Nguồn cung được mở rộng
Từ đầu năm 2026 đến nay, Sở Xây dựng Hà Nội liên tiếp công bố danh mục của 21 dự án nhà ở xã hội được xây dựng mới, trong đó có một số dự án nổi bật như: Dự án nhà ở xã hội thuộc khu đất tái định cư tập trung tại đô thị Quốc Oai với quy mô khoảng 19,4ha; khu nhà ở xã hội An Sơn tại xã Đan Phượng rộng hơn 14,5ha; khu nhà ở xã hội kết hợp dịch vụ thương mại Hoài Đức tại khu Sành Trị (xã Hoài Đức) có diện tích hơn 3,3ha; khu nhà ở xã hội Miêu Nha tại phường Xuân Phương với diện tích khoảng 2,23ha…
Đáng chú ý, nhiều dự án được quy hoạch tại các khu vực đang phát triển mạnh về hạ tầng như: Quốc Oai, Đan Phượng, Hoài Đức, Bắc Từ Liêm, Đại Mỗ, Thượng Cát, Xuân Phương hay Phù Đổng… Việc lựa chọn các địa bàn này không chỉ tận dụng quỹ đất còn tương đối dồi dào mà còn phù hợp với định hướng phát triển đô thị đa cực của Thủ đô, gắn kết phát triển nhà ở với hệ thống giao thông và các khu vực tạo việc làm.
Việc mở rộng nguồn cung nhà ở xã hội tạo điều kiện cho người thu nhập thấp có thêm cơ hội sở hữu nhà ở. Ảnh: Doãn Thành
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố hiện có khoảng 90 dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 80.800 căn hộ. Việc liên tục công bố danh mục dự án cũng góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường. Người dân, doanh nghiệp và các nhà đầu tư có thêm thông tin để theo dõi tiến độ, đồng thời tạo điều kiện cho các cơ quan quản lý giám sát việc triển khai dự án theo kế hoạch.
Theo kế hoạch của UBND thành phố, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành tối thiểu khoảng 120.000 căn hộ nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố đã xây dựng danh mục 146 dự án nhà ở xã hội trên địa bàn, đồng thời đề xuất một số dự án áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và đẩy nhanh tiến độ triển khai.
Mặc dù tín hiệu tích cực đã xuất hiện, tuy nhiên giới chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay vẫn nằm ở khâu triển khai thực tế. Trong nhiều năm qua, không ít dự án nhà ở xã hội mất nhiều thời gian để hoàn thiện thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng hoặc lựa chọn chủ đầu tư. Vì vậy, việc công bố danh mục dự án mới mới chỉ là bước khởi đầu, điều người dân mong đợi là các dự án nhanh chóng hoàn tất và sớm đưa sản phẩm ra thị trường.
Bên cạnh đó, nhiều dự án nhà ở xã hội hiện nay vẫn chịu áp lực từ chi phí đầu tư tăng cao, giá đất, giá vật liệu xây dựng và chi phí tài chính, khiến lợi nhuận của doanh nghiệp không cao, trong khi quy trình đầu tư còn kéo dài. Các chuyên gia cho rằng, để thu hút thêm doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội, cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thẩm định dự án, bảo đảm bố trí quỹ đất sạch và tạo điều kiện thuận lợi trong tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi.
Song song với đó, việc đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông công cộng, trường học, bệnh viện, công viên và các dịch vụ thiết yếu cũng cần được triển khai đồng thời với các khu nhà ở xã hội. Chỉ khi người dân có thể sinh sống, làm việc và tiếp cận đầy đủ các tiện ích đô thị, các dự án mới phát huy hiệu quả lâu dài.
Cần vận hành tốt cơ chế đặc thù
Theo ông Trần Văn Bình, Phó Chủ tịch Hội môi giới Bất động sản Việt Nam, trong bối cảnh phân khúc nhà ở thương mại giá phù hợp còn khan hiếm, sự gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội sẽ góp phần cân bằng cơ cấu sản phẩm trên thị trường, giảm áp lực tăng giá đối với phân khúc nhà ở bình dân, đồng thời tạo thêm động lực cho ngành xây dựng, vật liệu và nhiều lĩnh vực liên quan.
Thành phố Hà Nội cần vận dụng hiệu quả cơ chế đặc thù trong phát triển nhà ở xã hội. Ảnh: Doãn Thành
Ông Trần Văn Bình nhận định, việc thành phố chủ động chuẩn bị quỹ đất, công khai danh mục dự án và xây dựng lộ trình triển khai sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở để nghiên cứu đầu tư, đồng thời tạo niềm tin cho người dân về khả năng gia tăng nguồn cung trong những năm tới. Tuy nhiên, từ danh mục quy hoạch đến khi dự án hoàn thành là một quá trình dài, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các sở, ngành và địa phương.
“Trở ngại lớn nhất hiện nay không còn nằm ở chủ trương mà là tốc độ triển khai, nếu các thủ tục về giao đất, lựa chọn chủ đầu tư, thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng và giải phóng mặt bằng vẫn kéo dài thì nguồn cung khó có thể được cải thiện như kỳ vọng. Vì vậy, cùng với việc ban hành cơ chế đặc thù, cần tiếp tục rút ngắn quy trình hành chính, bảo đảm các dự án đủ điều kiện có thể khởi công ngay sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết”, ông Trần Văn Bình cho hay.
TS Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam cho rằng, phát triển nhà ở xã hội không chỉ là chính sách an sinh mà còn là giải pháp quan trọng để khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế. Theo ông, đầu tư vào nhà ở xã hội sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều ngành như xây dựng, vật liệu, tài chính, nội thất và dịch vụ, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Theo TS Trần Xuân Lượng, để chương trình phát triển nhà ở xã hội đạt hiệu quả, cần triển khai đồng bộ ba nhóm giải pháp: Thứ nhất, là hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho doanh nghiệp. Thứ hai, là bảo đảm nguồn vốn tín dụng ưu đãi ổn định, đủ dài hạn cho cả chủ đầu tư và người mua nhà. Thứ ba, là đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế và các dịch vụ công cộng xung quanh dự án, bởi nhà ở xã hội chỉ thực sự hấp dẫn khi người dân có thể thuận lợi sinh sống, làm việc và tiếp cận đầy đủ tiện ích đô thị.
“Việc Hà Nội đồng loạt công bố nhiều dự án nhà ở xã hội là bước khởi đầu quan trọng, song hiệu quả cuối cùng sẽ được đo bằng số lượng căn hộ hoàn thành và đưa vào sử dụng đúng tiến độ. Nếu những "điểm nghẽn" về thủ tục, vốn và quỹ đất tiếp tục được tháo gỡ, Hà Nội hoàn toàn có cơ sở để “về đích” trước cả nước trong mục tiêu phát triển nhà ở xã hội”, TS Trần Xuân Lượng nói.
