Chữ Hán “Phúc” mang ý nghĩa về may mắn và hạnh phúc. Mỗi dịp Tết Nguyên đán, phần lớn các gia đình tại Trung Quốc đều dán chữ này theo cách lộn ngược, với niềm tin rằng hành động đó sẽ giúp vận may thật sự ghé thăm mái nhà của mình.
Không ít du khách quốc tế khi đến Trung Quốc vào dịp năm mới thường đặt câu hỏi vì sao biểu tượng chúc phúc lại được treo ngược như vậy. Trên thực tế, phong tục này bắt nguồn từ một số cách lý giải truyền thống khác nhau và mỗi câu chuyện đều mang nét thú vị riêng.
Trung Quốc có nhiều nét văn hoá rất riêng vào dịp Tết.
Theo truyền thuyết dân gian, xưa kia có một gia đình vô tình mắc sai sót khi dán chữ Phúc trước cửa nhà. Thay vì đặt đúng chiều như thông lệ, họ lại dán ngược ký tự này. Mỗi dịp Tết Nguyên đán, khi khách ghé thăm và nhận ra điều đó, họ thường nói: “ Chữ Phúc nhà bạn bị dán ngược rồi”. Trùng hợp thay, trong tiếng Hoa, cách phát âm của từ “ngược” lại khá giống với từ “đến”.
Chính vì sự tương đồng về âm đọc ấy, câu nói “Phúc bị dán ngược” lại được nghe như “Phúc đã đến”. Từ đó, phong tục treo hoặc dán chữ Phúc lộn ngược vào dịp năm mới dần hình thành, như một cách gửi gắm ước nguyện về may mắn, tài lộc và thịnh vượng sẽ tìm đến với mỗi gia đình.
Ngoài ra, còn có cách lý giải khác cho phong tục dán ngược chữ “Phúc” khi mọi người cho rằng nó gắn với liền câu chuyện trong cung đình nhà Thanh, liên quan đến Công chúa Củng.
Do muốn tạo ấn tượng với chủ nhân, một quản gia đã cho người viết chữ “Phúc” lên nhiều tờ giấy để dán khắp nơi trong đêm giao thừa. Tuy nhiên, trong số những người được thuê làm việc, có một người không biết chữ đã vô tình dán ngược chữ này ngay trên cổng chính của cung điện.
Khi vị hoàng tử trông thấy, ngài nổi giận và định xử phạt người mắc lỗi. Song viên quản gia nhanh trí thuyết phục rằng chủ nhân vốn có vận may lớn và việc “Phúc ngược” trong ngày đầu năm thực chất là điềm lành, bởi âm đọc của nó gợi ý rằng “Phúc đã đến”. Hoàng tử chấp nhận cách lý giải ấy, thậm chí còn cho rằng việc nhiều người đi qua đều nhắc đến “Phúc đến” sẽ càng khiến vận khí của gia tộc được nhân lên trong một ngày tốt lành như vậy.
Và quá vui mừng khi cho rằng vận may đã ghé thăm gia đình, Hoàng tử quyết định ban thưởng cho viên quản gia cùng người hầu mù chữ vì đã dán chữ “Phúc” lộn ngược trên cánh cửa. Từ câu chuyện ấy, tập tục dán chữ “Phúc” ngược ra đời. Mỗi dịp Tết Nguyên đán, nhiều gia đình lại thực hiện nghi thức này với mong muốn may mắn sẽ tìm đến mái ấm của mình.
Hiện nay, tập tục này đang vấp phải sự phê phán từ một trong những nhà văn, họa sĩ xuất sắc của Trung Quốc. Feng Jicai, người tiên phong trong việc gìn giữ và quảng bá nghệ thuật dân gian cho rằng cách làm này phản ánh sự hiểu sai về văn hóa truyền thống. “Cánh cửa là lối bước vào ngôi nhà, nơi có thể đón vận may ghé thăm” , Tân Hoa Xã dẫn lời.
Bên cạnh phong tục treo chữ “Phúc” ngược vào này đầu năm, người Trung Quốc còn chuộng dùng phép chơi chữ cho một số món ăn cầu may dịp Tết Nguyên đán. Ví dụ, cá là một món ăn truyền thống trong năm mới, do từ cá đồng âm với dư giả, thể hiện mong cầu năm mới sung túc.
