'Miếng bánh' thị phần môi giới chứng khoán ngày càng chia nhỏ
10 doanh nghiệp đầu ngành chứng khoán chỉ còn nắm 65% thị phần môi giới sàn TP HCM, mức thấp nhất nhiều năm, do sự trỗi dậy của nhiều công ty ở nhóm dưới.
Thị phần môi giới trên sàn TP HCM đang dịch chuyển mạnh bởi đà tăng nhanh của các công ty quy mô vừa và nhỏ. Theo thống kê mới nhất của Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM (HoSE), 10 doanh nghiệp đầu ngành chỉ còn sở hữu hơn 65% thị phần trong quý II, giảm sâu so với mức bình quân 68% của những quý trước.
Thị phần môi giới được xác định theo giá trị giao dịch. Do đó, thị phần càng cao đồng nghĩa doanh thu phí môi giới càng lớn. Ngoài ý nghĩa tài chính, chỉ số này phản ánh năng lực thu hút và giữ chân nhà đầu tư, chất lượng phục vụ cũng như trình độ tư vấn của đội ngũ môi giới.
Hầu hết thị phần của các công ty chứng khoán đầu ngành giảm. VPS, doanh nghiệp dẫn đầu thị phần, mất gần ba điểm phần trăm, từ 15,3% xuống 12,6%. Chỉ số này còn rớt sâu hơn khi so sánh với giai đoạn đỉnh cao hơn 20% cách đây hai năm. Vietcap, HSC, MBS, VNDirect, KIS Việt Nam... cũng thụt lùi, giữ 3-7% thị phần.
SSI nằm trong số ít công ty chứng khoán có thị phần biến động theo hướng tích cực, lên 11,17% để duy trì vị trí thứ hai nhờ mở rộng thêm tệp khách hàng. Thứ hạng của VPBankS cũng cải thiện từ 9 lên 8 nhờ thị phần tăng khoảng 0,6 điểm, lên 3,57% - mức cao nhất từ khi doanh nghiệp này thành lập bốn năm trước.
Không tính top 10, gần 35% "miếng bánh" còn lại đang chia cho khoảng 70 công ty chứng khoán còn lại. So với những quý trước, thị phần của nhóm dưới tăng 5 điểm phần trăm trong bối cảnh nhiều công ty chứng khoán đã và sắp tăng vốn để có thêm dư địa thu hút khách hàng.
Thị phần môi giới là cuộc đua khốc liệt và trở thành ưu tiên của nhiều công ty chứng khoán trong vài năm trở lại đây, bên cạnh các chỉ tiêu về lợi nhuận, dư nợ cho vay ký quỹ và khách hàng. Tham vọng lớn của nhiều công ty trong ngành khiến cuộc đua này được dự báo ngày càng tăng nhiệt, kéo theo "miếng bánh" tiếp tục phân mảnh. Vietcap đang đặt mục tiêu duy trì hiện diện trong top 5, SHS kỳ vọng lọt top 10 ngay năm nay, còn VPBankS có kế hoạch leo từ top 8 hiện tại lên top 2 vào 2030.
Theo giám đốc khối môi giới một công ty chứng khoán vốn nước ngoài, việc tăng thị phần trong ngắn hạn có thể đạt được nhanh chóng nếu hạ phí giao dịch hay ưu đãi vay vốn. Tuy nhiên, để thực sự cải thiện và duy trì thứ hạng ổn định, các công ty phải theo đuổi một chiến lược bài bản và kiên trì trong nhiều năm.
Đại diện VPBankS cho biết thị phần của họ liên tục tăng nhờ mở rộng hoạt động kinh doanh, phát triển sản phẩm mới cho nhà đầu tư cá nhân như khuyến mãi giao dịch, margin lãi suất tốt và hạn mức cao, tăng tiền mặt khi giao dịch ký quỹ...
Nhà đầu tư theo dõi bảng giá chứng khoán tại một sàn giao dịch ở TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần
Công thức phổ biến của nhiều công ty chứng khoán trong cuộc đua thị phần môi giới là bổ sung vốn để có nguồn lực cho vay ký quỹ với lãi suất thấp, cộng thêm áp dụng chính sách miễn phí giao dịch (zero fee). Tuy nhiên, công thức này dần thay đổi bởi áp lực chi phí vốn và mặt bằng lãi suất cao.
Tại phiên họp thường niên giữa năm nay, Chủ tịch SSI Nguyễn Duy Hưng cho hay sẽ không cạnh tranh thị phần bằng việc giảm phí hay phá giá. Thay vào đó, công ty tập trung đầu tư chất lượng dịch vụ, cung cấp các báo cáo phân tích thấu đáo để bảo vệ lợi ích nhà đầu tư. Ông nói việc thị phần tăng giảm trong vài quý là bình thường, không phải do công ty kém hơn, mà có thể vì đối thủ nhảy vọt trong ngắn hạn.
Theo ông Hưng, SSI đang thay đổi mô hình phát triển đội ngũ môi giới và mở rộng kênh bán sang mạng xã hội (livestream), tập trung phân khúc khách hàng đại trà. Đối với nhà đầu tư tổ chức, công ty kỳ vọng tăng trưởng thị phần hai chữ số nhờ hệ thống công nghệ thông tin lõi đang được hoàn thiện để có tốc độ khớp lệnh nhanh nhất thị trường.
Còn theo Chủ tịch Chứng khoán SHS Đỗ Quang Vinh, doanh nghiệp này có lợi thế hút thêm khách hàng lớn do đang "sống" trong một hệ sinh thái tài chính khép kín, trong đó có ngân hàng SHB, công ty quản lý quỹ và tập đoàn T&T. Đại diện SHS cho biết họ đang nắm khoảng 1,65% thị phần môi giới. Để vào top 10, thị phần cần lên khoảng 3%.
Tổng giám đốc SHS Nguyễn Duy Linh khẳng định không theo đuổi cuộc đua miễn phí giao dịch (zero fee) trên diện rộng nhằm tăng thị phần. Công ty dự kiến chia phân hạng khách hàng chi tiết để thiết kế sản phẩm phù hợp, đồng thời đầu tư vào cả công nghệ lẫn nâng cao trình độ đội ngũ tư vấn. "Những sản phẩm mang tính chung chung sẽ không thu hút được nhà đầu tư", ông Linh nói.
