Ít người biết Vườn quốc gia Ba Vì, một trong những điểm đến nổi tiếng của Hà Nội, nằm trên tàn tích của một ngọn núi lửa cổ. Ngọn núi lửa này được cho là đã ngừng hoạt động từ gần 200 triệu năm trước và hiện không còn nguy cơ phun trào trở lại.
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Vượng, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, khu vực Vườn quốc gia Ba Vì hiện nay chính là một núi lửa cổ. Sau hàng trăm triệu năm, núi lửa chỉ còn lại phần tàn tích địa chất và không có khả năng hoạt động trở lại.
Ba Vì không phải trường hợp duy nhất. Tam Đảo cũng từng là một núi lửa, với lần hoạt động gần nhất cách đây khoảng 220 triệu năm. Tại Việt Nam, những dấu tích núi lửa còn khá rõ có thể kể đến các núi lửa trên đảo Lý Sơn, đảo Phú Quý, Hàm Rồng.
Khung cảnh tại rừng quốc gia Ba Vì (Ảnh: Sưu tầm)
Vườn quốc gia Ba Vì nằm trên dãy núi Ba Vì, cách trung tâm Hà Nội khoảng 60km về phía Tây, với diện tích hơn 10.800ha. Khu vực này nổi tiếng với hệ sinh thái đa dạng, cảnh quan và khí hậu mát mẻ. Vườn nằm trên dãy núi chạy theo hướng Đông Bắc - Tây Nam, với 3 đỉnh cao gồm đỉnh Vua 1.296m, đỉnh Tản Viên 1.227m và đỉnh Ngọc Hoa 1.131m.
Nơi đây được ví như "lá phổi xanh" phía Tây Hà Nội, sở hữu không khí trong lành và nền nhiệt mát mẻ, thậm chí se lạnh. Từ tháng 4 đến tháng 10, nơi đây là điểm tránh nóng quen thuộc của du khách.
Dọc tuyến từ cổng vào lên đỉnh núi có nhiều khu vực phù hợp để cắm trại, trong đó đoạn cốt 400m giữa rừng thông được nhiều người lựa chọn nhờ không gian rộng, nhiều cây xanh, thuận tiện vui chơi và chụp ảnh.
Khoảng tháng 10-11 cũng là thời điểm Ba Vì bước vào mùa hoa dã quỳ. Những bụi hoa nở đồng loạt tạo thành các mảng vàng nổi bật, đặc biệt tại khu vực quanh cổng Vườn quốc gia. Giá vé vào cổng là 60.000 đồng/người lớn, 20.000 đồng/sinh viên và 10.000 đồng/học sinh.
Hiện nay, từ Hà Nội lên Ba Vì chủ yếu qua Quốc lộ 32 hoặc Đại lộ Thăng Long. Trong tương lai, khu vực này sẽ có thêm trục Hồ Tây - Ba Vì, tuyến hướng tâm Đông - Tây dài khoảng 39,43km, đi qua 15 xã, phường.
Đây là một trong 9 trục động lực phát triển theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Tuyến có mặt cắt ngang 48 - 100m, đồng thời dự kiến bố trí tuyến đường sắt đô thị số 8 trong phạm vi tuyến.
Khi hoàn thành, trục Hồ Tây - Ba Vì sẽ kết nối khu vực trung tâm Hà Nội với đô thị phía Tây, Hòa Lạc và Vườn quốc gia Ba Vì, đồng thời mở rộng không gian phát triển kinh tế tri thức, khoa học công nghệ, giáo dục và văn hóa, cảnh quan phía Tây Thủ đô.
