Trong phiên tòa xét xử chống độc quyền của Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) thuộc Bộ tư pháp đối với Meta (Facebook), nhà sáng lập Mark Zuckerberg đã thừa nhận mua Instagram và WhatsApp vì khó xây dựng các ứng dụng mới, tuy nhiên ông lại né tránh các câu hỏi về việc liệu Meta có cố gắng dập tắt các đối thủ cạnh tranh từ sớm hay không.
"Xây dựng một ứng dụng mới rất khó. Chúng tôi có lẽ đã thử xây dựng hàng chục ứng dụng trong suốt lịch sử của công ty và phần lớn trong số chúng không đi đến đâu cả", Mark Zuckerberg cho biết khi được hỏi tại sao ông có ý định mua Instagram năm 2012.
Theo Mark Zuckerberg, có lẽ Meta đã xây dựng được một ứng dụng nhưng liệu chúng có thành công hay không thì vẫn chưa rõ, nên việc mua lại Instagram năm 2012 là một nước đi hợp lý.
Lời khai của Mark Zuckerberg là trọng tâm của phiên tòa xét xử chống độc quyền, được tổ chức tại Tòa án Quận Columbia-Mỹ.
Phiên tòa chống độc quyền với Meta được mô tả là diễn ra gay gắt khi các luật sư của FTC cố gắng lập luận rằng CEO Mark Zuckerberg coi các ứng dụng khác là đối thủ cạnh tranh mà ông cần phải loại bỏ.
Tuy nhiên, nhà sáng lập Facebook này thường nói rằng ông không nhớ quá trình suy nghĩ của mình khi phía FTC đệ trình các email nội bộ làm bằng chứng.
Phía FTC đang đề nghị Thẩm phán James E. Boasberg, người chủ trì vụ kiện, kết luận Meta có tội khi dùng chiến lược "Mua hoặc hủy diệt" (Buy or Bury) để tiêu diệt đối thủ cạnh tranh bằng cách mua lại các đối thủ mới nổi như Instagram và WhatsApp, hoặc tiêu diệt những mối nguy hại từ sớm.
Tranh cãi
Meta đã mua Instagram vào năm 2012 với giá 1 tỷ USD và WhatsApp vào năm 2014 với giá 19 tỷ USD.
Nếu thành công, chính phủ có thể sẽ yêu cầu thẩm phán chia nhỏ Meta thông qua việc bán hai ứng dụng này.
Tuy nhiên nhiều chuyên gia nhận định FTC phải đối mặt với một chặng đường gian nan để giành chiến thắng. Cơ quan này đã đề nghị thẩm phán nhìn lại hơn một thập kỷ và cho thấy Meta ngày càng lớn mạnh bằng cách đè bẹp các đối thủ cạnh tranh thông qua các vụ mua lại của mình.
Dẫu vậy, việc các cơ quan quản lý Mỹ phê duyệt thương vụ mua lại Instagram và WhatsApp vào thời điểm đó đã làm dấy lên tranh cãi về tính hợp lý của vụ kiện.
Năm 2012, Instagram chỉ là một mạng xã hội nhỏ yếu với 30 triệu người dùng trong khi WhatsApp chỉ có 450 triệu người dùng với khoản lỗ ròng 138 triệu USD. Thậm chí quyết định mua lại Instagram và WhatsApp của Mark Zuckerberg thời điểm đó còn bị nhiều người cười nhạo.
"Một tỷ USD tiền mặt ư? Cho một thứ có thể điều chỉnh ảnh của bạn ư?", người dẫn chương trình Jon Stewart của "The Daily Show" đã nói đùa về quyết định năm 2012 của nhà sáng lập Facebook.
Quay trở lại vụ kiện, tờ Financial Times (FT) nhận định vụ kiện chống lại Meta là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của chính phủ Mỹ nhằm kiềm chế quyền lực của các công ty công nghệ lớn. Phía FTC cũng đã kiện Amazon, cáo buộc công ty này độc quyền bằng cách chèn ép người bán trên thị trường, đồng thời ưu ái hơn cho các dịch vụ của riêng công ty.
Năm 2024, phía FTC đã chiến thắng vụ kiện chống độc quyền nhằm vào Google trong mảng tìm kiếm online. Một phiên tòa mới sẽ được tổ chức vào tuần tới để xác định các biện pháp khắc phục cho các hành vi vi phạm này.
Ngoài ra, phía FTC cũng kiện Apple khi cáo buộc công ty này gây khó khăn cho người dùng iPhone và iPad nếu muốn rời khỏi hệ sinh thái của hãng.
Trong tuyên bố mở đầu tại phiên tòa xét xử Meta, FTC cho biết việc công ty mua lại Instagram và WhatsApp đã củng cố sức mạnh của công ty, tước đi của người tiêu dùng các tùy chọn mạng xã hội khác và dập tắt đối thủ cạnh tranh ngay từ sớm.
Các luật sư của Meta đã phủ nhận các cáo buộc này, phản bác rằng công ty phải đối mặt với rất nhiều sự cạnh tranh từ TikTok cũng như các nền tảng truyền thông xã hội khác. Phía Meta nói thêm rằng việc cố gắng hủy bỏ các vụ sáp nhập sau khi chúng đã được chấp thuận cách đây một thập kỷ sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm.
Tiếp đó, phía FTC đã gây sức ép buộc CEO Mark Zuckerberg giải thích về các thông tin liên lạc nội bộ diễn ra trước khi mua lại Instagram và WhatsApp khi nhà sáng lập này trao đổi với các giám đốc Facebook về hiệu suất của nhân viên, các vụ mua lại tiềm năng và mối đe dọa từ các đối thủ cạnh tranh mới nổi.
Trong một email, Mark Zuckerberg đã chỉ trích một số cấp dưới, nói rằng hiệu suất chậm chạp của họ là một lý do khiến họ cần mua Instagram với giá 1 tỷ USD.
"Một tỷ USD thời đó là rất đắt", Mark Zuckerberg thừa nhận.
Trong một email khác từ năm 2013, CEO Mark Zuckerberg đã yêu cầu các giám đốc điều hành chặn các đối thủ cạnh tranh nước ngoài quảng cáo trên Facebook, bao gồm các ứng dụng nhắn tin phổ biến của Châu Á như Kakao và WeChat.
"Những công ty đó đang cố gắng xây dựng mạng xã hội và thay thế chúng ta. Việc mất doanh thu từ việc chặn này không đáng kể so với bất kỳ rủi ro tương lai nào", Mark Zuckerberg viết trong email.
*Nguồn: FT
