Vẫn "thắt chặt" chuẩn cho vay chứng khoán, bất động sản
Theo kết quả cuộc điều tra xu hướng tín dụng do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thực hiện trong tháng 6,các tổ chức tín dụng (TCTD) cho biếtnhu cầu tín dụng tổng thể chỉ phục hồi nhẹ trong 6 tháng đầu 2024, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng tại kỳ điều tra trước.
Sang nửa cuối 2024, các TCTD kỳ vọng nhu cầu tín dụng tổng thể của khách hàng được cải thiện tốt hơn, tập trung ở nhóm khách hàng doanh nghiệp và nhu cầu vay của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.
Tính chung cả năm 2024, gần 80% tổ chức tín dụng dự kiến nhu cầu tín dụng tổng thể của khách hàng tăng so với năm 2023 (thấp hơn tỷ lệ 82% của kỳ điều tra trước).
Trong đó, các TCTD dự báo 4 lĩnh vựcsẽ trở thành động lực tăng trưởng tín dụng nhất trong năm 2024 và dự kiến cho năm 2025 gồm: bán buôn, bán lẻ; xuất, nhập khẩu, thép và kim loại khác, công nghiệp chế biến, chế tạo”.
Trong 4 lĩnh vực chính được thống kê, tại kỳ điều tra này, nhu cầu vay phục vụ đời sống và tiêu dùng có tỷ lệ TCTD dự báo “tăng” nhiều nhất trong năm 2024 thay vì lĩnh vực vay phát triển công nghiệp và xây dựng như tại kỳ điều tra trước.
Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn tín dụng, trong 6 tháng đầu năm 2024, các TCTD có xu hướng không đổi hoặc nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng.
Xu hướng này ghi nhận ở các lĩnh vực cho vay: đầu tư ứng dụng công nghệ cao, đầu tư công nghiệp hỗ trợ; mua nhà để ở, đầu tư ngành dịch vụ logistics; công nghiệp chế biến, chế tạo; kinh doanh xuất nhập khẩu; đầu tư, kinh doanh du lịch và nhóm khách hàng cá nhân.
Ngoài ra, các TCTD cũng cho biết đã giảm bớt thắt chặt tiêu chuẩn tín dụng đối với “Đầu tư kinh doanh chứng khoán”, “Đầu tư kinh doanh bất động sản”, “Kinh doanh tài chính, ngân hàng và bảo hiểm” và “Xây dựng”.
Trong 6 tháng cuối 2024, xu hướng “nới lỏng” nhẹ tiêu chuẩn tín dụng với tất cả các nhóm khác hàng, ngoại trừ 4 lĩnh vực là “Cho vay đầu tư kinh doanh bất động sản”, “Cho vay đầu tư kinh doanh chứng khoán”, “Cho vay kinh doanh tài chính, ngân hàng và bảo hiểm” và “Xây dựng”.
Với các lĩnh vực trên, các TCTD dự kiến vẫn tiếp tục “thắt chặt” tiêu chuẩn tín dụng nhưng xu hướng “thắt chặt” sẽ ít hơn so với 6 tháng đầu 2024.
Cũng theo kết quả khảo sát,những nhân tố được dự báo ảnh hưởng tích cực đến nhu cầu tín dụng gồmdiễn biến tăng trưởng kinh tế; diễn biễn lãi suất; thay đổi nhu cầu đầu tư vào sản xuất kinh doanh; thay đổi lãi suất cho vay của TCTD; cơ hội đầu tư, xuất nhập khẩu thay đổi; chất lượng phục vụ cải thiện, cải tiến sản phẩm cho vay.
Ngược lại, các yếu tố có thể ảnh hưởng tiêu cực đến nhu cầu tín dụng trong thời gian tới là diễn biến bất lợi trên thị trường bất động sản, khả năng sử dụng nguồn tài chính thay thế của khách hàng và sự sụt giảm niềm tin của người tiêu dùng.
Rủi ro tín dụng tiếp tục tăng
Theo đánh giá của các TCTD, rủi ro tín dụng của các khoản vay được nhận định tiếp tục “tăng” trong 6 tháng đầu 2024 và được dự báo tiếp tục xu hướng “tăng nhẹ” trong 6 tháng tới. Tuy nhiên, tốc độ tăng dự báo chậm lại nhiều so với năm 2023.
Trong đó, rủi ro tín dụng của các khoản vay đầu tư kinh doanh bất động sản có tỷ lệ TCTD đánh giá “tăng” cao nhất trong 6 tháng đầu 2024, tiếp theo là rủi ro tín dụng của khoản vay đầu tư kinh doanh chứng khoán. Tuy nhiên tỷ lệ TCTD đánh giá rủi ro của hai lĩnh vực này “tăng” ít hơn so với kỳ điều tra trước.
Ngoài ra, trong 6 tháng đầu 2024, các TCTD nhận định giữ “ổn định” các điều kiện và điều khoản cho vay tổng thể đối với khách hàng doanh nghiệp và thắt chặt hơn đối với khách hàng cá nhân.
Tuy nhiên, trong nửa cuối năm, các TCTD sẽ chuyển sang xu hướng nới lỏng các điều kiện và điều khoản cho vay tổng thể đối với khách hàng doanh nghiệp (nới lỏng đối với lĩnh vực cho vay sản xuất kinh doanh) và khách hàng cá nhân (dự kiến tập trung thu hẹp chênh lệch giữa lãi suất cho vay và chi phí vốn bình quân đối với lĩnh vực cho vay tiêu dùng, vay mua BĐS để ở).
