Norges Bank Investment Management (NBIM), đơn vị quản lý Quỹ Hưu trí Chính phủ Toàn cầu Na Uy, vừa gửi đề xuất tới Bộ Tài chính nước này về việc điều chỉnh chiến lược đầu tư trái phiếu.
Theo đó, NBIM muốn giảm tỷ trọng trái phiếu chính phủ trong danh mục trái phiếu từ 70% hiện nay xuống 50%. Cơ quan này đánh giá mức 50% vẫn cung cấp đủ thanh khoản để ứng phó trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh, đồng thời giải phóng nguồn vốn để đầu tư vào các tài sản có khả năng mang lại lợi nhuận cao hơn.
Nếu được thông qua, thay đổi đáng chú ý nhất sẽ diễn ra với trái phiếu Kho bạc Mỹ. Tỷ trọng loại tài sản này trong danh mục trái phiếu dự kiến giảm từ 34,1% xuống 21,9%.
Tỷ trọng trái phiếu chính phủ khu vực đồng euro cũng giảm từ 16,8% xuống 14,1%. Ngược lại, trái phiếu chính phủ Nhật Bản sẽ tăng từ 4,6% lên 7,4%.
NBIM cũng đề xuất thay đổi cách phân bổ trái phiếu chính phủ, chuyển từ phương pháp dựa trên quy mô GDP sang giá trị thị trường. Quỹ cho rằng nợ công cao hiện không còn là vấn đề riêng của một vài quốc gia mà đã trở thành đặc điểm phổ biến tại phần lớn nền kinh tế phát triển.
Đề xuất xuất hiện vào thời điểm nhạy cảm với thị trường trái phiếu Mỹ. Lợi suất trái phiếu dài hạn gần đây lên mức cao nhất trong khoảng một thập kỷ khi nhà đầu tư ngày càng lo ngại về triển vọng tài khóa và quy mô nợ liên bang của Washington.
Nhà kinh tế Mohamed El-Erian nhận định những người mua và nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ truyền thống đang chịu sức ép, trong đó có Nhật Bản, Trung Quốc và các quốc gia vùng Vịnh.
Theo ông, quy mô điều chỉnh của Na Uy có thể không quá lớn đối với thị trường trái phiếu Mỹ khổng lồ. Tuy nhiên, tín hiệu này lại thu hút nhiều sự chú ý, bởi những nhà đầu tư vốn được xem là người mua ổn định đang trở nên khó đoán hơn.
Dù giảm trái phiếu chính phủ Mỹ, NBIM không có ý định rút mạnh khỏi các tài sản thu nhập cố định của nước này. Ngược lại, quỹ muốn tăng tỷ trọng trái phiếu Mỹ ngoài khu vực chính phủ, chẳng hạn trái phiếu doanh nghiệp, từ 16,2% lên 27,6%.
Giám đốc điều hành NBIM Nicolai Tangen và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Na Uy Ida Wolden Bache cho rằng quỹ có thể thu được phần bù lợi nhuận cao hơn bằng cách đa dạng hóa sang những tài sản rủi ro hơn.
Một trong những nhóm được chú ý là chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp (MBS), loại tài sản từng trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Theo NBIM, MBS hiện có những đặc điểm phù hợp với một nhà đầu tư dài hạn. Trong các giai đoạn khủng hoảng, nhóm tài sản này trong lịch sử có thể biến động ngược chiều cổ phiếu, nhờ đó giúp giảm biến động danh mục theo cách gần với trái phiếu chính phủ hơn so với trái phiếu doanh nghiệp.
Hiện quỹ Na Uy nắm khoảng 1.650 tỷ USD cổ phiếu và sở hữu gần 1,5% tổng giá trị cổ phần tại các doanh nghiệp niêm yết trên toàn cầu. Danh mục tài sản thu nhập cố định có quy mô khoảng 592 tỷ USD.
Được thành lập năm 1998 để đầu tư nguồn thu từ dầu khí của Na Uy cho các thế hệ tương lai, quỹ đã ghi nhận lợi nhuận kỷ lục trong những quý gần đây nhờ khoản đầu tư lớn vào các tập đoàn công nghệ Mỹ, châu Á và doanh nghiệp hưởng lợi từ làn sóng trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là ngành bán dẫn.
Tuy nhiên, ông Tangen nhiều lần cảnh báo mức lợi nhuận này khó duy trì nếu thị trường đảo chiều. Quý I/2025 là một ví dụ khi quỹ từng lỗ khoảng 40 tỷ USD giữa đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ.
Rủi ro từ việc danh mục ngày càng phụ thuộc vào nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ AI cũng đang trở thành vấn đề lớn. Một bài kiểm tra sức chịu đựng gần đây của NBIM cho thấy nếu thị trường AI điều chỉnh mạnh, giá trị quỹ có thể giảm tới 740 tỷ USD, tương đương khoảng 35%.
Theo CNBC
