Với bệnh nhân ung thư, hành trình điều trị không chỉ là cuộc chiến với bệnh tật mà còn là gánh nặng chi phí kéo dài. Những loại thuốc mới mở ra thêm cơ hội kiểm soát bệnh nhưng giá thành cao khiến nhiều gia đình chật vật xoay xở để duy trì liệu trình.
Bảo hiểm y tế và các chương trình hỗ trợ thuốc đã góp phần san sẻ gánh nặng, song khả năng tiếp cận thuốc phù hợp vẫn là bài toán khó, nhất là với người bệnh phải điều trị lâu dài.
VietNamNet đăng tải tuyến bài “Gánh nặng từ những toa thuốc”, phản ánh những khó khăn bệnh nhân đối mặt khi chi trả tiền thuốc, đồng thời đặt ra vấn đề về cơ chế hỗ trợ và khả năng tiếp cận điều trị. Làm thế nào để khả năng tài chính không trở thành yếu tố quyết định cơ hội điều trị của người dân.
Cơ hội điều trị đi kèm nỗi lo chi phí
Anh Nguyễn Thành Quang (TPHCM) cho biết, cha anh được hát hiện ung thư phổi ở tuổi 71. Người bệnh có tiền sử hút thuốc khoảng 40 năm, trung bình hút một gói mỗi ngày, đồng thời mắc đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp.
Chụp CT phổi liều thấp ghi nhận người bệnh có nhiều khối u ở phổi và trung thất. Ông tiếp tục được nội soi phế quản, thực hiện các xét nghiệm nhằm loại trừ nấm và lao phổi. Kết quả âm tính.
Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, kết quả sinh thiết xác định người bệnh mắc ung thư phổi không tế bào nhỏ dạng tuyến. Sau đó, ông thực hiện thêm các thăm dò tại Hà Nội, kết quả PET/CT ghi nhận hai khối u ở phổi trái và một khối u ở phổi phải.
Đáng chú ý, xét nghiệm sinh học phân tử phát hiện đột biến EGFR exon 19 deletion, trong khi MRI não chưa ghi nhận tổn thương. Với các khối u xuất hiện ở cả hai bên phổi, người bệnh không còn phù hợp với hướng phẫu thuật triệt căn và được tư vấn điều trị bằng thuốc nhắm trúng đích.
Kết quả xét nghiệm mở ra cơ hội lựa chọn thuốc phù hợp với đặc điểm phân tử của khối u. Tuy nhiên, cơ hội ấy cũng đặt gia đình trước một bài toán khó về tài chính.
Theo thông tin gia đình được tư vấn, thuốc nhắm trúng đích thế hệ 1 có thể khiến người bệnh phải trả khoảng 7 triệu đồng mỗi tháng sau khi tính phần bảo hiểm y tế chi trả. Trong khi đó, một lựa chọn thuốc mới được giới thiệu với mức khoảng 84 triệu đồng theo chương trình “mua 1 tặng 1”.
Đây không phải bài toán dễ dàng. Phương án rẻ khiến người nhà băn khoăn về hiệu quả điều trị. Nhưng chọn thuốc có giá cao có thể tạo thêm áp lực tài chính bởi chi phí điều trị ung thư giai đoạn 4 có thể kéo dài nhiều tháng, nhiều năm.
Không thể chỉ nhìn vào giá thuốc
Theo bác sĩ Trịnh Thế Cường, Khoa Hóa trị liệu, Bệnh viện E (Hà Nội), thuốc nhắm trúng đích được sử dụng trong điều trị ung thư phổi không tế bào nhỏ có đột biến EGFR. Các thuốc thường được phân thành 3 thế hệ: Thế hệ 1 gồm erlotinib, gefitinib; thế hệ 2 gồm afatinib, dacomitinib; thế hệ 3 là hoạt chất osimertinib.
Việc lựa chọn không thể chỉ dựa vào giá thành hoặc thế hệ của thuốc. Bác sĩ cần xem xét loại đột biến gene, tình trạng di căn, tuổi, thể trạng, bệnh lý đi kèm, khả năng dung nạp thuốc, điều kiện kinh tế và khả năng tiếp cận điều trị.
Với người bệnh cao tuổi có đái tháo đường và tăng huyết áp như trường hợp trên, các yếu tố này càng cần được cân nhắc đồng thời.
Mục tiêu điều trị ung thư giai đoạn 4 không chỉ là kéo dài thời gian sống mà còn hướng tới kiểm soát bệnh, trì hoãn những phương pháp điều trị tiếp theo khi phù hợp và duy trì chất lượng cuộc sống với mức độc tính có thể chấp nhận được.
Điều quan trọng là người bệnh và gia đình cần được giải thích rõ lợi ích dự kiến, nguy cơ, chi phí thực tế và những lựa chọn thay thế phù hợp về chuyên môn. Một phương án chỉ có thể phát huy giá trị khi người bệnh có khả năng tiếp cận và duy trì điều trị theo chỉ định.
Theo bác sĩ Cường, trong cuộc chiến với ung thư, quyết định điều trị không chỉ được hình thành từ kết quả xét nghiệm hay lời khuyên chuyên môn. Đằng sau đó còn là khả năng tài chính, những khoản chi phải tính toán và nỗi lo liệu có thể theo đuổi phác đồ đến cùng.
Khi ngày càng có nhiều thuốc điều trị ung thư được phát triển, cơ hội kiểm soát bệnh cũng mở rộng. Nhưng để cơ hội ấy trở thành hiện thực, người bệnh cần được tiếp cận thông tin đầy đủ và biết rõ số tiền mình thực sự phải chi trả.
