Mua phải chờ nhận bạc, bán lại bị “giam” tiền
Anh Nam, một nhà đầu tư tại Hà Nội, đã mua 5kg bạc trong giai đoạn thị trường tăng nóng hồi tháng 1 với giá trung bình 100 triệu đồng/kg. Giá bạc sau đó liên tục giảm khiến anh rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài.
Theo dõi biến động giá bạc quốc tế nhiều năm, anh Nam cho rằng giá trong nước thường có độ trễ nhất định so với thị trường thế giới. Ngày 14/5, anh Nam quyết định bán lỗ 68,8 triệu đồng, tương đương mức lỗ gần 14 triệu đồng/kg.
Lúc giá bạc tăng nóng, anh Nam phải xếp hàng từ sớm để mua bạc và nhận giấy hẹn. Đến khi bán, anh cũng phải xếp hàng chờ gần 2 tiếng mới xong. Đáng chú ý, anh tiếp tục rơi vào tình trạng bị “giam tiền”, phải chờ khoảng 6 ngày mới nhận được tiền về tài khoản.
Anh Nam cho hay không còn ý định tiếp tục đầu tư bạc trong thời gian tới. “Có lẽ tôi không còn đủ tâm lý để theo bạc nữa. Mỗi ngày nhìn giá bạc lên xuống chóng mặt thực sự rất áp lực”, anh nói.
Chị Nga, một nhà đầu tư vừa bán bạc để cắt lỗ, cũng kể rằng chị phải chờ gần một tuần mới nhận được tiền về tài khoản sau khi hoàn tất giao dịch. “Bán bạc mà 6 ngày mới có tiền, vài triệu đồng cũng nợ”, chị than thở.
Chị Nga cho biết nhiều người trót mua bạc tại một số thương hiệu tư nhân nhỏ còn rơi vào tình cảnh bị ép giá mạnh khi bán ra. Giá mua tại một số cửa hàng thấp hơn đáng kể so với giá thị trường, khiến nhà đầu tư chịu thiệt hại lớn khi cần bán gấp để thu hồi vốn.
Khảo sát tại một số điểm giao dịch bạc cho thấy lượng người đến bán bạc tăng mạnh. Nhiều người mang bạc vật chất hoặc hóa đơn đặt hàng từ trước đến giao dịch, xếp hàng chờ tới lượt kiểm định và hoàn tất thủ tục bán ra. Thời gian xử lý mỗi giao dịch kéo dài do lượng người bán tăng đột biến.
Theo ghi nhận tại một điểm giao dịch bạc trên phố Trần Nhân Tông, khách hàng mua bạc thời điểm này vẫn phải chờ giấy hẹn khoảng 5 tháng. Còn nếu muốn bán bạc, họ sẽ nhận tiền về tài khoản sau 6 ngày.
Đầu tư bạc dễ rủi ro
Trao đổi với PV VietNamNet, ông Trần Trọng Đức, CEO Virtus Prosperity - Công ty đầu tư và tư vấn tài chính, nhận định đầu tư bạc rủi ro hơn vàng. Bạc vừa mang tính chất kim loại quý, vừa là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất công nghiệp. Điều này khiến giá bạc nhạy cảm hơn với chu kỳ kinh tế và có mức dao động mạnh hơn nhiều so với vàng.
“Khi thị trường hưng phấn, bạc tăng nhanh hơn vàng rất nhiều, nhưng khi điều chỉnh thì mức giảm cũng khốc liệt hơn”, ông Đức nhận xét. Trong các đợt sốt bạc những năm 1980 và 2011, giá bạc từng giảm từ 75% đến gần 90% so với vùng đỉnh.
Tại thị trường trong nước đầu năm nay, giá bạc từng lao dốc hơn 30% chỉ trong thời gian ngắn. Những nhà đầu tư mua bạc ở vùng đỉnh khoảng 123-124 triệu đồng/kg hồi cuối tháng 1 hiện lỗ gần 40 triệu đồng/kg.
Ngoài ra, thanh khoản được đánh giá thấp hơn nhiều so với vàng. Bạc vẫn mang tính nhỏ lẻ và phụ thuộc nhiều vào từng đơn vị kinh doanh. Nhà đầu tư thường mua ở đâu, gần như phải bán lại ở đó.
Hơn nữa, khoảng chênh lệch giữa giá mua và giá bán của bạc cũng cao hơn đáng kể so với vàng. Chênh lệch giá bạc thường dao động quanh mức 3%, trong khi vàng chỉ khoảng 1%. Nhà đầu tư chịu áp lực thua lỗ lớn ngay khi vừa thực hiện giao dịch.
Một yếu tố khác được ông Đức nhấn mạnh là thị trường bạc tại Việt Nam hiện chưa có khung pháp lý rõ ràng. Trong khi thị trường vàng được quản lý bởi Nghị định 24/2012/NĐ-CP với các quy định cụ thể, hoạt động kinh doanh bạc nguyên liệu vẫn còn khá sơ khai, tiềm ẩn nhiều rủi ro liên quan đến chất lượng sản phẩm và uy tín đơn vị giao dịch.
Liên quan đến tình trạng nhiều người bán bạc phải chờ tới 6 ngày mới được thanh toán, vị CEO này cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy tính thanh khoản của thị trường đang gặp vấn đề.
“Khi nhà đầu tư muốn bán tài sản mà phải chờ nhiều ngày mới nhận được tiền thì rõ ràng quyền lợi của họ đang bị ảnh hưởng”, ông Đức nhận định.
Nguyên nhân xuất phát từ việc nhiều doanh nghiệp kinh doanh bạc phải xoay vòng vốn và quản lý tồn kho trong bối cảnh thị trường biến động mạnh. Việc kéo dài thời gian thanh toán được xem là cách để doanh nghiệp cân đối dòng tiền.
Như vậy, nhà đầu tư rơi vào thế bất lợi kép. Không chỉ chịu chênh lệch mua - bán lớn, họ còn mất thêm chi phí cơ hội khi dòng tiền bị “giam” nhiều ngày trong quá trình chờ thanh toán.
“Trong khi chờ được trả tiền, giá bạc có thể tiếp tục biến động gây ảnh hưởng tâm lý khi không thể chủ động được dòng tiền của chính mình. Chênh lệch giá mua - bán vốn đã rộng, nay còn mất thêm chi phí cơ hội do chậm nhận được tiền”, ông Đức nói.
