Tại một phòng tiệc của khách sạn 5 sao ở Seoul, một nhân viên khách sạn đang cẩn thận gấp khăn ăn, lau ly rượu và sắp xếp dao dĩa như anh đã làm suốt gần một thập kỷ. Nhưng lần này, mọi chuyển động của anh đều được ghi lại bằng camera gắn trên đầu, ngực và cánh tay.
Những thao tác tưởng như bình thường ấy đang trở thành dữ liệu để đào tạo robot AI thế hệ mới. Đằng sau thí nghiệm này là tham vọng lớn hơn nhiều của Hàn Quốc: xây dựng “trí tuệ nhân tạo vật lý” có thể thay đổi các nhà máy, kho vận, khách sạn và thậm chí cả gia đình trong tương lai.
Hàn Quốc chạy đua tạo robot biết làm việc như con người
David Park, nhân viên của khách sạn Lotte Seoul, hiện là một trong khoảng 10 nhân sự thuộc bộ phận ẩm thực và đồ uống đang tham gia dự án thu thập dữ liệu chuyển động của con người. Công việc của anh là thực hiện các thao tác phục vụ tiệc như thường lệ, trong khi hệ thống camera ghi lại từng góc tay, lực tác động và chuyển động cơ thể.
Park cho biết trong lúc trình diễn cách gấp khăn ăn thành hình vuông nhiều lớp trước khi lau ly rượu và dụng cụ ăn uống cho buổi tiệc chính thức. “Tôi làm việc này khoảng một tháng một lần”. Dữ liệu đó được chuyển cho RLWRLD, một startup AI của Hàn Quốc chuyên phát triển “bộ não” cho robot.
Công ty đang hợp tác với nhiều doanh nghiệp lớn để xây dựng một thư viện kỹ năng thực tế của con người nhằm huấn luyện robot hoạt động trong môi trường đời thực. Không chỉ tại khách sạn Lotte, RLWRLD còn thu thập dữ liệu từ nhân viên hậu cần của CJ để ghi lại cách họ nâng, cầm và xử lý hàng hóa trong kho.
David Park tham gia dự án thu thập dữ liệu "training" robot
Tại Nhật Bản, công ty hợp tác với chuỗi cửa hàng tiện lợi Lawson nhằm theo dõi cách nhân viên sắp xếp và trưng bày thực phẩm.
Mục tiêu của startup này là tạo ra một lớp phần mềm AI có thể hoạt động trên nhiều loại robot khác nhau trong các nhà máy, trung tâm logistics và môi trường dịch vụ. Sau đó, công nghệ này có thể mở rộng sang các hộ gia đình.
Các kỹ sư của RLWRLD cho rằng khả năng tái tạo sự khéo léo của bàn tay con người là yếu tố quan trọng nhất. Theo họ, robot hình người sẽ là tương lai của ngành AI vật lý. Khái niệm “AI vật lý” đang trở thành một trong những chiến trường công nghệ mới nóng nhất thế giới.
Khác với robot công nghiệp truyền thống chỉ lặp đi lặp lại một tác vụ cố định, AI vật lý hướng tới các cỗ máy có khả năng quan sát môi trường, đưa ra quyết định và hành động với mức độ tự chủ cao hơn.
Hàn Quốc xem đây là cơ hội để tận dụng lợi thế về sản xuất và chất bán dẫn nhằm cạnh tranh với Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực AI.
Trong khi các chatbot như ChatGPT hay Gemini được huấn luyện bằng dữ liệu văn bản khổng lồ trên internet, robot AI cần dữ liệu hành động thực tế của con người để học các kỹ năng vật lý phức tạp. Đây được xem là lợi thế đặc biệt của Hàn Quốc.
Quốc gia này sở hữu lực lượng lao động lành nghề lớn trong các ngành sản xuất, dịch vụ và logistics, nguồn dữ liệu sống mà các công ty AI cần để đào tạo robot.
Tháng trước, chính phủ Hàn Quốc công bố dự án trị giá 33 triệu USD nhằm thu thập “bí quyết và kỹ năng bản năng” của các “kỹ thuật viên bậc thầy” để phục vụ sản xuất dựa trên AI. Mục tiêu là tăng năng suất và bù đắp cho lực lượng lao động đang già hóa nhanh chóng.
RLWRLD vừa công bố mô hình nền tảng robot của mình và dự đoán robot AI công nghiệp sẽ được triển khai quy mô lớn vào khoảng năm 2028. Nhiều tập đoàn lớn của Hàn Quốc cũng đang đi theo hướng này. Hyundai Motor dự kiến triển khai robot hình người do công ty con Boston Dynamics phát triển tại các nhà máy toàn cầu, bắt đầu từ cơ sở ở Georgia vào năm 2028.
Trong khi đó, Samsung Electronics đặt mục tiêu chuyển đổi toàn bộ cơ sở sản xuất thành “nhà máy vận hành bằng AI” vào năm 2030, với robot hình người và robot chuyên dụng xuất hiện trên các dây chuyền.
