Theo Reuters, Iran đã cho phép các tàu treo cờ Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz an toàn, trong khi lưu lượng hàng hải tại tuyến đường chiến lược này sụt giảm mạnh sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Động thái của Tehran được đưa ra khi eo Hormuz, tuyến đường nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman, trở thành tâm điểm căng thẳng địa chính trị. Trong khi tàu mang cờ Ấn Độ được phép đi qua, các tàu liên quan đến Mỹ, châu Âu và Israel vẫn đối mặt với nhiều hạn chế.
Vấn đề đảm bảo an toàn cho tàu dầu qua eo Hormuz cũng là chủ đề chính trong cuộc điện đàm giữa Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ S. Jaishankar và người đồng cấp Iran Abbas Araghchi vào tối ngày 10/3. Hai bên trao đổi về diễn biến tại Tây Á, đánh dấu lần liên lạc thứ 3 giữa hai ngoại trưởng kể từ khi chiến sự tại Iran bùng nổ.
Dù cho phép tàu Ấn Độ đi qua, Iran vẫn cảnh báo rằng mọi tàu muốn vượt eo Hormuz phải xin phép trước. Nếu không tuân thủ quy định này, các tàu có thể trở thành mục tiêu tấn công.
Chuẩn Đô đốc Alireza Tangsiri, Tư lệnh lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, cho biết 2 tàu đã bị tấn công hôm thứ Tư khi cố gắng đi qua eo biển mà không tuân thủ cảnh báo. Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông nhắc đến hai tàu Express Rome và Mayuree Naree, nói rằng các thủy thủ đã “tin vào những lời hứa rỗng” và phớt lờ cảnh báo của Iran.
Ông Tangsiri nhấn mạnh: “Bất kỳ tàu nào muốn đi qua đều phải xin phép Iran.”
Truyền thông nhà nước Iran cho biết nước này đã siết chặt kiểm soát giao thông hàng hải qua eo Hormuz sau khi xung đột với Mỹ và Israel leo thang. Theo các quan chức Iran, những tàu không phục vụ lợi ích của Washington hoặc Tel Aviv vẫn có thể đi qua tuyến đường này một cách an toàn.
Eo biển Hormuz từ lâu được xem là một trong những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới. Mỗi ngày có hơn 20 triệu thùng dầu thô đi qua tuyến đường này, tương đương khoảng 1/5 lượng tiêu thụ dầu toàn cầu và gần một phần tư lượng dầu giao dịch bằng đường biển. Ngoài ra, một lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng được vận chuyển qua khu vực.
Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào tại Hormuz đều có thể nhanh chóng lan rộng sang thị trường năng lượng toàn cầu, kéo theo biến động giá nhiên liệu, thay đổi tuyến vận tải và gây áp lực lên chuỗi cung ứng.
Trong khi đó, Bộ Vận tải biển Ấn Độ cho biết hiện có 28 tàu treo cờ Ấn Độ đang hoạt động tại khu vực Vịnh Ba Tư. Trong số này, 24 tàu đang ở phía tây eo biển Hormuz với 677 thủy thủ Ấn Độ trên tàu, còn 4 tàu ở phía đông eo biển với 101 thuyền viên.
Chính quyền Ấn Độ cho biết họ đang theo dõi chặt chẽ tình hình và duy trì liên lạc liên tục với các tàu cũng như thủy thủ đoàn. Từ ngày 28/2, Bộ Vận tải biển và Tổng cục Hàng hải Ấn Độ đã thiết lập phòng điều hành hoạt động 24 giờ để cập nhật diễn biến và phối hợp hỗ trợ khi cần thiết. Các công ty vận tải biển, đơn vị tuyển dụng thuyền viên và các cơ quan đại diện ngoại giao của Ấn Độ tại khu vực cũng thường xuyên trao đổi thông tin nhằm bảo đảm an toàn cho thủy thủ.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh do chiến sự và nguy cơ gián đoạn nguồn cung qua Hormuz, Bộ Năng lượng Mỹ cho biết nước này sẽ bắt đầu giải phóng 172 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu Chiến lược từ tuần tới nhằm ổn định thị trường.
Theo Reuters
