Mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã sa thải bà Lisa Cook, thống đốc Cục Dự trữ liên bang (Fed), với cáo buộc có biểu hiện bất chính trong việc xin vay thế chấp, theo thông báo của Nhà Trắng.
Trong thư gửi riêng cho bà Cook, Tổng thống Trump khẳng định rằng ông có "đủ lý do để loại bỏ bà khỏi vị trí". Ông viện dẫn việc năm 2021, bà Cook khai báo trên hồ sơ vay thế chấp bất động sản ở Michigan và Georgia rằng cả hai đều là nơi cư trú chính.
Ông Trump cáo buộc bà Cook có "hành vi lừa dối và vi phạm tài chính", nói rằng ông không tin tưởng vào "sự chính trực" của bà.
Theo ông, "ở mức độ nhẹ nhất, hành vi này thể hiện sự cẩu thả trong giao dịch tài chính, đặt dấu hỏi về năng lực và độ tin cậy của bà với tư cách nhà quản lý".
Tổng thống Trump đồng thời viện dẫn thẩm quyền sa thải theo điều 2 Hiến pháp Mỹ và Đạo luật Cục Dự trữ liên bang năm 1913.
Chủ tịch Fed Jerome Powell và Thống đốc Lisa Cook (Ảnh: Getty).
Bà Cook được cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm vào ban điều hành Fed năm 2022. Theo quy định, nhiệm kỳ của bà kéo dài đến năm 2038. Tuy vậy luật cho phép sa thải thống đốc Fed đương nhiệm "vì lý do chính đáng". Quyền lực này chưa từng được các Tổng thống Mỹ sử dụng vì Nhà Trắng thường giữ nguyên tắc không can thiệp vào Fed để bảo đảm niềm tin với chính sách tiền tệ.
Ông William Pulte, Giám đốc Cơ quan Tài chính nhà ở liên bang Mỹ, đã chuyển vụ việc của bà Cook cho Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi điều tra. Quyết định sa thải của ông Trump làm dấy lên nhiều tranh luận.
Ông Peter Conti-Brown, chuyên gia nghiên cứu tại Đại học bang Pennsylvania, nhấn mạnh các giao dịch thế chấp diễn ra trước khi bà Cook được bổ nhiệm đã có trong hồ sơ công khai khi Thượng viện thẩm tra.
"Những quan chức này đã được Tổng thống và Thượng viện xem xét. Nghĩa là những gì họ đã được kiểm tra rồi", ông nói.
Giới quan sát nhận định rằng nếu bà Cook từ chức hoặc bị sa thải, ông Trump sẽ có thể bổ nhiệm người thay thế và đảm bảo rằng đa số thành viên của Hội đồng Thống đốc Fed có chung quan điểm với mình về chính sách tiền tệ.
Trước đó, Tổng thống Trump cũng đã nhiều lần chỉ trích Chủ tịch Fed Jerome Powell, người sẽ hết nhiệm kỳ vào tháng 5/2026, vì không chấp nhận hạ lãi suất cũng như về chi phí cải tạo hạ tầng của cơ quan này.