Billy Choi, giáo sư thuộc Trung tâm Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo Lấy cảm hứng từ Con người của Đại học Hàn Quốc, cho rằng quốc gia này đang có lợi thế riêng trong cuộc đua robot AI. Ông nhận định Hàn Quốc có nền công nghiệp sản xuất phát triển mạnh và đang tập trung rõ rệt vào các robot hình người được thiết kế cho môi trường công nghiệp.
Robot vẫn vụng về, nhưng các khách sạn đã tính chuyện thay người từ năm 2029
Dù robot hình người hiện nay đã có thể chạy, giữ thăng bằng hoặc thực hiện nhiều động tác phức tạp, các chuyên gia cho rằng thử thách lớn nhất vẫn là đôi tay.
Hyemin Cho, phụ trách chiến lược kinh doanh tại RLWRLD, cho biết khả năng thực hiện những công việc tinh tế bằng tay mới là yếu tố quyết định liệu robot có thể hoạt động trong nhà máy và gia đình hay không.
Theo cô, chất lượng dữ liệu chuyển động thực tế là yếu tố cực kỳ quan trọng trong việc huấn luyện AI.
Sau khi thu thập dữ liệu từ người lao động, các kỹ sư tiếp tục tái hiện các thao tác bằng cách đeo kính thực tế ảo, camera và găng tay theo dõi chuyển động. Robot thử nghiệm sau đó được điều khiển bởi các “phi công” sử dụng thiết bị đeo chuyên dụng.
Khả năng gấp khăn nhanh, gọn, đẹp của robot gây ấn tượng với người dùng
Quy trình này giúp hệ thống ghi lại cả những chi tiết nhỏ như góc khớp hay lực tác động của từng chuyển động. Một trong các phòng thí nghiệm của RLWRLD được đặt ngay tại tầng 34 của khách sạn Lotte. Không gian này đối lập hoàn toàn với vẻ sang trọng bên ngoài khách sạn: thảm sờn cũ, dây điện chằng chịt và các thiết bị máy tính phủ kín căn phòng.
Dưới ánh đèn chùm còn sót lại, một robot có bánh xe với đôi tay kim loại màu đen liên tục di chuyển bằng những tiếng vo vo cơ học. Trong các buổi thử nghiệm gần đây, robot đã có thể nâng cốc tại quầy minibar, đặt vật thể lên kệ và thực hiện những thao tác đóng gói cơ bản. Một video khác của công ty cho thấy robot hình người có thể mở hộp, đặt chuột máy tính vào trong, đóng hộp và đưa lên băng chuyền.
Điểm khác biệt của RLWRLD là tập trung phát triển bàn tay robot năm ngón mô phỏng xúc giác con người. Hiện nay, phần lớn robot, kể cả Atlas của Boston Dynamics, vẫn dùng các dạng “tay kẹp” chuyên dụng chỉ có hai hoặc ba ngón cho từng nhiệm vụ riêng biệt.
Theo giáo sư Choi, thiết kế năm ngón có thể chưa tối ưu cho mọi dây chuyền sản xuất, nhưng sẽ cực kỳ quan trọng nếu robot được đưa vào môi trường gia đình, nơi cần sự tương tác gần gũi hơn với con người.
Lotte Hotel hiện tin rằng robot sẽ đủ khả năng đảm nhận các công việc dọn dẹp và hậu cần vào năm 2029. Tập đoàn cũng có kế hoạch cung cấp dịch vụ cho thuê robot cho ngành khách sạn và các lĩnh vực dịch vụ khác, trước khi mở rộng sang thị trường gia đình. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này cũng làm dấy lên lo ngại về việc làm.
Hồi tháng 1, công đoàn của Hyundai cảnh báo robot có thể tạo ra “cú sốc việc làm”. Chủ tịch Lee Jae Myung sau đó mô tả AI là một “cỗ xe khổng lồ” không thể ngăn cản và kêu gọi người lao động thích nghi với sự thay đổi đang đến nhanh hơn dự kiến.
Liên đoàn Công đoàn Hàn Quốc cũng cảnh báo việc triển khai robot quy mô lớn có thể “cắt đứt nguồn cung” lao động lành nghề nếu không có sự tham vấn đầy đủ với người lao động.
Ngay cả những người đang tham gia huấn luyện robot cũng tin rằng máy móc khó có thể thay thế hoàn toàn con người trong tương lai gần. Park cho rằng robot có thể đảm nhận khoảng 30-40% khối lượng công việc hậu cần cho một sự kiện khách sạn. Nhưng phần còn lại vẫn phụ thuộc vào sự tương tác giữa con người với con người. Anh nói: “Sẽ rất khó để chúng thay thế 50%, 60% hay 70% còn lại”.
*Nguồn bài viết: Fortune
