Từ tuyệt vọng đến sự hồi sinh ở Cuba
Theo tờ báo Granma - cơ quan ngôn luận chính thức của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba ngày 16/7, tại UEB, một đơn vị kinh doanh nông nghiệp, sở hữu những vùng đất trồng lúa tốt nhất ở Pinar del Río, là đơn vị thứ 2 trong tỉnh tham gia dự án sản xuất lúa gạo Cuba-Việt Nam, ông Eliecer Silva khẳng định rằng mọi thứ đang thay đổi và tình trạng năng suất cực thấp đang dần trở thành dĩ vãng.
"Người Việt Nam đã đến giúp đỡ chúng tôi rất nhiều. Họ đã giúp chúng tôi thoát khỏi một tình thế khó khăn", ông nói.
Eliecer là quản lý lô hàng tại UEB Agrícola Caribe, đơn vị thứ hai ở Pinar del Río liên kết với dự án sản xuất lúa gạo Cuba-Việt Nam.
Chiến dịch sản xuất lúa gạo Cuba-Việt Nam của UEB đã đạt 158 ha và dự kiến sẽ đạt 295 ha. Ảnh: Ronald Suárez Rivas
Các chuyên gia cho biết khu vực này có đất trồng lúa tốt nhất trong tỉnh. Tuy nhiên, việc thiếu nguồn lực đã khiến năng suất giảm mạnh. Năm 2024, năng suất trung bình là 0,8 tấn/ha. Năm 2025, con số này là 0,9.
Bà María de las Nieves Sánchez, giám đốc của UEB, thừa nhận rằng tình hình trở nên "tuyệt vọng".
"Mỗi mùa vụ năng suất đều giảm; chúng tôi đã lên kế hoạch trồng một số lượng hecta nhất định nhưng không đạt được".
Trong hoàn cảnh đó, vào tháng 9 năm ngoái, một đợt trồng thử nghiệm ban đầu (21,7 hecta) đã được thực hiện trong khuôn khổ dự án giữa Cuba và Việt Nam và kết quả thật đáng ngạc nhiên.
Bà María de las Nieves cho biết thêm rằng năng suất trung bình đạt 8 tấn/ha, một con số chưa từng đạt được trước đây.
Lúa cao gần 1,8m nhờ Việt Nam
Các luống gieo hạt đồng đều ở bên phải và sức sống mãnh liệt của khu vực bên trái sắp đến kỳ thu hoạch. Sau nhiều vụ mùa năng suất thấp và thu hoạch khan hiếm, những thửa ruộng đã được đền đáp.
"Phía Việt Nam mang đến một gói công nghệ mà chúng tôi chưa từng có trước đây. Đó là lý do tại sao lúa ở đó gần như cao 1,80 mét. Thậm chí bạn còn không thể nhìn thấy những người vào đó để phun thuốc".
Không giống như mô hình được áp dụng tại đô thị Los Palacios, nơi khởi nguồn của kinh nghiệm này ở Vueltabajo, trong đó phía Việt Nam nhận đất theo hình thức sử dụng và chịu trách nhiệm khai thác, tại Agrícola Caribe, thuộc lãnh thổ Consolación del Sur, sản xuất được thực hiện theo hình thức hợp tác xã.
"Phía bạn cung cấp vật tư và tư vấn kỹ thuật, còn chúng tôi cung cấp đất đai, nhân công và máy móc", bà María de las Nieves giải thích.
Đối với một vùng lãnh thổ đã không thể triển khai gói công nghệ trong nhiều năm, điều này thể hiện sự hỗ trợ rất lớn.
Lần đầu tiên, lúa được gieo trồng hoàn toàn bằng phương pháp thủ công trên những cánh đồng bằng phẳng của UEB. Ảnh: Ronald Suárez Rivas
Do đó, song song với việc trồng cây, hiện nay công việc đang được tiến hành để cải tạo kênh đào chính, sửa chữa hoặc thay thế các cửa cống, và cả các tấm bê tông, nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng thủy lực liên quan đến dự án.
Việc trồng cây trên hàng trăm hecta trong bối cảnh bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm vận năng lượng của chính phủ Mỹ và những hạn chế nghiêm trọng về hàng không, đã đặt ra thách thức cho Pinar del Río UEB trong việc thay đổi cách thức làm việc.
Giám đốc của dự án nhớ lại rằng, trên những diện tích rộng lớn này, việc trồng cây và bón phân hóa học luôn được thực hiện bằng máy bay. Tuy nhiên, trong khuôn khổ dự án này, công việc phải được thực hiện thủ công.
Để làm được điều này, cần phải tuyển dụng khoảng 200 người từ làng Alonso de Rojas.
Ngoài việc tránh phụ thuộc vào các nguồn năng lượng và phương tiện vận chuyển hiện không có sẵn, biện pháp này còn giúp tạo ra việc làm trong khu vực.
Kết quả phá tan quan niệm sai lầm rằng không thể làm điều tương tự ở ruộng lúa Cuba như ở Việt Nam.
"Đây là lần đầu tiên việc này được thực hiện theo cách này. Việc gieo trồng, bón phân, mọi thứ đều được làm bằng tay và bởi người Cuba", Eliecer, người đứng đầu lô 6-37, cho biết.
Về sự hợp tác với Việt Nam, chuyên gia nhấn mạnh trước hết là chất lượng hạt giống và gói công nghệ, điều mà ruộng của ông đã không được tiếp cận trong một thời gian dài, nhưng cũng là sự nghiêm túc trong công việc để cung cấp cho cây trồng mọi thứ cần thiết vào đúng thời điểm.
Giám đốc UEB cho biết mùa xuân năm nay, diện tích trồng đã được quyết định tăng lên. "Cho đến nay, chúng tôi có 158 hecta trên các thửa ruộng bậc thang, và chúng tôi cần đạt 295 hecta".
Theo bà, đây chỉ là bước trung gian, và mục tiêu là đạt 2.000 hecta cho vụ thu hoạch vào mùa đông.
