Con tàu mới nhất bị Mỹ truy đuổi mang tên Bella 1, đang di chuyển trong vùng biển quốc tế gần Venezuela với mục đích vào nhận dầu. Theo giới chức Mỹ, Bella 1 nằm trong diện bị trừng phạt vì có liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu của Iran.
Washington coi Bella 1 là một phần của “hạm đội bóng tối” – mạng lưới tàu chở dầu chuyên giúp các quốc gia bị trừng phạt né lệnh cấm. Một lệnh tư pháp cho phép tịch thu tàu đã được ban hành, nhưng khi lực lượng Tuần duyên Mỹ tìm cách tiếp cận, con tàu vẫn tiếp tục hành trình, buộc Mỹ phải truy đuổi.
Giới chức Mỹ cho biết tàu này treo cờ giả và đang tìm cách né tránh hệ thống giám sát hàng hải quốc tế.
Một chiếc trực thăng quân sự của Mỹ bay phía trên tàu Centuries mang cờ Panama, chiếc tàu đã bị Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ chặn bắt, vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố "phong tỏa" tất cả các tàu chở dầu bị trừng phạt ra vào Venezuela.
Vì sao Mỹ gia tăng chặn tàu dầu Venezuela vào lúc này?
Hoạt động truy đuổi Bella 1 diễn ra chỉ một ngày sau khi Mỹ chặn tàu Centuries ngoài khơi Venezuela. Đây là lần thứ hai trong hai ngày liên tiếp Washington trực tiếp can thiệp vào các chuyến vận chuyển dầu liên quan tới Caracas.
Theo Nhà Trắng, các tàu này vận chuyển dầu bị trừng phạt, nguồn thu mà Mỹ cho rằng đang được sử dụng để tài trợ cho tội phạm ma túy và các hoạt động phi pháp trong khu vực. Chính quyền Trump coi đây là một phần trong chiến lược gây sức ép tối đa lên Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Các vụ việc này cho thấy Mỹ không chỉ dừng ở biện pháp trừng phạt trên giấy, mà đã chuyển sang hành động thực địa quyết liệt hơn.
“Phong tỏa hoàn toàn” của ông Trump nhắm tới điều gì?
Tuần trước, Tổng thống Trump ra lệnh phong tỏa hoàn toàn các tàu dầu bị trừng phạt ra vào Venezuela, nhằm cắt đứt nguồn sống kinh tế quan trọng nhất của quốc gia Nam Mỹ này.
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu đã được chứng minh lớn nhất thế giới, nhưng sản lượng khai thác giảm mạnh do các lệnh trừng phạt quốc tế. Ông Trump đặc biệt quan tâm đến dầu mỏ Venezuela và nhiều lần cáo buộc nước này “chiếm đoạt” tài sản của Mỹ sau khi quốc hữu hóa ngành dầu khí vào thập niên 1970.
Hiện nay, chỉ còn một công ty Mỹ Chevron được phép khai thác dầu tại Venezuela, trong khi phần lớn dầu của nước này được bán sang Trung Quốc.
Các vụ chặn tàu ảnh hưởng ra sao đến giá dầu toàn cầu?
Theo các chuyên gia năng lượng, tác động tới giá dầu thế giới nhiều khả năng sẽ ở mức hạn chế. Lý do là phần lớn dầu Venezuela bị Mỹ nhắm tới vốn đã được bán cho Trung Quốc – gần như thị trường duy nhất chấp nhận loại dầu này, tương tự trường hợp dầu Iran.
Tàu Centuries bị chặn khi đang chở khoảng 2 triệu thùng dầu, và dữ liệu vệ tinh cho thấy nó đang trên đường sang châu Á. Trong khi đó, tàu Bella 1 bị truy đuổi hiện chưa chở dầu, mà đang di chuyển để nhận hàng.
Các phân tích cũng cho thấy lượng dầu Venezuela đang “tồn” ngoài khơi Trung Quốc khá lớn, khiến nguy cơ thiếu hụt nguồn cung toàn cầu không quá đáng kể trong ngắn hạn.
Caracas lên án mạnh mẽ chiến dịch phong tỏa, gọi đây là “mối đe dọa nghiêm trọng và liều lĩnh”. Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez tuyên bố nước này phản đối việc Mỹ “đánh cắp và cướp tàu tư nhân” chở dầu Venezuela.
Chính phủ Venezuela cho biết sẽ đưa vấn đề này ra Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và các tổ chức đa phương khác, đồng thời khẳng định sẽ bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia bằng mọi biện pháp cần thiết.
