Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 287/2025/NĐ-CP ngày 5/11, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không.
Nghị định 287 gồm 5 chương, 29 điều, thay thế Nghị định 44/2018, được xem là khuôn khổ pháp lý cao nhất hiện nay trong việc định hình lại cách quản lý các tài sản công tại khu vực cảng hàng không.
Theo một chuyên gia về quy hoạch đô thị, đây là lần đầu tiên một cơ chế rõ ràng được thiết lập để chuyển giao các tài sản, bao gồm cả quỹ đất không còn nhu cầu sử dụng cho mục đích hàng không, về cho địa phương quản lý và xử lý.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản luôn "khát" những quỹ đất sạch có vị trí chiến lược, Nghị định mới này đã mang đến một thông tin cực kỳ đáng chú ý. Trọng tâm của sự chú ý lần này đổ dồn về Điều 19, quy định về việc "Chuyển giao tài sản kết cấu hạ tầng hàng không về địa phương quản lý, xử lý".
Điểm mới mang tính đột phá của nghị định là việc trao quyền chủ động cho địa phương sau khi tiếp nhận các tài sản này. Chính quyền cấp tỉnh có thể khai thác, sử dụng quỹ đất theo quy định của pháp luật về đất đai, đầu tư và nhà ở, trong đó có thể thực hiện đấu giá, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, giao cho các tổ chức phát triển quỹ đất quản lý hoặc sử dụng cho các mục tiêu an sinh như phát triển nhà ở xã hội, tái định cư.
Mọi hoạt động xử lý phải được tiến hành minh bạch, có thẩm định, phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động hàng không hiện hữu.
Nghị định 287/2025/NĐ-CP giúp khai mở tiềm năng "quỹ đất vàng" quanh sân bay (Ảnh minh họa: Cẩm Hà).
Nghị định cũng khẳng định rõ ràng giới hạn của cơ chế này: Các tài sản được xây dựng trên đất quốc phòng sẽ không được chuyển giao cho địa phương, mà tiếp tục do Bộ Quốc phòng quản lý theo quy định riêng. Cách tiếp cận này giúp phân định rạch ròi giữa hạ tầng dân dụng và khu vực quân sự, đảm bảo an toàn, an ninh hàng không.
Theo giới chuyên gia, việc luật hóa cơ chế chuyển giao này sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực đất đai quốc gia, khắc phục tình trạng “đất treo” hoặc sử dụng kém hiệu quả trong phạm vi sân bay. Khi những khu đất không còn phục vụ công năng hàng không được đưa trở lại vòng quay phát triển kinh tế, địa phương có thêm cơ hội tạo nguồn lực mới, bổ sung quỹ đất sạch cho phát triển đô thị, thương mại và nhà ở.
Dưới góc độ dài hạn, Nghị định 287 không chỉ là giải pháp kỹ thuật trong quản lý tài sản công, mà còn mở ra một hướng khai thác bền vững cho “quỹ đất sân bay” - vừa bảo đảm an toàn, quốc phòng, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, đưa nguồn lực hạ tầng trở lại phục vụ lợi ích chung.
