Thay vì chủ yếu dựa vào các chuyến bay có chi phí vận chuyển đắt đỏ, Malaysia đang tính đến một hướng đi mới để đưa sầu riêng tươi vào Trung Quốc: vận chuyển xuyên biên giới qua các nước Đông Nam Á. Việt Nam, Thái Lan, Lào và Campuchia là những quốc gia đang được nước này trao đổi về khả năng thiết lập các tuyến đường bộ phục vụ xuất khẩu.
Kế hoạch được kỳ vọng mở thêm lựa chọn cho ngành sầu riêng Malaysia trong cuộc cạnh tranh tại Trung Quốc, nơi người tiêu dùng ưa chuộng loại trái cây này nhưng giá bán vẫn là yếu tố ảnh hưởng đến sức mua.
Tại phiên chất vấn ở Quốc hội Malaysia ngày 20/10, Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực Datuk Seri Mohamad Sabu cho biết một chuyến vận chuyển bằng đường bộ có thể kéo dài khoảng 3-4 ngày. Đây là khoảng thời gian mà Malaysia đang xem xét để đưa hàng tươi đến thị trường tiêu thụ, đồng thời giảm áp lực chi phí logistics cho doanh nghiệp.
Bài toán logistics trong cuộc cạnh tranh tại thị trường Trung Quốc
Với mặt hàng dễ bị ảnh hưởng bởi thời gian bảo quản như sầu riêng tươi, lựa chọn phương thức vận chuyển không chỉ quyết định chi phí mà còn tác động đến khả năng đưa sản phẩm đến tay người mua trong điều kiện chất lượng phù hợp. Bởi vậy, Malaysia đang tìm cách xây dựng thêm các hành lang vận tải thay vì phụ thuộc vào một phương thức duy nhất.
Để hiện thực hóa kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia phối hợp với các cơ quan phụ trách ngoại giao và giao thông vận tải tiến hành trao đổi với bốn quốc gia trong khu vực. Các cuộc thảo luận về cơ chế vận chuyển đã bắt đầu từ ngày 20/7, song đến nay các bên vẫn đang trong quá trình đàm phán.
Một điểm đáng chú ý là những quốc gia được Malaysia tiếp cận cũng có hoạt động đưa sầu riêng vào Trung Quốc. Vì vậy, việc tổ chức vận tải xuyên biên giới đòi hỏi các bên tìm được tiếng nói chung về phương án kết nối và triển khai thực tế.
Ngoài hành lang đường bộ, Malaysia còn cân nhắc kết hợp nhiều hình thức vận tải khác. Đường biển là một phương án được xem xét, dù thời gian di chuyển dài có thể gây bất lợi cho hàng tươi. Đường sắt và đường hàng không cũng nằm trong các hướng trao đổi nhằm tìm ra phương thức phù hợp với yêu cầu bảo quản sản phẩm và khả năng chi trả của doanh nghiệp.
Nếu đạt được thỏa thuận với các nước liên quan, Malaysia sẽ có thêm phương án tổ chức chuỗi cung ứng sầu riêng sang Trung Quốc. Hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng kiểm soát thời gian vận chuyển, chi phí phát sinh và điều kiện phối hợp giữa các quốc gia trên tuyến.
Hiện chưa có thông tin cho thấy các tuyến mới đã chính thức được triển khai. Malaysia vẫn cần hoàn tất quá trình đàm phán trước khi có thể xác định khả năng vận hành của phương án này trên thực tế.
