Google đang lên kế hoạch "dùng muỗi tốt để diệt muỗi xấu" tại thị trường Mỹ. Tập đoàn công nghệ này đã gửi yêu cầu lên chính phủ Mỹ để xin phép thả tối đa 32 triệu muỗi đực vô sinh tại hai bang California và Florida.
Đây là bước đi tiếp theo thuộc chương trình "Debug" nhằm tận dụng năng lực kỹ thuật để nuôi dưỡng một đội quân muỗi đực vô sinh, từ đó làm giảm số lượng loài côn trùng gây bệnh này.
Muỗi hiện là loài động vật nguy hiểm nhất thế giới, cướp đi sinh mạng của nhiều người hơn bất kỳ sinh vật nào khác mỗi năm thông qua việc lây truyền các căn bệnh như sốt xuất huyết, virus Tây Sông Nile, Zika, chikungunya và sốt rét.
Theo hồ sơ từ công báo liên bang, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đang xem xét yêu cầu của Google về việc thả tối đa 16 triệu con muỗi mỗi năm tại Florida và California trong vòng hai năm.
EPA sẽ quyết định có cấp giấy phép sử dụng thử nghiệm cho Google hay không sau khi thời gian lấy ý kiến công chúng kết thúc vào ngày 5/6.
Do muỗi đực không đốt và không truyền bệnh, phương pháp cốt lõi của Google là nuôi dưỡng muỗi đực nhiễm một loại vi khuẩn tự nhiên có tên là wolbachia.
Loại vi khuẩn này sẽ ngăn chặn chúng sinh sản khi giao phối với muỗi cái trong tự nhiên. Khi muỗi đực nhiễm khuẩn giao phối với muỗi cái hoang dã, trứng của muỗi cái sẽ không thể nở, khiến mật độ quần thể muỗi giảm dần qua từng thế hệ.
Dù việc một tập đoàn công nghệ tham gia vào phòng thí nghiệm để nuôi muỗi nhiễm khuẩn nghe có vẻ lạ lẫm, Alphabet - công ty mẹ của Google - vốn đã đầu tư sâu vào khoa học từ lâu.
Verily Health, một công ty y tế và AI khởi nguồn từ dự án moonshot tại Google X, chính là đơn vị cốt lõi thúc đẩy chương trình Debug trong nhiều năm. Tính đến tháng 12/2024, Google đã mua lại hoàn toàn Debug và đưa dự án này ra khỏi danh mục đầu tư của Verily.
Google cho biết các phương pháp can thiệp truyền thống hiện không còn hiệu quả: việc phun thuốc trừ sâu có thể gây độc hại và giảm tác dụng theo thời gian do muỗi kháng thuốc, trong khi việc tìm kiếm và dọn sạch tất cả các nguồn nước đọng làm nơi sinh sản của muỗi là vô cùng khó khăn.
Phương pháp của Google dựa trên một kỹ thuật khoa học có tên là kỹ thuật côn trùng vô sinh, vốn được các chuyên gia ứng dụng trên nhiều loài côn trùng gây hại trong khoảng 15 năm qua.
Hiện tại, Google tập trung nguồn lực vào loài muỗi Aedes aegypti (muỗi vằn), tác nhân truyền phần lớn các ca sốt xuất huyết, Zika, sốt vàng da và chikungunya.
Các kỹ sư và nhà khoa học của Google đang sử dụng phân tích dữ liệu và cảm biến để xây dựng các hệ thống nuôi dưỡng tự động.
Thách thức lớn nhất của dự án là ứng dụng công nghệ thị giác máy tính dựa trên AI để phân tách chính xác muỗi đực và muỗi cái, đảm bảo thả muỗi đực vào đúng thời điểm và số lượng cần thiết.
Dự án Debug đã đạt được những tiến triển khả quan tại Singapore, trung tâm nghiên cứu và phát triển quốc tế đầu tiên của chương trình.
Theo dữ liệu từ Cơ quan Môi trường Quốc gia Singapore, việc thả hàng triệu muỗi đực nhiễm khuẩn wolbachia đã giúp quốc gia này triệt tiêu 80-90% quần thể muỗi Aedes aegypti và giảm hơn 70% số ca mắc sốt xuất huyết sau 6 đến 12 tháng triển khai.
Thành công này là cơ sở để Google tiếp tục mở rộng dự án sang các cộng đồng khác tại châu Á, nơi phải gánh chịu 70% gánh nặng bệnh sốt xuất huyết toàn cầu.
(Theo The Guardian)
