Nan giải thu phí khi thông xe tạm 35 km cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu

Ngày 10.2, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng đã kiểm tra thực địa tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu để ghi nhận thực tế, đánh giá tình hình nhằm cho ý kiến chỉ đạo về đề xuất khai thác tạm phục vụ dịp Tết Nguyên đán 2026.

ẢNH: LÊ LÂM

Theo đó, đoạn đường được đề xuất thông xe tạm có chiều dài 35 km, thuộc dự án thành phần 2 và 3, bắt đầu từ nút giao với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (thuộc xã Long Thành, Đồng Nai) đến nút giao với quốc lộ 56 (xã Hòa Long, TP.HCM).

Báo cáo với Thứ trưởng Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Văn Long, Phó giám đốc phụ trách Ban Quản lý dự án 85 (chủ đầu tư dự án thành phần 2) cho biết, tuyến chính dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đã hoàn thành toàn bộ 18,2 km mặt đường bê tông nhựa, đang tiếp tục thi công hoàn thiện hệ thống an toàn giao thông và các hạng mục còn lại, dự kiến hoàn thành trước ngày 12.2.

Tại nút giao với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, ông Long cho hay đã kết nối và đủ điều kiện để thông xe.

ẢNH: LÊ LÂM

Đối với dự án thành phần 3, ông Nguyễn Công Danh, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực chuyên ngành và nông nghiệp Bà Rịa - Vũng Tàu (chủ đầu tư), cho biết đã xong tuyến chính, có thể thông xe tạm.

Đáng chú ý, chủ đầu tư dự án 2 thành phần trên đều cho biết chưa lắp đặt hệ thống thu phí, nhanh nhất phải 3 tháng mới xong. Điều này đặt ra vấn đề nan giải cho Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC, chủ đầu tư cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây) là làm sao để thu phí các phương tiện ra, vào cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.

Nguy cơ thất thoát

Tại hiện trường, ông Phạm Hồng Quang, Tổng giám đốc VEC khẳng định khó khăn nhất là công tác thu phí.

Theo đó, ông Phạm Hồng Quang cho biết điều kiện thực tế không cho phép lắp đặt barie kiểm soát phương tiện, vì vậy VEC nghiên cứu phương án thu phí điện tử không dừng theo hình thức free - flow đặt trên cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu. Đây là hệ thống thu phí không bố trí trạm thu phí truyền thống, không dừng xe, không kiểm soát cưỡng bức phương tiện, toàn bộ giao dịch được ghi nhận bằng công nghệ ETC.

ẢNH: LÊ LÂM

Tuy nhiên, ông Phạm Hồng Quang cũng chỉ ra những rủi ro tiềm ẩn khi áp dụng phương án này. Cụ thể là rủi ro về pháp lý do hình thức thu phí free - flow tại đầu ra hiện chưa có tiền lệ và chưa áp dụng đại trà.

Bên cạnh đó là rủi ro kỹ thuật khi hệ thống thu phí phải lắp đặt trong thời gian ngắn, hạ tầng chưa hoàn thiện đồng bộ, tiềm ẩn nguy cơ lỗi nhận dạng phương tiện, lỗi đọc thẻ ETC, gián đoạn truyền dẫn dữ liệu trong giai đoạn đầu vận hành.

Tổng giám đốc VEC cho hay đơn vị cung cấp dịch vụ đánh giá tỷ lệ giao dịch không thành công có thể lên tới khoảng 5%. Nguyên nhân là thẻ ETC không hợp lệ, tài khoản không đủ số dư hoặc không xác định được thông tin đầu vào - đầu ra.

Trong khi đó, đại diện Cục CSGT nêu quan điểm đoạn cao tốc cho thông xe tạm phải hoàn thiện sơn vạch kẻ đường, biển báo, phương án đấu nối để tài xế dễ quan sát, nhận biết, nhằm đảm bảo an toàn giao thông.

Ngoài ra, Cục CSGT yêu cầu phải ngăn chặn tuyệt đối phương tiện từ bên ngoài đi vào cao tốc. Chủ đầu tư phải rà soát kỹ các nút giao, nhánh rẽ cho xe ra - vào cao tốc nhằm tránh xung đột giao thông.

Đảm bảo an toàn mới được thông xe

ẢNH: LÊ LÂM

Sau khi nghe ý kiến của các đơn vị liên quan, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh: "Nguyên tắc cao nhất là đảm bảo an toàn giao thông, khi chưa đảm bảo an toàn thì chưa được phép thông xe".

Do những bất cập về việc thu phí như VEC đã trình bày, thứ trưởng yêu cầu các đơn vị thống nhất nghiên cứu thông xe tạm cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu theo một chiều từ Vũng Tàu về Đồng Nai. Đối với chiều ngược lại, phương tiện tiếp tục lưu thông trên quốc lộ 51 cho đến khi hoàn thiện phương án thu phí đồng bộ, hoàn chỉnh.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng chỉ rõ phương án thông xe tạm do các chủ đầu tư quyết định, nhưng phải phối hợp với VEC và lực lượng CSGT cùng các đơn vị liên quan để kiểm tra thực địa, thống nhất phương án tổ chức giao thông, đảm bảo an toàn mới cho thông xe.