Khó chuyển bữa tối sang 11 giờ đêm hoặc bảo trẻ nhỏ đợi hết giờ cao điểm mới học
Chiều qua (20/10), thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, đại biểu Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu bày tỏ ủng hộ chủ trương khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, giảm phụ tải vào giờ cao điểm.
Tuy nhiên, nữ đại biểu đề nghị hết sức thận trọng khi mở rộng sang hộ gia đình, bởi giờ cao điểm buổi tối cũng chính là giờ sinh hoạt bình thường của phần lớn các gia đình: người lớn đi làm về, trẻ em đi học về, nấu cơm, tắm giặt, học tập, sử dụng điều hòa và các thiết bị thiết yếu.
"Một nhà máy có thể bố trí lại ca sản xuất, nhưng một gia đình thì rất khó chuyển bữa tối sang 11 giờ đêm hoặc bảo trẻ nhỏ đợi hết giờ cao điểm mới học, mới tắm", đại biểu nói.
Vì thế, nếu thiết kế không kỹ thì một chính sách nhằm khuyến khích thay đổi hành vi sử dụng điện lại có thể làm tăng chi phí đối với những người không có khả năng thay đổi hành vi đó.
Từ đó, bà Yên đề nghị chưa áp dụng đại trà, phải căn cứ vào nhóm khách hàng, mức độ tiêu thụ, khả năng dịch chuyển phụ tải, điều kiện công tơ và hạ tầng kỹ thuật; đồng thời phải có lộ trình và đánh giá đầy đủ tác động trước khi mở rộng.
Đại biểu Tạ Thị Yên cũng nêu vấn đề giá hợp đồng mua bán điện. Theo đại biểu, dự thảo đặt ra nguyên tắc bảo đảm thu hồi các chi phí hợp lý, hợp lệ và mức lợi nhuận hợp lý.
Đồng tình về mục tiêu, bởi ngành điện cần một lượng vốn đầu tư rất lớn và phải tạo được điều kiện để thu hút nhà đầu tư, tuy nhiên, theo bà Yên, điện cũng là đầu vào của nền kinh tế và là chi phí thiết yếu của từng gia đình.
Vì vậy, bà Yên đề nghị làm rõ thêm nguyên tắc: chi phí nào được tính vào giá, rủi ro nào nhà đầu tư phải tự chịu và rủi ro nào được phép phân bổ vào giá điện.
Chi phí được tính vào giá phải là chi phí cần thiết, hợp lý, hợp lệ và có cơ chế kiểm tra. Những chi phí phát sinh do quyết định đầu tư không hợp lý, quản trị kém hoặc lỗi chủ quan của doanh nghiệp thì không nên mặc nhiên chuyển sang người mua điện.
"Cơ chế giá phải bảo đảm đồng thời 3 yêu cầu: đủ hấp dẫn để thu hút đầu tư, đủ minh bạch để kiểm soát chi phí và đủ công bằng để bảo vệ người sử dụng điện", bà Yên nêu.
Đánh giá tác động đối với các hộ gia đình thu nhập thấp
Cũng góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, đại biểu Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Quảng Trị bày tỏ ủng hộ khi dự thảo quy định theo hướng giá điện phải phản ánh đúng chi phí hợp lý, hợp lệ và có lợi nhuận để nhà đầu tư yên tâm bỏ vốn. Song, cũng cần lưu ý đến vấn đề bảo đảm an sinh xã hội.
Theo ông Khiêm, cử tri hiện nay rất quan tâm, lo lắng về áp lực tăng giá điện, đặc biệt là tác động của biểu giá theo thời gian sử dụng trong ngày (giờ cao điểm, thấp điểm) đối với sinh hoạt và sản xuất nhỏ.
Chính vì vậy, việc áp dụng cơ cấu biểu giá điện theo thời gian trong ngày cho khách hàng sinh hoạt chỉ nên thực hiện thí điểm, đồng thời đánh giá tác động kỹ lưỡng đối với các hộ gia đình thu nhập thấp, đi kèm với giải pháp hỗ trợ chuyển đổi thiết bị tiết kiệm điện.
Ông Khiêm cũng bày tỏ đồng ý khi thời điểm giá bán điện chưa kịp điều chỉnh, để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội, Nhà nước cần có cơ chế bù đắp chi phí hợp lý.
Tuy nhiên, các khoản chi phí này phải được minh bạch hóa qua kiểm toán, công khai trước Quốc hội và nhân dân, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng "lỗ chồng lỗ" rồi dồn gánh nặng lên vai người tiêu dùng qua những đợt tăng giá đột ngột.
Đồng thời, theo ông Khiêm, chính sách hỗ trợ tiền điện trực tiếp cho hộ nghèo, hộ chính sách và đồng bào vùng sâu, vùng xa phải được triển khai một cách thực chất bằng nguồn ngân sách, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.
