Ngân hàng Nhà nước lý giải nguyên nhân giá vàng tăng sốc

Ngân hàng Nhà nước vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP Hà Nội, trong đó đặc biệt giải thích nguyên nhân khiến giá vàng tăng mạnh thời gian qua.

"Cơn khát" đầu cơ và áp lực từ nguồn cung nhập khẩu

Kết thúc phiên giao dịch gần nhất (24/1), giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp lớn niêm yết tại 172,3-174,3 triệu đồng/lượng (mua - bán). So với đầu năm, giá vàng miếng SJC tăng hơn 11 triệu đồng/lượng, tương đương 7%.

Trước đó, đỉnh lịch sử của vàng miếng SJC trong năm 2025 được thiết lập vào tháng cuối cùng của năm, khi giá có thời điểm lên tới 157,8 - 159,8 triệu đồng/lượng (mua - bán). Tính chung cả năm ngoái, giá vàng miếng SJC tăng gần 70 triệu đồng/lượng, tương đương khoảng 80%.

Trong bối cảnh giá vàng trong nước liên tục leo thang, Ngân hàng Nhà nước đã nhận được kiến nghị của cử tri TP Hà Nội gửi tới trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Theo đó, cử tri đề nghị làm rõ nguyên nhân giá vàng tăng mạnh và các giải pháp nhằm chặn đà tăng (bên cạnh các biện pháp đang triển khai như hạn chế đầu cơ, độc quyền…), qua đó phản ánh đúng giá trị thực của hàng hóa và góp phần ổn định đời sống người dân.

Trả lời nội dung này, Ngân hàng Nhà nước cho biết từ tháng 4/2025 đến nay, giá vàng thế giới liên tục biến động, chủ yếu theo xu hướng tăng do nguyên nhân căng thẳng địa chính trị, ngoại giao, xung đột vũ trang tại nhiều quốc gia trên thế giới leo thang (Nga - Ukraine, khu vực Trung Đông).

Theo đó, giá vàng miếng SJC trong nước cũng tăng cao theo đà tăng của giá vàng thế giới.

Nhiều dự báo cho thấy giá vàng thế giới tiếp tục tăng khiến người nắm giữ vàng hạn chế bán ra trong khi các kênh đầu tư khác ở trong nước kém hấp dẫn như thị trường trái phiếu doanh nghiệp ảm đạm, bất động sản giá cao, mặt bằng lãi suất huy động ở mức thấp… đã làm tăng tâm lý đầu cơ, tích trữ vàng.

Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh Việt Nam không phải là quốc gia sản xuất vàng, do vậy nguồn cung vàng chủ yếu từ nhập khẩu. Tuy nhiên nguồn cung vàng miếng nhập khẩu từ Ngân hàng Nhà nước hạn chế do cần tập trung ngoại tệ cho các nhu cầu thiết yếu hơn.

Xóa cơ chế độc quyền, thí điểm Sàn giao dịch vàng qua 3 giai đoạn

Nắm được thực tế giá vàng tăng cao, thời gian qua Ngân hàng Nhà nước đã phối hợp cùng các Bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp để bình ổn thị trường vàng, xử lý tình trạng chênh lệch ở mức cao giữa giá vàng miếng trong nước và vàng quốc tế.

Để phù hợp với bối cảnh mới của thị trường, Ngân hàng Nhà nước đã khẩn trương nghiên cứu trình Chính phủ ban hành Nghị định số 232/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, có hiệu lực từ ngày 10/10/2025.

Nghị định số 232/2025 đã bám sát các chủ trương của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Thông báo số 211 về xóa bỏ cơ chế độc quyền Nhà nước một cách có kiểm soát trên nguyên tắc Nhà nước vẫn quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng.

Ngân hàng Nhà nước đánh giá việc chấm dứt cơ chế Nhà nước độc quyền thương hiệu vàng miếng, mở rộng đối tượng sản xuất vàng miếng, xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ giúp nguồn cung vàng trên thị trường đa dạng hơn.

Người dân từ đó sẽ có nhiều sự lựa chọn hơn, thị trường cạnh tranh, minh bạch hơn, góp phần thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước với giá vàng thế giới cũng như giữa các thương hiệu vàng.

Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết đã ban hành Thông tư 34/2025 hướng dẫn một số điều của Nghị định số 24/2012 được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 232/2025. Ngoài ra, trên cơ sở phối hợp với các Bộ, ngành, ngày 10/11/2025, Ngân hàng Nhà nước đã có Tờ trình Thủ tướng báo cáo về việc nghiên cứu, đề xuất thành lập Sở/Sàn giao dịch vàng tại Việt Nam.