Theo Báo cáo Tài sản Toàn cầu 2025 của ngân hàng đầu tư UBS, Mỹ đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng số triệu phú nhanh nhất thế giới trong năm qua – trung bình mỗi ngày có thêm khoảng 1.000 người gia nhập “câu lạc bộ triệu phú”. Trung Quốc đứng thứ hai, với khoảng 380 triệu phú mới mỗi ngày.
Phần lớn những triệu phú mới này thuộc nhóm “triệu phú thường ngày” – những người có tài sản ròng từ 1 đến 5 triệu USD. Trên toàn cầu, nhóm này đã tăng gấp hơn 4 lần kể từ năm 2000, đạt khoảng 52 triệu người.
Nguyên nhân chính dẫn đến làn sóng tăng trưởng tài sản này đến từ giá trị bất động sản. Theo UBS, bất động sản chiếm phần lớn tài sản tại nhiều quốc gia: 53% tổng tài sản ở Úc và 42% tại Anh là từ bất động sản sau khi trừ nợ.
Người Mỹ giàu lên nhờ gì – bất động sản hay chứng khoán?
Tại Mỹ, khác với nhiều nước khác, tài sản tài chính như cổ phiếu và các loại chứng khoán khác lại chiếm tỷ trọng lớn nhất – khoảng 37% tổng tài sản hộ gia đình. Bất động sản chỉ xếp thứ hai, chiếm 30%.
Sự tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Mỹ trong các năm gần đây giúp tài sản của những nhà đầu tư tài chính gia tăng đáng kể. Cùng với việc nhiều người dân Mỹ sở hữu cổ phiếu, điều này đã góp phần thúc đẩy số lượng “triệu phú thường ngày”.
Tuy nhiên, việc tài sản chủ yếu đến từ chứng khoán cũng đồng nghĩa với sự phụ thuộc lớn vào biến động thị trường – điều có thể khiến tài sản bốc hơi nhanh chóng khi thị trường đi xuống.
Dù số lượng triệu phú tăng nhanh, sự bất bình đẳng trong phân bổ tài sản tại Mỹ vẫn rất lớn. Theo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), 20% hộ gia đình giàu nhất nước này nắm giữ tới 71% tổng tài sản quốc gia vào cuối tháng 9/2024.
Ngược lại, 50% hộ gia đình có thu nhập thấp nhất chỉ sở hữu hơn 2% tổng tài sản, với giá trị tài sản trung bình chỉ khoảng 52.000 USD.
Không chỉ vậy, tốc độ tăng trưởng tài sản giữa các nhóm cũng rất khác biệt. Theo Pew Research, từ năm 1983 đến 2016, nhóm giàu nhất tăng tài sản 147%, trong khi nhóm trung lưu chỉ tăng 13% và nhóm nghèo nhất còn giảm 8%.
Vai trò của quỹ hưu trí 401(k) trong việc tạo ra triệu phú là gì?
Một xu hướng nổi bật là ngày càng có nhiều người Mỹ trở thành triệu phú nhờ tài khoản hưu trí 401(k). Trong quý III/2024, có khoảng 544.000 người Mỹ sở hữu tài khoản 401(k) với giá trị trên 1 triệu USD – tăng gần 10% so với quý trước, theo dữ liệu từ công ty Fidelity.
Chuyên gia tài chính Douglas Boneparth nhận định rằng con số này chủ yếu nhờ thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh, nhưng nếu người lao động tiếp tục duy trì mức đóng góp tốt, xu hướng này sẽ tiếp tục.
Với mức đóng góp đều đặn từ sớm, khả năng trở thành triệu phú qua 401(k) là hoàn toàn khả thi. Ví dụ, một người 25 tuổi bắt đầu với 1.000 USD và đóng góp thêm 400 USD mỗi tháng, với lãi suất trung bình 7%/năm, sẽ có hơn 1 triệu USD khi nghỉ hưu ở tuổi 65.
Điều gì cần lưu ý đằng sau những con số “triệu phú”?
Dù số lượng người giàu tăng mạnh có thể được xem là tín hiệu tích cực cho nền kinh tế, nhưng sự tập trung tài sản vào nhóm nhỏ vẫn là vấn đề đáng lo ngại. Khi tài sản chủ yếu nằm trong tay những người có sẵn lợi thế về đầu tư, tiếp cận tài chính và kiến thức, thì khoảng cách giàu nghèo khó có thể thu hẹp.
Điều này đặt ra câu hỏi về vai trò của chính sách công – liệu có nên có những biện pháp mạnh hơn để khuyến khích người thu nhập thấp tiếp cận đầu tư, tiết kiệm hưu trí và nâng cao giáo dục tài chính?
