Trong bối cảnh Amazon đổ hàng tỷ USD vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo, một cuộc chiến ngầm đang diễn ra tại trụ sở Seattle. Tờ Fortune cho hay thay vì tối ưu hóa hiệu suất, nhiều nhân viên đang tìm cách "hack" hệ thống bằng cách sử dụng công cụ AI nội bộ để thực hiện những tác vụ vô thưởng vô phạt, chỉ với mục tiêu duy nhất là làm đẹp số liệu trên bảng xếp hạng sử dụng công nghệ của công ty.
Hiện tượng "Tokenmaxxing": Khi sự cạnh tranh đi chệch hướng
Mọi chuyện bắt đầu khi Amazon triển khai rộng rãi công cụ nội bộ mang tên MeshClaw trong những tuần gần đây. Về lý thuyết, MeshClaw là một trợ thủ đắc lực, cho phép các kỹ sư tạo ra các đại lý AI (AI agents) để tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại như triển khai mã nguồn, sắp xếp email hay tương tác trên Slack.
Tuy nhiên, thay vì dùng MeshClaw để giải phóng sức lao động, một bộ phận nhân viên lại đang sử dụng nó như một công cụ để "đốt" token.
Nguyên nhân sâu xa đến từ áp lực tăng trưởng kỷ lục mà ban lãnh đạo đặt ra. Theo các nguồn tin thân cận, Amazon đã thiết lập mục tiêu đầy tham vọng: hơn 80% đội ngũ lập trình viên phải sử dụng AI hàng tuần.
Thậm chí, công ty còn thiết lập một bảng xếp hạng (leaderboard) để theo dõi lượng tiêu thụ token (đơn vị dữ liệu mà các mô hình ngôn ngữ lớn xử lý) của từng cá nhân và đội nhóm.
"Áp lực phải sử dụng những công cụ này là cực kỳ lớn," một nhân viên Amazon chia sẻ. "Nhiều người đang dùng MeshClaw chỉ để tối đa hóa lượng tiêu thụ token của họ."
Đồng quan điểm, tờ Financial Times (FT) cho hay thuật ngữ "tokenmaxxing" không còn xa lạ tại Silicon Valley. Trước Amazon, nhân viên tại Meta cũng từng bị cuốn vào vòng xoáy tương tự để cải thiện vị thế trên các bảng tổng sắp nội bộ. Tại Amazon, dù công ty khẳng định các số liệu tiêu thụ token không được sử dụng để đánh giá hiệu quả công việc, nhưng thực tế ở cấp quản lý lại là một câu chuyện khác.
Một nhân viên hiện tại tiết lộ rằng các cấp quản lý vẫn đang âm thầm quan sát những con số này. Khi sự sử dụng được theo dõi công khai, nó tạo ra những động lực "lệch lạc".
Những nhân viên có tính cạnh tranh cao sẵn sàng để AI thực hiện những tác vụ thừa thãi, không mang lại giá trị thực tế cho sản phẩm cốt lõi, miễn là tên của họ xuất hiện ở vị trí cao trên biểu đồ sử dụng công nghệ.
Nghịch lý này xảy ra trong bối cảnh Amazon dự kiến chi tới 200 tỷ USD vốn đầu tư trong năm nay, phần lớn dành cho hạ tầng trung tâm dữ liệu và AI. Khi nguồn lực tài chính đổ vào quá lớn, áp lực phải chứng minh hiệu quả sử dụng (ROI) lên đội ngũ nhân sự càng trở nên nặng nề hơn bao giờ hết.
Công cụ MeshClaw được mô tả trong các bản ghi nhớ nội bộ là một "quái vật" đa năng: "Nó mơ mộng qua đêm để củng cố những gì đã học, theo dõi tiến độ triển khai mã khi bạn đang họp và phân loại email trước khi bạn thức dậy." Tuy nhiên, việc trao quyền quá lớn cho các đại lý AI tự vận hành khiến nhiều kỹ sư giàu kinh nghiệm cảm thấy bất an về vấn đề bảo mật.
Việc cho phép một công cụ AI tự ý hành động thay mặt người dùng tiềm ẩn rủi ro sai sót hệ thống hoặc thực hiện các hành vi không mong muốn. Một nhân viên bày tỏ sự lo ngại: "Cơ chế bảo mật mặc định ít an toàn khiến tôi thấy kinh hãi về việc để AI tự ý hành động. Tôi không đời nào để nó tự ý đi làm các nhiệm vụ mà không có sự kiểm soát."
Dù Amazon khẳng định MeshClaw đang giúp hàng nghìn nhân viên tự động hóa các tác vụ lặp đi lặp lại và thúc đẩy văn hóa thử nghiệm, nhưng hiện tượng nhân viên phải "vẽ" việc cho AI để đối phó với KPI đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về cách quản trị công nghệ.
Nếu chỉ tập trung vào các chỉ số bề nổi như lượng token tiêu thụ mà quên đi giá trị thực tế tạo ra, các ông lớn công nghệ có thể đang tự rơi vào cái bẫy của chính mình: chi hàng tỷ USD để duy trì những hoạt động ảo, trong khi rủi ro bảo mật và sự mệt mỏi của nhân viên ngày một tăng cao.
*Nguồn: Fortune, FT
