Thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp điện gió tại Quảng Trị phản ánh bị cắt giảm công suất phát điện kéo dài, có thời điểm tới 99%, khiến doanh thu sụt giảm mạnh và dự án đứng trước nguy cơ thua lỗ.
Theo thống kê của các doanh nghiệp này, trong tháng 10, sản lượng bị cắt khoảng 50%, doanh thu có thể giảm 10-20% nếu tình trạng kéo dài đến cuối năm, trong khi biên lợi nhuận chỉ còn 5-10%. Các nhà đầu tư lo ngại không đủ khả năng trả nợ và duy trì vận hành dự án.
Do đó, họ kiến nghị Bộ Công Thương, UBND tỉnh Quảng Trị, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) xem xét giải pháp hạn chế cắt giảm công suất; trường hợp bắt buộc, đề nghị duy trì mức cắt giảm trung bình như các năm trước để đảm bảo kế hoạch tài chính và thu hồi vốn.
Ngay sau đó, trong thông tin gửi các đơn vị phát điện và quản lý lưới điện về vận hành cung ứng điện, NSMO đã nêu ra lý do phải cắt giảm công suất của các nhà máy.
Theo đó, công ty dẫn thống kê từ Cục Khí tượng thủy văn quốc gia cho biết trong tháng 10 đã ghi nhận 35 kỷ lục về mưa, trong đó có 20 kỷ lục về lượng mưa ngày và 15 kỷ lục về tổng lượng mưa tháng, dự báo tháng 11 tình hình mưa bão và áp thấp nhiệt đới có thể tiếp tục diễn biến phức tạp.
Vào các ngày 6-7/11, cơn bão số 13 (KALMAEGI) đã đổ bộ vào Việt Nam và mang theo lượng mưa lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác vận hành hệ thống điện quốc gia.
NSMO cho biết do tác động của bão và hoàn lưu bão số 13, lưu lượng nước về các hồ chứa thủy điện tăng cao dẫn đến 80/122 hồ thủy điện với tổng công suất thủy điện phải xả lũ lên mức 16.000MW (trong ngày 7/11).
Cùng thời điểm, nguồn điện gió cũng tăng cao, đạt mức 3.400-4.000MW, cao hơn 2.000-3.000MW so với các ngày trước đó, trong khi nhu cầu phụ tải ở mức thấp, một số phụ tải bị mất do ảnh hưởng của bão.
Hồ thủy điện Trị An ở Đồng Nai xả tràn (Ảnh: Hoàng Bình).
"Các yếu tố trên đã khiến hệ thống điện quốc gia xảy ra tình trạng thừa nguồn và quá tải kéo dài trong ngày và tiếp diễn liên tục trong các ngày giai đoạn tháng 10-11 vừa qua", NSMO cho biết.
Theo đó, để đảm bảo cân bằng nguồn/tải và giữ an toàn hệ thống trong phạm vi cho phép, Công ty Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia đã phải liên tục bám sát, điều chỉnh huy động các nguồn điện.
Doanh nghiệp cho biết đã phải thực hiện các quyết định điều độ khó khăn, bao gồm cả việc giảm huy động kể cả các nhà máy thủy điện đang xả lũ và các nguồn năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời) nhằm đảm bảo vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia và các nhà máy điện.
Ngoài ra, để chuẩn bị nhận nhập khẩu điện từ Lào theo Hiệp định giữa hai Chính phủ, trong ngày 9-10/11, Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia (đại diện là Ban quản lý dự án các công trình điện miền Trung) sẽ thực hiện công tác cắt điện để thi công đường dây 220 kV Tương Dương - Đô Lương, Đô Lương - Nam Cấm.
Theo NSMO, đây là một công tác lớn, đòi hỏi phải cắt điện đồng thời 4 đường dây 220kV. Việc này sẽ có ảnh hưởng tới khả năng phát điện của các nhà máy thủy điện khu vực Nghệ An, các nhà máy điện Lào và cấp điện cho các phụ tải của Công ty Điện lực Nghệ An.
Dự kiến đến tháng 12, các đơn vị sẽ tiếp tục thực hiện thi công đấu nối trạm biến áp 500kV Quảng Trị để tiếp tục tăng cường khả năng nhập khẩu và giải tỏa công suất của các nguồn điện trong khu vực nhằm đảm bảo cung cấp điện cho năm 2026 và các năm tiếp theo.
Ngoài ra, doanh nghiệp cho biết Cục Khí tượng Thủy văn dự báo trên khu vực Biển Đông còn khoảng 3 cơn bão/áp thấp nhiệt đới hoạt động, trong đó có 1-2 cơn bão có khả năng ảnh hưởng tới đất liền Việt Nam, gây mưa và tác động lớn đến công tác vận hành hệ thống điện quốc gia và địa phương từ đây đến cuối tháng 12.
