khi đó, khoản thu này sẽ chịu biểu thuế lũy tiến từng phần, tối đa 35%.
Nhiều người mặc định hoa hồng Affiliate là thu nhập kinh doanh hoặc tiền công. Tuy nhiên, đại diện Cục Thuế lưu ý cơ quan quản lý không phân loại theo tên gọi công việc (Affiliate, KOL, KOC, streamer...) mà căn cứ vào bản chất hợp đồng, giao dịch, cách thức tổ chức và tình trạng đăng ký kinh doanh.
Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế Cục Thuế (Bộ Tài chính), lưu ý cá nhân tự tổ chức, đăng ký kinh doanh, chủ động cung cấp dịch vụ và tự chịu trách nhiệm được tính là hoạt động kinh doanh. Ngược lại, trường hợp làm việc qua tổ chức hoặc cá nhân khác theo hợp đồng sẽ tính là thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Theo bà, việc bán hàng trên sàn thương mại điện tử hay mạng xã hội không làm thay đổi bản chất hoạt động. Người nộp thuế phải tổng hợp doanh thu từ các kênh, phân loại đúng nhóm ngành nghề để áp thuế. Cá nhân làm Affiliate, hoặc KOL, KOC, freelancer hoạt động độc lập, thường xuyên cần đăng ký hộ kinh doanh, đăng ký thuế. Họ cũng cần lưu giữ đầy đủ hợp đồng, chứng từ thanh toán và hồ sơ chứng minh bản chất giao dịch.
Cũng theo Cục Thuế, các bên khấu trừ 10% trước khi thanh toán cho người làm Affiliate chỉ là khấu trừ tại nguồn, không phải nghĩa vụ thuế cuối cùng. Khi quyết toán, cơ quan thuế sẽ căn cứ hồ sơ, chứng từ và bản chất giao dịch để xác định chính xác số thuế phải nộp hoặc được hoàn.
Giao dịch tiền mặt tại một ngân hàng. Ảnh: Giang Huy
Trường hợp cá nhân vừa bán hàng online, vừa nhận hoa hồng từ tiếp thị liên kết sẽ phát sinh 2 loại doanh thu tính thuế. Trong đó, khoản thu bán hàng chịu thuế thu nhập cá nhân với thuế suất 0,5%, còn doanh thu hoa hồng từ hoạt động Affiliate là 2%.
Theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, khi xác định ngưỡng doanh thu không chịu thuế 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh được cộng gộp toàn bộ doanh thu và có quyền chọn khoản thu đưa vào ngưỡng này.
Bà Cúc cho rằng, người nộp thuế nên ưu tiên đưa phần doanh thu hoa hồng từ Affiliate (chịu thuế suất 2%) vào ngưỡng 1 tỷ đồng trước để tối ưu. Phần còn thiếu mới cộng tiếp doanh thu bán hàng (thuế suất 0,5%).
Với phần doanh thu vượt 1 tỷ đồng, người nộp thuế phải hạch toán riêng theo từng loại hoạt động. Khi đó, thuế suất sẽ được áp riêng theo từng nhóm ngành nghề.
Ví dụ, hộ kinh doanh có doanh thu bán hàng 700 triệu đồng và 500 triệu tiền hoa hồng Affiliate trong năm. Tổng doanh thu của hộ này là 1,2 tỷ đồng, tức vượt ngưỡng không chịu thuế 200 triệu đồng.
Theo đó, người nộp thuế có thể ưu tiên đưa 500 triệu đồng doanh thu Affiliate và 500 triệu bán hàng vào ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng. Phần 200 triệu đồng vượt ngưỡng còn lại là doanh thu bán hàng, chỉ chịu thuế suất 0,5%, thay vì 2% nếu để phần dư từ doanh thu Affiliate.
