Mới đây tôi đọc thông tin trên mạng cho rằng cá là thực phẩm chứa protein và axit béo omega-3 dồi dào, là lựa chọn phù hợp phòng chống ung thư. Xin bác sĩ tư vấn điều này có đúng không? (Quỳnh Như - Hà Nội)
Các bác sĩ tại Trung tâm Dinh dưỡng lâm sàng Bệnh viện K (Hà Nội) tư vấn:
Cá là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể. Trong cá chứa các axit béo omega-3, vitamin D, selen, sắt, choline và i-ốt, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và có thể hỗ trợ phòng ngừa một số loại ung thư.
Axit béo omega-3 là thành phần quan trọng có trong cá, đặc biệt là các loại cá béo như cá hồi, cá thu và cá mòi. Omega-3 có khả năng điều hòa quá trình viêm trong cơ thể thông qua việc ảnh hưởng đến con đường cyclooxygenase (COX) và lipoxygenase (LOX), từ đó giảm sản xuất các prostaglandin tiền viêm và axit hydroxyeicosatetraenoic. Những con đường này liên quan đến viêm, tăng sinh tế bào và hình thành mạch máu, vốn là các yếu tố quan trọng trong sự phát triển của ung thư.
Omega-3 cũng được chuyển hóa thành các hợp chất chống viêm và điều hòa miễn dịch, như resolvins và protectins. Các hợp chất này có thể ức chế sự tăng sinh, xâm lấn, di căn và thúc đẩy quá trình chết theo chương trình (apoptosis) của tế bào ung thư. Những tác dụng đó đang được nghiên cứu rộng rãi để hiểu rõ hơn về vai trò của omega-3 trong việc phòng ngừa ung thư.
Một số nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ cá tươi hoặc dầu cá có liên quan đến giảm nguy cơ mắc các loại ung thư như ung thư biểu mô tế bào gan, u não, melanoma, ung thư vú và ung thư phụ khoa. Tuy nhiên, cũng có những nghiên cứu chưa tìm thấy mối liên hệ rõ ràng. Do đó, cần thêm các đánh giá chất lượng cao để xác nhận những lợi ích này.
Cá là một phần quan trọng của chế độ ăn uống lành mạnh, kết hợp với rau xanh, trái cây, đậu, thịt nạc, thịt gia cầm và các sản phẩm sữa ít béo hoặc không béo. Chế độ ăn này giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, cải thiện sức khỏe xương khớp và giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Do đó, việc tiêu thụ cá thường xuyên được khuyến khích.
Lưu ý khi ăn cá
Mặc dù cá mang lại nhiều lợi ích, một số loại có thể chứa thủy ngân, gây nguy cơ cho sức khỏe, đặc biệt đối với trẻ em, phụ nữ mang thai và cho con bú. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khuyến nghị nên chọn các loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp, như cá hồi, cá mòi hoặc cá cơm và hạn chế tiêu thụ các loại cá có hàm lượng thủy ngân cao, như cá kiếm hoặc cá ngừ đại dương.
Việc bổ sung cá vào chế độ ăn uống không chỉ cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu mà còn có thể hỗ trợ phòng ngừa ung thư nhờ các axit béo omega-3 và các hợp chất chống viêm. Tuy nhiên, cần lựa chọn loại cá phù hợp để tránh nguy cơ nhiễm độc thủy ngân.
