Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang, máy bay ném bom B-52 Stratofortress của Mỹ đã trở thành biểu tượng sức mạnh không quân khi tham gia các cuộc không kích Iran trong Operation Epic Fury hồi cuối tháng 2/2026.
Với lịch sử hơn 70 năm phục vụ, chiếc máy bay này không chỉ là "lão làng" mà còn liên tục được nâng cấp công nghệ để duy trì vị thế thống trị bầu trời, mang theo tải trọng vũ khí khổng lồ và khả năng bay liên tục hàng nghìn dặm mà không cần tiếp nhiên liệu.
B-52 Stratofortress, do Boeing sản xuất, là một trong những máy bay ném bom chiến lược tầm xa hàng đầu thế giới, được thiết kế từ những năm 1950 nhưng vẫn hoạt động mạnh mẽ nhờ các chương trình nâng cấp công nghệ liên tục.
Theo britannica.com, máy bay B-52 Stratofortress có chiều dài khoảng 48,5 mét, chiều cao khoảng 12,4 mét và sải cánh rộng khoảng 56,4 mét, tạo nên một cấu trúc khổng lồ nhưng linh hoạt, được chế tạo từ hợp kim thép siêu bền kết hợp với nhôm và magiê để chịu lực cao.
Trọng lượng rỗng của máy bay B-52 Stratofortress khoảng 83.250kg, nhưng có thể đạt trọng lượng cất cánh tối đa lên đến 219.600kg, cho phép mang theo lượng nhiên liệu khổng lồ lên đến 141.610kg trong 10 bồn nội bộ và hai bồn ngoài.
Theo af.mil, điều này mang lại phạm vi bay không tiếp nhiên liệu lên đến 14.200km và với tiếp nhiên liệu trên không, B-52 Stratofortress có thể hoạt động toàn cầu mà không cần hạ cánh.
Về động cơ, B-52 được trang bị tám động cơ turbofan Pratt & Whitney TF33-P-3/103, mỗi động cơ cung cấp lực đẩy lên đến 7.711kg, giúp máy bay đạt tốc độ tối đa khoảng 1 046 km/h (Mach 0.86) ở độ cao 17.000 mét.
Theo boeing.com, tuy nhiên, trong các chương trình nâng cấp gần đây, Không quân Mỹ đang thay thế động cơ cũ bằng F130 của Rolls-Royce, mang lại hiệu suất cao hơn, tiết kiệm nhiên liệu và giảm chi phí bảo dưỡng, giúp B-52 duy trì hoạt động đến những năm 2050.
Theo airforce-technology.com, hệ thống cánh được thiết kế với cấu trúc liên kết bởi các sườn và dầm ngang, sử dụng vật liệu composite hiện đại để tăng độ bền và giảm trọng lượng, đồng thời tích hợp các giá treo vũ khí bên ngoài cho phép mang thêm tải trọng.
Công nghệ radar và cảm biến trên B-52 cũng là điểm nổi bật, với radar AESA (Active Electronically Scanned Array) ở mũi máy bay, cho phép phát hiện và theo dõi mục tiêu ở khoảng cách lên đến 92,6km (50 hải lý), tăng cường nhận thức tình huống và độ chính xác khi tấn công.
Máy bay có khả năng mang tải trọng vũ khí lên đến 32.000kg, bao gồm bom thông thường, tên lửa hành trình, tên lửa chống hạm và thậm chí vũ khí hạt nhân, với hệ thống xoay vũ khí nội bộ để triển khai nhanh chóng.
Trong các sứ mệnh gần đây như tấn công Iran, B-52 đã chứng minh khả năng bay thấp với tốc độ Mach 0.5 (375 dặm/giờ) để tránh radar đối phương, đồng thời leo cao lên 15.152 mét để thực hiện các cuộc không kích chính xác.
Theo afgsc.af.mil, ban đầu B-52 được thiết kế cho sáu thành viên phi hành đoàn với tháp súng đuôi phòng thủ, nhưng từ năm 1991, hệ thống này đã được loại bỏ, giảm còn năm người để tập trung vào công nghệ tự động hóa.
Với lịch sử tham gia nhiều cuộc chiến từ và nay là Iran, B-52 không chỉ là biểu tượng sức mạnh mà còn là minh chứng cho sự tiến bộ công nghệ hàng không Mỹ, từ động cơ turbofan đến hệ thống điện tử tích hợp, đảm bảo nó vẫn là "quái vật" bầu trời trong thế kỷ 21.
