Thông tin này được Phó thủ tướng Nga Alexander Novak đưa ra ngày 4/9 tại Diễn đàn Kinh doanh Năng lượng Nga - Trung Quốc ở Vladivostok.
Theo ông Novak, Nga vẫn là nhà cung cấp dầu hàng đầu cho Trung Quốc. Trong 7 tháng đầu năm nay, lượng dầu xuất khẩu sang thị trường này tăng 25%.
"Nhìn chung, 94% dầu xuất khẩu của Nga hiện được chuyển tới các quốc gia thân thiện", ông cho biết.
Khái niệm "quốc gia thân thiện" được Moscow sử dụng để chỉ những nước không tham gia hoặc không ủng hộ các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga. Trong lĩnh vực năng lượng, Trung Quốc và Ấn Độ đã trở thành 2 khách hàng đặc biệt quan trọng kể từ khi nhiều nước châu Âu hạn chế nhập dầu Nga sau xung đột Ukraine.
Trước năm 2022, châu Âu từng là thị trường quan trọng hàng đầu đối với dầu và khí đốt Nga nhờ khoảng cách địa lý gần cùng hệ thống đường ống, cảng biển được xây dựng trong nhiều thập kỷ. Các lệnh cấm vận sau đó buộc Moscow phải chuyển phần lớn dòng năng lượng về phía đông.
Việc 94% dầu xuất khẩu hiện hướng tới các thị trường "thân thiện" cho thấy quá trình tái định hướng này gần như đã hoàn tất.
Ông Novak cho rằng lợi thế Nga mang lại cho thị trường không chỉ nằm ở nguồn tài nguyên mà còn ở khả năng cung cấp ổn định. Theo ông, ngành nhiên liệu và năng lượng nước này vẫn hoàn thành các nghĩa vụ bất chấp sức ép từ bên ngoài và đóng vai trò ổn định thị trường năng lượng thế giới.
Trung Quốc đang giữ vị trí trung tâm trong chiến lược đó. Ngoài dầu thô, hợp tác năng lượng giữa 2 nước đang mở rộng sang khí đốt đường ống và LNG. Nga cho biết 38,8 tỷ m3 khí đã được vận chuyển qua đường ống Power of Siberia trong năm 2025, tăng khoảng 25% so với năm trước. Moscow hiện cũng nằm trong nhóm 3 nhà cung cấp LNG lớn nhất cho thị trường Trung Quốc.
Hai bên đồng thời thảo luận các tuyến khí mới và đầu tư thêm vào đường ống, cảng, hạ tầng năng lượng cũng như hành lang vận tải.
Sự dịch chuyển của dầu Nga càng có ý nghĩa trong bối cảnh thị trường Trung Đông tiếp tục bất ổn.
Ông Novak cho rằng những gián đoạn nguồn cung tại khu vực này do tình hình quân sự và chính trị xấu đi đã làm nổi bật vai trò của các nhà cung cấp khác. Theo ông, các công ty Nga một lần nữa chứng minh khả năng đảm bảo nguồn hàng dài hạn với mức giá thị trường.
Thực tế, nguồn cung dầu toàn cầu đang chịu nhiều sức ép khi hoạt động vận chuyển qua các tuyến hàng hải quan trọng tại Trung Đông gặp gián đoạn. Điều này khiến người mua châu Á cạnh tranh quyết liệt hơn để tìm những nguồn dầu có khả năng giao hàng ổn định.
Nga nhờ đó có thêm cơ hội củng cố vị thế tại Trung Quốc. Nhu cầu dầu Nga từ các nhà máy lọc dầu Trung Quốc gần đây tăng mạnh, đặc biệt với ESPO - loại dầu xuất từ vùng Viễn Đông và chỉ mất chưa đầy một tuần để đến các cảng Trung Quốc.
Tuy nhiên, việc phụ thuộc ngày càng lớn vào một số ít khách hàng cũng tạo ra rủi ro. Khi phần lớn dầu Nga tập trung vào Trung Quốc, Ấn Độ và những thị trường ngoài phương Tây, khả năng đa dạng hóa người mua của Moscow thu hẹp so với trước xung đột.
Trong khi đó, sản lượng dầu Nga năm nay được dự báo giảm nhẹ. Các dự báo mới cho thấy sản lượng có thể xuống mức thấp nhất trong 17 năm, một phần do hậu quả của chiến sự, hoạt động bảo dưỡng nhà máy lọc dầu và những cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng.
Theo Tass
