Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 của Masan Group, trong kỳ, WinCommerce (WCM) - đơn vị vận hành hệ thống WinMart, WinMart+ và WiN đạt doanh thu 11.629 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước.
Lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số (NPAT Pre-MI) của đơn vị bán lẻ này đạt 142 tỷ đồng, gấp 14 lần cùng kỳ, tương đương mỗi ngày WCM lãi trung bình hơn 1,5 tỷ đồng.
Cũng trong quý II, WinCommerce mở mới thuần 324 cửa hàng, nâng tổng số điểm bán trên toàn quốc lên 5.141 cửa hàng. Tức trung bình mỗi ngày hệ thống này mở mới gần 4 cửa hàng. Tiến độ này bám sát kế hoạch mở mới từ 1.000-1.500 cửa hàng trong năm 2026 mà doanh nghiệp đã đặt ra.
Trong đó, theo công bố, hơn 90% số cửa hàng WCM mở mới đã đạt điểm hòa vốn EBITDA ngay trong quý đầu tiên hoạt động. Vậy điều gì giúp WCM đạt được điều này?
Chấm điểm địa điểm: Cơ sở cho quyết định mở cửa hàng
Tại cuộc gặp gỡ nhà đầu tư gần đây, ông Phan Văn Hoàng Sơn, Giám đốc Dữ liệu Masan Group, đã chia sẻ về nền tảng công nghệ và dữ liệu mà tập đoàn đang xây dựng để vận hành hệ sinh thái tiêu dùng, bao gồm cả thương hiệu và cửa hàng.
Theo đó, khái niệm Hệ điều hành tiêu dùng (Consumer Operating System - COS) được đưa ra. Hệ thống này được kỳ vọng giúp đơn giản hóa mọi công việc vận hành hàng ngày của hệ sinh thái tiêu dùng.
Cụ thể, COS hỗ trợ đơn giản hóa 4 yếu tố trong chiến lược Digital 4P, gồm: Place (mở cửa hàng ở đâu), Product (bán nhãn hiệu nào), Price (định giá thế nào cho từng khách hàng), và Promotion (thúc đẩy bán hàng ra sao). Mục đích chính của COS được xác định là đơn giản hóa, kích hoạt và đẩy nhanh quá trình này.
Để thực hiện, Masan cho biết đang thiết kế một hệ thống tích hợp trên toàn tập đoàn. Xung quanh nền tảng này, tập đoàn xây dựng các giải pháp ứng dụng để giải quyết từng yếu tố của Digital 4P, gồm bốn cấu phần: Hệ thống chấm điểm địa điểm để quyết định mở WinMart+ hay thiết lập điểm Retail Supreme; hệ thống chấm điểm sản phẩm (Product Scoring) để quyết định sản phẩm bán ở đâu, giá bao nhiêu và cách thức bán hàng; hệ thống quản lý chuỗi cung ứng từ đầu đến cuối; và ứng dụng hỗ trợ nhân viên bán hàng thực hiện quy trình hàng ngày.
Cấu phần đầu tiên nhằm giải quyết bài toán "mở cửa hàng ở đâu" là Nền tảng chấm điểm địa điểm (Location Scoring Platform).
Theo ông Sơn, Masan đang xây dựng một nền tảng Location Intelligence nhằm đánh giá và chấm điểm mọi khu vực dựa trên các tiêu chí: Dân số, mật độ dân cư, thu nhập, khả năng tiếp cận và mức độ cạnh tranh. Khi nền tảng hoàn thiện, hệ thống có khả năng đánh giá dựa trên từng nhu cầu bài toán cụ thể.
Để đưa các mô hình chấm điểm vào ứng dụng vận hành thực tế, Masan xây dựng một lượng lớn dữ liệu và phát triển các phần mềm hỗ trợ vận hành, giúp bộ phận mở mới cửa hàng có thể chấm điểm đồng thời xem xét các insight của cửa hàng - ví dụ như khu vực nào bán được nhiều SKU thịt heo nhất hay khu vực nào bán bột giặt tốt nhất, thông qua một công cụ tương tác đồng nhất trên toàn hệ thống.
Theo cách truyền thống, khi muốn mở mới cửa hàng, đơn vị bán lẻ thường gửi email hoặc tin nhắn cho nhân viên phát triển mặt bằng; mọi trao đổi về giá thuê, điều kiện thuê thực hiện qua email hoặc điện thoại, và thường bị thất lạc sau khi chốt hợp đồng.
Với phần mềm và cơ sở dữ liệu mới, toàn bộ thông tin được lưu trữ trên hệ thống, và dữ liệu thực địa làm giàu ngược lại cho hệ thống dữ liệu ban đầu, tạo thành một vòng lặp: hệ thống đưa ra gợi ý, nhân viên đi khảo sát thực địa và phản hồi thông tin thực tế, từ đó mô hình trở nên phong phú và chính xác hơn.
Cấu phần thứ hai được đề cập cụ thể là hệ thống đặt hàng. Theo ông Sơn, dự kiến đến tháng 9 năm nay, khoảng 90% lượng hàng hóa qua WinCommerce sẽ được đặt hàng tập trung và tự động.
Trước đây, trong ngành bán lẻ Việt Nam, việc đặt hàng gần như 100% do nhân viên tại siêu thị thực hiện. Với quy mô 5.000 cửa hàng hiện tại và 6.000 cửa hàng vào cuối năm, cách làm cũ được cho là không còn khả thi.
Trong hai năm qua, tỷ lệ đặt hàng tập trung tăng từ khoảng 20% lên mức dự kiến 90% vào quý III năm nay. Theo ông Sơn, việc này giúp nhân viên cửa hàng tiết kiệm 30% khối lượng công việc, tương đương khoảng 300 tỷ đồng chi phí mỗi năm. Thời gian tiết kiệm được sử dụng để phục vụ khách hàng: với cùng một lượng nhân viên, hệ thống có thể phục vụ thêm 30% lượng khách hàng.
Ông Sơn minh họa quy mô của bài toán: Đối với ngành bán lẻ, việc quyết định SKU nào bán ở cửa hàng nào là một khối lượng công việc lớn. Với 5.000 cửa hàng nhân cho 3.000 SKU, có 15 triệu dòng dữ liệu cần xử lý.
Với hạ tầng dữ liệu hiện tại, hệ thống được mô tả là có thể ra quyết định cho từng dòng dữ liệu cụ thể dựa trên quy trình đã thiết lập sẵn, tập trung vào hai quyết định then chốt: Cửa hàng đó bán những SKU nào (assortment), và mức giá bán của SKU đó là bao nhiêu. Theo ông Sơn, tất cả các mô hình chấm điểm sản phẩm đều phục vụ cho hai quyết định cốt lõi này.
Theo lộ trình được đề cập, quý III năm nay Masan dự kiến tỷ lệ đặt hàng tập trung đạt 90%, và cũng là thời điểm được kỳ vọng hoàn tất phần lớn công đoạn làm sạch dữ liệu để tốc độ tối ưu hóa vận hành cải thiện thêm so với giai đoạn hiện tại.
