Những ngày này, gia đình ông Phạm Bá Thỉnh (52 tuổi, ở thôn Trung Xuân, xã Trung Hạ) đang bước vào đợt khai thác luồng. Với 2ha luồng, thay vì chặt đồng loạt, ông chia thành từng khoảnh để khai thác luân phiên.
“Cây luồng quý như vàng. Bình quân mỗi tháng, vợ chồng tôi lên rừng khai thác 1-2 lần, mỗi lần chặt hơn 2 tấn. Luồng được vận chuyển xuống đường lớn là có thương lái đến thu mua, không phải lo đầu ra”, ông Thỉnh chia sẻ.
Ông Phạm Bá Thỉnh có nguồn thu từ 2ha luồng trồng (Ảnh: Hạnh Linh).
Theo ông Thỉnh, thời điểm này, giá luồng 10.000-13.000 đồng/yến, cao hơn năm ngoái. Tranh thủ giá bán thuận lợi, gia đình ông chủ động thu hoạch để tăng thu nhập.
“Năm ngoái, với 2ha luồng, tôi thu về khoảng 60 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí đầu tư và công khai thác, gia đình còn lãi khoảng 30 triệu đồng. Năm nay, giá luồng tăng nên tôi hy vọng thu nhập sẽ khá hơn”, ông Thỉnh nói.
Ngoài trồng luồng, gia đình ông Thỉnh còn nuôi gà, vịt và thả cá giúp có thêm nguồn thu, giảm phụ thuộc vào một nguồn sinh kế, bảo đảm chi phí nuôi hai con ăn học.
Không riêng gia đình ông Thỉnh, cây luồng đang trở thành sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân tại xã Trung Hạ. Bà Phạm Thị Kiểm (52 tuổi, ở thôn Lang) hiện có 3ha luồng.
Bà Kiểm cho biết giá luồng năm nay cao hơn năm trước. Giá bán cải thiện giúp người trồng có thêm động lực duy trì việc chăm sóc, khai thác rừng luồng.
“Nhà có luồng mỗi tháng tôi chặt một lần, thu về 3-5 triệu đồng. Số tiền trên không quá lớn nhưng tháng nào cũng có để trang trải sinh hoạt, lúc cần chi tiêu cũng đỡ chật vật”, bà Kiểm chia sẻ.
Theo bà Kiểm, luồng phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu miền núi và không đòi hỏi quá nhiều công chăm sóc. Sau khi trồng khoảng 5 năm, cây bắt đầu cho khai thác. Người dân chủ yếu phát dọn thực bì, bảo vệ rừng và lựa chọn những cây đủ tuổi để chặt bán.
Những đồi luồng xanh ngút đang tạo sinh kế cho nhiều hộ dân vùng cao Thanh Hóa (Ảnh: Hạnh Linh).
Với chu kỳ khai thác kéo dài đến 25 năm, nếu được chăm sóc và khai thác hợp lý, luồng có thể mang lại nguồn thu trong thời gian dài. Việc chia rừng thành từng khoảnh, khai thác luân phiên cũng giúp các hộ duy trì nguồn thu mà không phải chặt bỏ toàn bộ diện tích trong một lần.
Cây luồng còn cung cấp nguyên liệu cho nhiều ngành sản xuất. Thân luồng sau khi khai thác được sử dụng để sản xuất hàng thủ công, đồ gia dụng, vật liệu xây dựng và các sản phẩm từ tre, luồng.
Ông Trần Văn Bồi, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Hạ, cho biết toàn xã có hơn 3.300ha luồng. Đây là một trong những cây trồng chủ lực gắn bó với đời sống người dân địa phương.
“Người dân ví cây luồng như "vàng xanh" bởi đây là sinh kế quan trọng của nhiều hộ gia đình. Cây phù hợp với điều kiện địa phương, mang lại nguồn thu từ việc khai thác, bán nguyên liệu, góp phần giúp người dân ổn định cuộc sống”, ông Bồi nói.
Theo ông Bồi, năng suất luồng ước tính khoảng 30 tấn/ha/năm. Với giá bán 1.000-1.300 đồng/kg, doanh thu lý thuyết có thể đạt hơn 30 triệu đồng/ha/năm, trước khi trừ các chi phí khai thác, vận chuyển và chăm sóc.
Luồng sau khai thác được sơ chế, làm nguyên liệu phục vụ sản xuất (Ảnh: Hạnh Linh).
Lãnh đạo xã Trung Hạ cho biết bên cạnh trồng luồng, người dân còn phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm và các mô hình kinh tế hộ gia đình. Việc kết hợp nhiều sinh kế giúp các hộ tận dụng đất đai, lao động sẵn có, tạo thêm nguồn thu trong năm.
“Rừng luồng không chỉ mang lại thu nhập mà còn góp phần phủ xanh đất đai, hạn chế đất trống, đồi trọc. Với người dân miền núi, phát triển kinh tế từ luồng cũng là cách gắn sinh kế với bảo vệ rừng”, ông Bồi chia sẻ.
