MECA 2026 - từ giảng đường đến sân chơi tự động hóa quốc tế

V-MediGo, nhà vô địch MECA 2026, sẽ đại diện Việt Nam tranh tài ở Nhật, đánh dấu bước tiến trên hành trình đưa kỹ sư trẻ vươn ra sân chơi tự động hóa quốc tế.

Chung kết Mitsubishi Electric Cup Automation (MECA) mùa 6 diễn ra tại IUH (TP HCM) hôm 10-11/7, quy tụ 15 đội từ 15 trường trên toàn quốc. Các đại diện phía Bắc có trường Đại học Thủy Lợi, Đại học Bách khoa Hà Nội, trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp - Đại học Thái Nguyên, trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên, trường Đại học Giao thông Vận tải và Đại học Công nghiệp Hà Nội.

Các đại diện miền Trung gồm: trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng, trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng. Phía Nam là trường Đại học Công nghệ TP HCM, trường Đại học Bách Khoa - Đại học Quốc gia TP HCM, trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, trường Đại học Công nghiệp TP HCM, trường Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Trà Vinh và Đại học Cần Thơ.

Sau vòng bán kết và chung kết, đội V-MediGo (trường Đại học Công nghiệp TP HCM) lên ngôi vô địch, sẽ đại diện Việt Nam tranh tài tại MECA Global 2026, dự kiến diễn ra ở Yokohama (Nhật Bản), ngày 30/8-2/9. Đối thủ của V-MediGo là các đội mạnh từ Nhật, Hàn, Thái Lan, Ấn Độ, Trung Quốc, Philippines và Đài Loan.

Theo ông Hiroo Ota, Giám đốc ngành hàng Thiết bị tự động hóa nhà máy Mitsubishi Electric Việt Nam, sự phát triển của chuyển đổi số và sản xuất thông minh đang đặt ra yêu cầu mới với nguồn nhân lực kỹ thuật. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, kỹ sư thế hệ mới cần có khả năng giải quyết các bài toán thực tế, làm chủ công nghệ cao, thích ứng môi trường sản xuất toàn cầu.

Qua 6 mùa MECA Việt Nam, Mitsubishi Electric đồng hành các trường đại học nhằm đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao, góp phần hiện thực hóa "Mục tiêu phát triển bền vững số 4" (SDG 4 - Giáo dục chất lượng) của Liên Hợp Quốc, đồng thời chuẩn bị hành trang để kỹ sư trẻ Việt tự tin hội nhập môi trường công nghiệp quốc tế.

Khởi động tại Trung Quốc vào năm 2007, MECA sau đó được triển khai tại Ấn Độ, Nhật Bản, Việt Nam và nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ, định hướng kiến tạo môi trường thực hành - nơi sinh viên từng bước chuyển hóa kiến thức giảng đường thành năng lực nghề nghiệp. Từ phân tích yêu cầu, thiết kế giải pháp đến chế tạo, hoàn thiện mô hình, mỗi đội thi phải trải qua quy trình làm việc gần với cách một dự án kỹ thuật được triển khai trong thực tế.

Theo đại diện ban tổ chức, nhờ được cọ sát, sinh viên có cơ hội nâng cao chuyên môn, phát triển tư duy hệ thống, kỹ năng làm việc nhóm và năng lực giải quyết vấn đề - những yếu tố ngày càng được doanh nghiệp coi trọng.

Nhiều sinh viên cho biết hào hứng khi được tiếp cận quy trình phát triển một hệ thống tự động hóa hoàn chỉnh qua các công nghệ đang được ứng dụng trong sản xuất hiện đại - từ điều khiển, truyền động, robot công nghiệp, giám sát vận hành đến phân phối điện và quản lý năng lượng.

Chuỗi đề tài tại MECA xuất phát từ bài toán thực tiễn đa lĩnh vực gồm: tự động hóa sản xuất, logistics, công nghiệp bán dẫn, chế biến thực phẩm, hỗ trợ y tế, nuôi trồng thủy sản và kinh tế tuần hoàn. Dù tiếp cận góc độ nào, các giải pháp hướng đến nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu nguồn lực, đảm bảo an toàn, thúc đẩy phát triển bền vững, qua đó phản ánh yêu cầu ngày càng rõ nét của ngành công nghiệp trong kỷ nguyên sản xuất thông minh.

"Việc bám sát bài toán thực tiễn giúp sinh viên vừa phát huy năng lực kỹ thuật, vừa sáng tạo giải pháp có tính ứng dụng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành", người đại diện nói thêm.

Suốt nhiều tháng chuẩn bị, các đội liên tục nghiên cứu, thiết kế, lập trình, thử nghiệm và tối ưu mô hình. Qua đó, sinh viên hiểu rõ cách công nghệ được ứng dụng trong sản xuất, đồng thời rèn luyện tư duy đổi mới sáng tạo, khả năng thích ứng với xu hướng sản xuất thông minh, sẵn sàng tham gia chuỗi giá trị công nghiệp toàn cầu.

Để chuỗi dự án tiệm cận yêu cầu thực tiễn, hội đồng giám khảo có sự tham gia của các chuyên gia từ Mitsubishi Electric Việt Nam, doanh nhân, giảng viên trong lĩnh vực tự động hóa. Mỗi giải pháp được đánh giá dựa trên tính sáng tạo, khả năng vận hành ổn định, tính khả thi, tiềm năng mở rộng. Cách tiếp cận này giúp sinh viên làm quen với tư duy thiết kế, triển khai và các tiêu chuẩn kỹ thuật trong môi trường công nghiệp quốc tế.

Với nhà vô địch cuộc thi trong nước, tấm vé đến MECA Global không chỉ là phần thưởng sau nhiều tháng nghiên cứu, hoàn thiện dự án mà còn là cơ hội đưa ý tưởng Việt ra sân chơi quốc tế, khẳng định năng lực của thế hệ kỹ sư trẻ trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Ông Hiroo Ota cho rằng đầu tư giáo dục kỹ thuật hôm nay là nền tảng cho năng lực cạnh tranh của nền công nghiệp mai sau. "Mitsubishi Electric tiếp tục đồng hành các trường đại học, doanh nghiệp, sinh viên, góp phần nuôi dưỡng thế hệ kỹ sư trẻ có tư duy toàn cầu, sẵn sàng đóng góp vào sự phát triển bền vững của Việt Nam lẫn khu vực", ông nói.