Liên minh châu Âu (EU) đang chuẩn bị siết mạnh hơn vào lĩnh vực vận tải LNG của Nga, nhưng nghịch lý là chính châu Âu hiện vẫn là điểm đến lớn nhất của khí đốt hóa lỏng từ Bắc Cực.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen vừa công bố dự thảo gói trừng phạt thứ 21 đối với Nga. Trong đó, một điểm mới đáng chú ý là EU đề xuất cấm bán tàu chở LNG cho các lợi ích liên quan tới Nga, đồng thời mở rộng trừng phạt sang các tàu hỗ trợ cho mạng lưới xuất khẩu năng lượng của Moscow.
Gói trừng phạt mới cũng dự kiến bổ sung thêm 30 tàu vào danh sách “hạm đội bóng tối”, nâng tổng số tàu bị nhắm tới lên hơn 600 chiếc. Lần đầu tiên, EU còn muốn trừng phạt cả các tàu và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hỗ trợ như tiếp nhiên liệu, logistics hay vận hành cho mạng lưới này. Tuy vậy, các biện pháp vẫn cần được toàn bộ các nước thành viên thông qua.
Mục tiêu của Brussels là làm khó Nga trong việc mở rộng xuất khẩu LNG, nhất là ở Bắc Cực, nơi các dự án như Yamal LNG và Arctic LNG 2 phụ thuộc rất lớn vào đội tàu chở LNG chuyên dụng có khả năng hoạt động trong băng giá. Nếu nguồn tàu mới bị chặn, tham vọng của Nga trong việc tăng công suất xuất khẩu LNG từ vùng cực có thể bị ảnh hưởng đáng kể.
Dẫu vậy, trong lúc chuẩn bị thêm đòn trừng phạt, châu Âu vẫn đang mua khối lượng lớn khí đốt Bắc Cực của Nga. Dữ liệu Kpler do tổ chức môi trường Urgewald phân tích cho thấy trong 5 tháng đầu năm 2026, các cảng EU đã tiếp nhận khoảng 8,37 triệu tấn LNG từ dự án Yamal LNG, tăng 17,9% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tính chung giai đoạn này, châu Âu chiếm tới 96,7% tổng lượng LNG xuất khẩu từ Yamal, trong khi chỉ có 4 chuyến hàng được giao sang Trung Quốc. Xu hướng còn tăng tốc trong tháng 5, khi 23 trong số 25 chuyến hàng của Yamal cập các cảng châu Âu, tương đương khoảng 92% lượng xuất khẩu trong tháng.
Trong số các khách hàng lớn nhất, Tây Ban Nha nổi lên là nước nhập nhiều LNG Yamal nhất trong tháng 5, còn cảng Zeebrugge của Bỉ tiếp tục là một trong những cửa ngõ quan trọng nhất để khí đốt Bắc Cực Nga đi vào thị trường châu Âu.
Câu hỏi đặt ra là các biện pháp mới có hiệu quả tới đâu. Một số báo cáo ngành cho biết Novatek vẫn đang tìm cách mua thêm tàu chở LNG lớp băng, trong đó có các tàu hiện nằm tại xưởng đóng tàu Hàn Quốc. Nếu những thương vụ này hoàn tất trước khi lệnh cấm mới có hiệu lực, một phần tài sản mà EU muốn nhắm tới có thể đã ra khỏi tầm với của các gói trừng phạt tương lai. Nói cách khác, Brussels đang chạy đua với thời gian để bịt các lỗ hổng mà Nga có thể tận dụng.
Về mặt chính sách, EU vẫn giữ mục tiêu chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga. Theo lộ trình đã được châu Âu thống nhất trước đó, khí đốt đường ống của Nga sẽ bị loại bỏ dần tới năm 2027, trong khi LNG Nga cũng nằm trong kế hoạch chấm dứt vào cuối giai đoạn chuyển tiếp.
Theo Oilprice
