Dùng điện thoại hơn 5 tiếng/ngày, nguy cơ béo phì tăng vọt
Lướt điện thoại quá nhiều có thực sự khiến ảnh hưởng tới trí tuệ? Bác sĩ Li Guangxue, Phó Trưởng khoa Tâm lý Trẻ em và Thanh thiếu niên, Bệnh viện Kangning (Đại học Ninh Ba, Trung Quốc), xác nhận: nghiện điện thoại không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì mà còn gây suy giảm chức năng não bộ có thể đo lường được.
Bản thân chiếc điện thoại không trực tiếp gây béo phì, nhưng nó "giam" người dùng ở trạng thái ngồi yên hàng giờ, triệt tiêu hoạt động thể chất. Về lâu dài, đây là con đường ngắn dẫn đến tiểu đường, bệnh tim và viêm khớp.
Các con số nghiên cứu rất đáng lo ngại: trẻ em từ 6-7 tuổi sử dụng điện thoại thường xuyên có nguy cơ béo phì cao hơn tới 74% so với bạn cùng trang lứa, và nguy cơ tăng tỉ lệ thuận với thời gian dùng máy.
"Đừng nghĩ rằng vừa đứng vừa lướt điện thoại là ổn. Cuối cùng, bạn cũng sẽ ngồi hoặc nằm xuống thôi", bác sĩ Li bình luận.
Trường hợp điển hình là cậu bé Tiểu Vương, 9 tuổi, nặng gần 90 kg vì nghiện điện thoại từ nhỏ. Các chỉ số mỡ máu và huyết áp đều bất thường. Cha mẹ sinh con muộn, nên nuông chiều con hết mực. Họ mua điện thoại cho cậu bé từ sớm và không kiểm soát chế độ ăn. Khi điện thoại mang lại quá nhiều niềm vui, Tiểu Vương coi học hành là gánh nặng và thẳng thắn tuyên bố: "Sống là để hạnh phúc!"
Quá trình điều trị ban đầu có tiến triển tốt, nhưng về nhà, vì mẹ không thể duy trì kỷ luật, cậu bé nhanh chóng tái nghiện và thậm chí từ chối gặp chuyên gia tâm lý.
Điện thoại làm suy giảm não bộ như thế nào?
Ảnh hưởng nguy hiểm hơn – và ít được nhận ra hơn – là tác động lên trí não. Hình ảnh não bộ của người nghiện điện thoại cho thấy sự suy giảm rõ rệt trong quá trình chuyển hóa glucose tại các vùng thùy trán, thùy thái dương và thùy limbic. Điều này phản ánh tình trạng rối loạn chức năng cục bộ. Đáng chú ý, các đặc điểm sinh lý này tương tự người nghiện thuốc lá và rượu: não bộ phản ứng chậm hơn, mắc lỗi nhiều hơn khi xử lý công việc.
Một nghiên cứu theo dõi thanh thiếu niên 8-13 tuổi trong hai năm cũng kết luận: thời gian dùng điện thoại càng nhiều, chức năng não càng suy giảm.
Tại sao? Bác sĩ Li lý giải qua ba cơ chế chính:
-
Điện thoại lấn át các hoạt động có lợi cho não như đọc sách, tư duy sâu và giao tiếp trực tiếp
-
Luồng thông tin phân mảnh, chuyển đổi liên tục phá vỡ quá trình mã hóa và củng cố trí nhớ
-
Giai đoạn 10–14 tuổi là thời điểm vàng tái cấu trúc não bộ – kích thích cường độ cao từ điện thoại can thiệp nghiêm trọng vào quá trình này
Bác sĩ cũng phân biệt rõ: nhìn chằm chằm vào màn hình không phải là tư duy chủ động. "Giống như liếc nhìn một người đẹp – đó là phản xạ thụ động, không phải tư duy. Tư duy chủ động là biết điều gì đó khó, nhưng vẫn tập trung được."
Một bệnh nhân khác của bác sĩ Li là một thiếu nữ hoàn toàn xa lánh xã hội, không muốn ra ngoài hay giao tiếp. Việc nghiện điện thoại đã từng bước phá hủy toàn bộ chức năng xã hội của cô.
Bác sĩ Li đưa ra một số khuyến nghị thực tế:
-
Không cho trẻ nhỏ sở hữu điện thoại riêng: Trẻ có điện thoại từ năm 12 tuổi có nguy cơ cao hơn về trầm cảm, béo phì và thiếu ngủ; tuổi càng nhỏ, nguy cơ càng tăng
-
Kiểm soát thời gian và nội dung khi trẻ sử dụng một cách nghiêm ngặt, đặc biệt với trẻ nhỏ
-
Không cấm trẻ sử dụng điện thoại hoàn toàn nhưng cần có ranh giới rõ ràng
Với những người đã nghiện, tin tốt là não bộ có khả năng phục hồi. Nghiên cứu chỉ ra rằng chỉ sau 72 giờ không dùng điện thoại, mức độ kích thích não trước hình ảnh liên quan đến điện thoại đã giảm xuống rõ rệt. Nói cách khác, não bạn có thể "cai nghiện" – nhưng cần sự can thiệp chủ động và kiên trì.
Theo Baidu
