Với người bình thường, càng có nhiều mối quan hệ xã hội và tương tác với bạn bè thì càng dễ hạnh phúc. Tuy nhiên, có một ngoại lệ lớn đối với những người thông minh.
Carol Graham, một nhà nghiên cứu của Viện Brookings, chuyên nghiên cứu về nguyên lý hạnh phúc, cho rằng những người thông minh hơn không muốn dành nhiều thời gian kết giao, tương tác với bạn bè, vì họ bị cuốn hút vào những mục tiêu lâu dài hơn.
Lấy ví dụ như một nhà nghiên cứu đang dốc sức phát triển một mẫu thành phẩm mới, một nhà văn đang hoàn thành cuốn tiểu thuyết vĩ đại, một bác sĩ đang cố tìm cách điều trị dứt điểm bệnh nan y…
Với những người này, họ muốn dành toàn bộ sự tập trung và tâm trí cho mục tiêu mà mình đã đặt ra và các mối quan hệ xã giao thường ngày có thể khiến họ xao nhãng, làm giảm tiến độ, khiến họ cảm thấy không hài lòng.
Bên cạnh đó, theo một số nhà tâm lý học thì não của những người IQ cao hoạt động theo một cách khác biệt so với bình thường. Họ thích nghĩ cho bản thân, sống với tâm trí xoay xung quanh những điều quan trọng của chính mình và hạnh phúc với điều đó. Còn hoạt động xã hội, những cuộc giao tiếp không có sự thấu hiểu cân bằng, có thể coi là cực hình.
Một thiên tài của lịch sử như Albert Einstein cũng được biết đến là người khá lập dị, ít bạn bè và các mối quan hệ. Những ví dụ khác như Isaac Newton, Leonardo da Vinci... cũng là những người cô độc.
Bản chất đằng sau biểu hiện “kén chọn” này cũng thể hiện một phần bản lĩnh của người thành công vì nó ẩn chứa những nhân tố sau đây:
1. Không phải ai cũng có thể giao lưu cùng “tần số”
Chương trình truyền hình nổi tiếng của Mỹ "The Big Bang Theory" là một ví dụ điển hình. Trong sitcom này, các tình huống dở khóc dở cười liên tục được tạo ra vì hiểu lầm và khác biệt giữa một nhóm những người bình thường trong xã hội và một nhóm những người có chỉ số IQ cao, là chuyên gia hàng đầu trong những lĩnh vực đặc biệt ví dụ như kỹ sư không gian, nhà vật lý học, nhà vật lý thiên văn…Trong khi các thiên tài chế nhạo người thường thiếu kiến thức thì người thường lại cho rằng thiên tài quá dị hợm và không hiểu gì về cuộc sống.
Đặt vào đời sống thực tế, kỳ thực, bạn sẽ dễ dàng tưởng tượng được sự gượng gạo, khó chịu khi giao tiếp với những người không cùng “tần số” vì sự khác biệt trong trí tuệ, trong tư duy, trong quan điểm cá nhân, trong những mối quan tâm và hiểu biết cũng như những điều cơ bản về cuộc sống.
Giống như Trang Tử từng nói: “Côn trùng mùa hè thì biết gì chuyện mùa đông, ếch ngồi đáy giếng thì biết gì chuyện biển cả. Đừng bàn luận đạo lý lớn cùng anh học trò vùng thôn quê hẻo lánh!”
Sự khác biệt không chỉ nằm ở chỉ số IQ mà còn là tập hợp hình thành từ một loạt kỹ năng và kinh nghiệm sống khác biệt trong suốt thời gian dài.
Ví dụ như, người bình thường như chúng ta thường nghĩ từ A suy ra B, B suy ra C. Tuy nhiên, những người thông minh thì không như vậy. Họ có thể từ A hiểu ra E, sau đó nhảy đến H, và thậm chí còn có thể lóe lên cảm hứng để hô to một tiếng “Eureka!” mà nhảy từ A tới thẳng Z.
Vì vậy, nếu đối thoại với người thường, họ sẽ phải tự kéo tư duy của mình chậm lại để đi lần lượt ABCD. Điều này giống như bạn ép một chiếc máy bay di chuyển với tốc độ xe đạp.
2. Thời gian có hạn nên cần tập trung vào những việc quan trọng hơn
Trong hầu hết các tác phẩm nghệ thuật, đặc biệt là các tác phẩm điện ảnh và truyền hình, hình ảnh của các thiên tài thường có đặc điểm là thu mình và không thích giao tiếp xã hội. Một là họ khiếm khuyết kỹ năng, sợ hãi đối thoại và hai là họ như những cao thủ giao tiếp thực thụ, biết cách đạt được hiệu quả nhanh nhất mà tránh lãng phí thời gian.
Bản thân việc kết giao và duy trì các mối quan hệ cực kỳ tiêu tốn năng lượng cũng như tâm trí. Ngày thường, chúng ta phải thường xuyên chào hỏi, đối thoại; ngày nghỉ lễ, chúng ta gặp mặt và đi chơi; những dịp quan trọng như ngày sinh nhật, ngày kỷ niệm cũng không thể quên gửi cho nhau một lời chúc hoặc một món quà; thậm chí khi gặp người xa lạ cũng phải tỏ thái độ niềm nở, đón chào khi cần thiết.
Đối với một số người, thời gian và tâm trí này bị coi là lãng phí. Thay vào đó, họ muốn tập trung làm những gì mà họ cho là thực sự quan trọng và có giá trị. Chính vì thế, hình ảnh của họ trong mắt người khác có thể đóng khung trong những tính từ miêu tả “lập dị”, “khó chịu”, “tự kỷ”...
Chẳng hạn như Steve Jobs đôi khi bị nhân viên và đối tác nhận xét rằng khó tính đến mức khó hiểu. Khi sản xuất Apple II, đối tác sản xuất của Apple có đến 2000 loại màu be khác nhau. Nhưng Steve Jobs chẳng hài lòng với cái nào và tự ông tạo ra màu be riêng dành cho máy.
Tuy nhiên, những người này thường có thể lập được thành tích xuất sắc vì chính sự khác biệt của họ.
3. Mối quan hệ cũng cần phân chia theo chất lượng và giá trị
Người thông minh không hề ích kỷ và thiếu cảm tính, mà là họ coi trọng mưu cầu của bản thân hơn và trong các mối quan hệ xã hội, họ sẽ cẩn trọng đưa ra những sự lựa chọn thực sự có chất lượng và giá trị.
Tạp chí Tâm lý học của Anh từng công bố một nghiên cứu về nhân chủng học: Họ phát hiện ra rằng càng tương tác với bạn bè thân thiết, một người càng cảm thấy hạnh phúc.
Nói cách khác, giao tiếp với xã hội và giao tiếp với bạn bè thân thiết sẽ dẫn tới những tác động khác nhau. Trong đó, các mối quan hệ thân thiết thường đem lại chất lượng cao hơn.
Cho nên, thay vì tốn thời gian kết bạn thật rộng thì người thông minh biết cách tập trung vào những người thực sự quan trọng như người thân, gia đình hoặc bạn thân. Đây là nhóm người có thể thỏa mãn phần lớn nhu cầu tình cảm và lý trí của một cá nhân.
Bạn không cần nhiều, mà cần chất. Đừng đem thời gian và sức lực có hạn của bạn dành cho những người không quan trọng, để rồi bỏ qua những giá trị thực sự cần thiết.
