Giữa lúc căng thẳng tại Trung Đông khiến tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới rơi vào trạng thái gần như tê liệt, một nguồn tin từ chính phủ Ấn Độ cho biết Iran đã cho phép các tàu chở dầu treo cờ Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, một nguồn tin Iran ở ngoài nước lại phủ nhận việc hai bên đạt được thỏa thuận chính thức về vấn đề này.
Eo biển Hormuz là tuyến đường sống còn đối với Ấn Độ, khi khoảng 40% lượng dầu thô nhập khẩu của nước này phải đi qua khu vực này. Là quốc gia tiêu thụ dầu lớn thứ 3 thế giới, Ấn Độ đặc biệt nhạy cảm với mọi sự gián đoạn tại tuyến hàng hải nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman.
Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết trong những ngày gần đây, Ngoại trưởng S. Jaishankar và người đồng cấp Iran Seyed Abbas Araghchi đã có 3 cuộc trao đổi. Cuộc điện đàm gần nhất trong tuần tập trung vào "các vấn đề liên quan đến an toàn hàng hải và an ninh năng lượng của Ấn Độ". Tuy nhiên, phát ngôn viên Randhir Jaiswal từ chối xác nhận liệu có thỏa thuận cụ thể nào được đạt được hay không, cho rằng còn quá sớm để đưa ra kết luận.
Một nguồn tin giấu tên từ phía Ấn Độ cho biết Iran đã đưa ra những đảm bảo nhất định về việc cho phép tàu mang cờ Ấn Độ đi qua eo Hormuz sau cuộc điện đàm giữa hai ngoại trưởng. Tuy vậy, một nguồn tin từ Iran cho rằng đây là vấn đề nhạy cảm và phủ nhận việc tồn tại thỏa thuận chính thức.
Trong bối cảnh giao thông hàng hải tại Hormuz gần như đình trệ, tàu chở dầu Shenlong treo cờ Liberia đã cập cảng Mumbai ngày 12/3 sau khi đi qua tuyến đường này. Con tàu này chở dầu thô từ Saudi Arabia và được xem là tàu chở dầu đầu tiên từ Trung Đông đến Ấn Độ kể từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng nổ cuối tháng 2. Theo dữ liệu vận tải biển, lô hàng này được bán cho tập đoàn Bharat Petroleum của nhà nước Ấn Độ.
Nguồn tin chính phủ Ấn Độ cũng cho biết thêm 2 tàu treo cờ nước ngoài khác được cho là đang hướng tới Ấn Độ đã đi qua Hormuz trong những ngày gần đây. Song, tình hình vẫn "rất biến động", khi các chỉ thị về giao thông hàng hải được truyền đạt qua nhiều cấp khác nhau trong bộ máy chính quyền Iran.
Trong tuyên bố sau cuộc điện đàm giữa hai ngoại trưởng, Bộ Ngoại giao Iran cho rằng Mỹ phải chịu trách nhiệm về tình trạng bất ổn và những khó khăn đối với hoạt động hàng hải tại Vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, tuyên bố này không đề cập đến việc Iran cho phép tàu Ấn Độ đi qua an toàn.
Theo số liệu của chính phủ Ấn Độ, hiện có 28 tàu treo cờ nước này hoạt động quanh eo Hormuz với tổng cộng 778 thủy thủ Ấn Độ trên tàu. New Delhi cho biết các cơ quan chức năng, công ty vận tải và các đại sứ quán đang phối hợp chặt chẽ để đảm bảo an toàn cho các thủy thủ.
Ấn Độ cũng đã hỗ trợ nhân đạo cho Iran khi cho phép 183 thủy thủ Iran từ một con tàu mắc kẹt cập cảng nước này sau khi chiến tranh bùng nổ. Trước đó, New Delhi cũng cho phép 3 tàu Iran cập bến sau một cuộc tập trận hải quân ở vịnh Bengal, dù một trong số đó sau đó bị tàu ngầm Mỹ đánh chìm ngoài khơi và một tàu khác phải tìm kiếm hỗ trợ tại Sri Lanka.
Kể từ khi xung đột nổ ra, Iran đã tấn công ít nhất 16 tàu tại eo Hormuz. Một tàu của Thái Lan đang trên đường đến cảng Kandla ở miền tây Ấn Độ cũng bị tấn công hôm thứ Tư, khiến New Delhi lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ.
Bộ Ngoại giao Ấn Độ tuyên bố nước này "lên án việc tàu thương mại trở thành mục tiêu trong các cuộc tấn công quân sự", đồng thời cho biết đã có công dân Ấn Độ thiệt mạng trong các vụ việc liên quan.
Theo Reuters
