Bộ Xây dựng vừa trình Dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, gửi Bộ Tư pháp thẩm định trước khi báo cáo Chính phủ. Cơ quan quản lý đề xuất loạt cơ chế liên quan đến chính sách tài chính, ưu đãi thuế, các quy định riêng cho từng phương thức đầu tư.
Với hình thức đầu tư kinh doanh, Bộ Xây dựng đề xuất Nhà nước cho nhà đầu tư vay tối đa 80% tổng mức đầu tư (không gồm chi phí dự phòng) với lãi suất tối thiểu 0%, thời hạn vay tối đa 30 năm kể từ ngày giải ngân lần đầu.
Với đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), phần vốn Nhà nước tham gia không vượt quá 80% tổng mức đầu tư đã được phê duyệt. Các ngân hàng thương mại trong nước được miễn áp dụng giới hạn tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với khoản vay dành cho nhà đầu tư, và khoản vay này không tính vào tổng dư nợ của ngân hàng đối với nhà đầu tư.
Hình minh họa dự án đường sắt cao tốc trên thế giới (Ảnh: Shutterstock).
Ưu đãi hơn, nếu trong 3 năm đầu sau khi tuyến đường sắt được đưa vào vận hành, nếu doanh thu thực tế thấp hơn so với mức dự kiến trong phương án tài chính, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% phần chênh lệch giảm đó cho nhà đầu tư.
Nguồn tiền chi trả được ưu tiên lấy từ khoản tăng thu ngân sách hàng năm, phần chi còn lại của ngân sách trung ương hoặc vốn đầu tư công trung hạn. Sau 3 năm đầu tiên, cơ chế chia sẻ phần giảm doanh thu sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư theo hình thức PPP.
Thời gian hoàn vốn tối đa của dự án là 70 năm.
Về phương án thu xếp vốn cho dự án, ngay sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhà đầu tư phải giải trình kế hoạch huy động và giải ngân. Nhà đầu tư có trách nhiệm thực hiện giải ngân với tỷ lệ vốn nhà đầu tư huy động theo quy định của Giấy đăng ký đầu tư nhưng bảo đảm các kỳ giải ngân không thấp hơn 20% kỳ giải ngân cho đến khi hết phần vốn góp nhà đầu tư.
Trường hợp nhà đầu tư không đáp ứng tiến độ huy động vốn theo cam kết, hoặc sử dụng vốn vay Nhà nước sai mục đích, không khắc phục kịp thời theo yêu cầu, cơ quan cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư có quyền đơn phương thu hồi; đồng thời, nhà đầu tư phải bồi thường mọi thiệt hại, tổn thất, phí tổn.
Nhà đầu tư bị đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động đầu tư kinh doanh và không được bồi hoàn trong trường hợp gây phương hại hoặc có nguy cơ gây phương hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia, khai thác không bảo đảm chất lượng dẫn đến xảy ra sự cố nghiêm trọng.
Trong quá trình thực hiện dự án, nhà đầu tư không được điều chỉnh mục tiêu, quy mô chủ yếu của dự án sau khi phê duyệt, bao gồm khổ đường, tốc độ thiết kế và tải trọng.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng đề xuất nhà đầu tư được miễn thuế nhập khẩu với máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải đường sắt tạo tài sản cố định và hàng hóa, linh phụ kiện, vật tư, phụ tùng… phục vụ dự án nếu trong nước chưa sản xuất được hoặc chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
