Một công ty thương mại năng lượng có trụ sở tại bang Florida (Mỹ) đang tiến gần tới việc hoàn tất thương vụ xuất khẩu nhiên liệu quy mô lớn sang Cuba, trong bối cảnh quốc đảo Caribe này đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng kéo dài nhiều năm.
Theo Reuters, Công ty Vanguard Energy đang lên kế hoạch vận chuyển tổng cộng 250.000 thùng nhiên liệu sang Cuba, bao gồm 100.000 thùng xăng và 150.000 thùng dầu diesel. Nếu được hoàn tất, đây sẽ là lô nhiên liệu lớn nhất được Mỹ xuất khẩu sang Cuba kể từ khi chính quyền Tổng thống Dwight Eisenhower áp đặt lệnh đóng băng phần lớn hoạt động thương mại với quốc đảo này vào năm 1960.
Ông Matthew Klann, Chủ tịch Vanguard Energy, cho biết công ty đã thực hiện một số chuyến hàng xăng và dầu diesel quy mô nhỏ sang Cuba trong thời gian qua. Hiện doanh nghiệp đang chuẩn bị mở rộng đáng kể quy mô xuất khẩu nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cấp bách tại thị trường này.
Theo kế hoạch, toàn bộ lượng nhiên liệu sẽ được phân phối cho khu vực kinh tế tư nhân của Cuba, không phục vụ các cơ quan hay doanh nghiệp nhà nước. Công ty cũng đã thuê các kho chứa nhiên liệu tại Cuba để phục vụ hoạt động lưu trữ và phân phối.
Theo ước tính của Chính phủ Mỹ, riêng 100.000 thùng xăng trong lô hàng đã đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của Cuba trong gần 11 ngày.
Cuba vật lộn với khủng hoảng năng lượng
Nền kinh tế Cuba vốn đã gặp nhiều khó khăn trong nhiều năm qua, nhưng tình trạng thiếu nhiên liệu trở nên nghiêm trọng hơn kể từ khi nguồn cung dầu từ Venezuela – đối tác năng lượng quan trọng nhất của Havana – suy giảm mạnh.
Đầu năm nay, Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép đối với Venezuela, khiến dòng chảy dầu mỏ sang Cuba bị ảnh hưởng đáng kể. Trong khi đó, các nguồn hỗ trợ từ Nga được đánh giá chưa đủ để bù đắp phần thiếu hụt.
Hệ quả là Cuba liên tục đối mặt với các đợt mất điện trên diện rộng, thiếu nhiên liệu cho sản xuất và vận tải, đồng thời xuất hiện nhiều cuộc biểu tình phản đối tình trạng kinh tế khó khăn.
Để ứng phó, hồi tháng 2, chính quyền Chủ tịch Miguel Díaz-Canel lần đầu tiên cho phép các doanh nghiệp tư nhân nhập khẩu nhiên liệu, một đặc quyền trước đây chỉ dành cho khu vực nhà nước.
Từ đó đến nay, phần lớn nhiên liệu được vận chuyển bằng các bồn chứa ISO đặt trong container. Mỗi bồn chỉ có thể chứa khoảng 150 thùng nhiên liệu, khiến chi phí logistics cao hơn nhiều so với vận chuyển bằng tàu chở dầu chuyên dụng.
Chuẩn bị hạ tầng cho thương vụ lịch sử
Để chuẩn bị cho thương vụ mới, Vanguard Energy đã thuê một tàu treo cờ Mỹ cùng nguồn cung xăng và dầu diesel từ một nhà máy lọc dầu tại bang Texas.
Công ty cũng ký hợp đồng thuê kho chứa trong thời hạn 5 năm với một đơn vị có liên hệ với Chính phủ Cuba nhằm phục vụ hoạt động lưu trữ và phân phối nhiên liệu trên đảo.
Ông Klann cho biết phía Cuba đã chấp thuận kế hoạch này, tuy nhiên một số chi tiết cuối cùng vẫn đang được hoàn thiện trước khi thương vụ chính thức được triển khai.
Hiện Bộ Tài chính và Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra bình luận chính thức về kế hoạch của Vanguard Energy. Đại sứ quán Cuba tại Washington và Bộ Ngoại giao Cuba cũng chưa phản hồi các đề nghị xác nhận thông tin từ truyền thông.
Các chuyến hàng của Vanguard được thực hiện sau khi Bộ Thương mại Mỹ hồi tháng 2 nới lỏng một số quy định, cho phép bán nhiên liệu cho các doanh nghiệp tư nhân tại Cuba. Động thái này nằm trong chiến lược của Washington nhằm hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân trên đảo trong khi vẫn duy trì sức ép đối với chính quyền Havana.
Nếu thương vụ 250.000 thùng nhiên liệu được hoàn tất, đây không chỉ là cột mốc lớn trong quan hệ thương mại năng lượng giữa hai nước sau hơn 6 thập kỷ, mà còn có thể giúp Cuba tạm thời giảm bớt áp lực từ cuộc khủng hoảng nhiên liệu đang tác động mạnh tới đời sống và nền kinh tế của quốc đảo Caribe này.
